Tekirdağ (il)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Tekirdağ
—  İl  —
İlin Türkiye'deki konumu
İlin Türkiye'deki konumu
Tekirdağ haritası
Tekirdağ haritası
Ülke Türkiye
Coğrafi bölge Marmara
Yönetim
 - Vali Ali Yerlikaya
Yüz ölçümü
 - Toplam 6.313 km2 (2.437,5 mi2)
Nüfus (2013)[1]
 - Toplam 874.475
 - Yoğunluk 135/km² (349,6/sq mi)
 - Kır -
 - Şehir 874.475
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 282
İl plaka kodu 59
İnternet sitesi: T.C. Tekirdağ Valiliği

Tekirdağ, Türkiye'nin Marmara Bölgesi'nin Trakya yakasında, doğuda İstanbul, güneyde Marmara Denizi ve Çanakkale, batıda Edirne, kuzeyde Kırklareli ve kuzeydoğuda Karadeniz ile çevrili il. İlin merkezi aynı adı taşıyan Tekirdağ şehridir.2012 yılında nufusu 750.000 geçen 14 adet il TBMM de kabul edilen kanun ile Büyükşehir belediyesi olduğundan bu illerden birisidir. Türkiye nin 30 adet büyükşehir inden birisidir.2012 yılı nufusu 852.321 olan Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi olmuştur. 2014 Mart yerel seçiminden sonra artık resmen büyükşehir belediye ciliğiyle yönetilecek olup hizmet sahası 6.313 kilometrekare olarak tüm il sınırlarıdır. Bu kanunla 3 adet yeni ilçe kurulmuş.Adları: Süleymanpaşa,Kapaklı ve Ergenedir.Bu ilçelerle birlikte Toplam İlçe Sayısı:11 adettir.İlçelerinin Adları: Süleymanpaşa,Çorlu,Çerkezköy,Kapaklı,Ergene,Saray,Muratlı,Hayrabolu,Malkara,Şarköy,Marmara Ereğlisi'dir.

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Tekirdağ, Bizans döneminde Βισανθη (Bisanthe) ve sonraları Ρωδοστο (Rodosto) adıyla anılmıştır. Kenti ele geçiren Türkler, şehre önceleri Rodosçuk, 18. yüzyıldan itibaren de Tekfur Dağı demeye başlamışlardır. Tekfur Ermeniceden alıntı bir sözcük olup Osmanlı Türkçesinde Hıristiyan hükümdarlara verilen bir sandır. Aslı tagovar, anlamı ise taç taşıyandır. Cumhuriyetin ilanından sonra tekfur sözcüğü atılarak yerine sesçe benzeşen tekir getirilmiştir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Tekirdağ'da insan yerleşimi ile ilgili en eski kalıntılara Karansıllı köyü dolaylarındaki Yatak, Kuştepe ve Malkara yakınlarındaki Balıtepe adlı buluntu yerlerinde rastlanmıştır. Bunlar Alt Paleolitik Çağ'a ait aletlerin bulunduğu açıkhava buluntu yerleridir. Tipolojik olarak bir milyon yıl ile 250 bin yıl önceleri arasına tarihlenebilirler. Tekirdağ'ın hemen doğusunda bulunan Menekşe Çatağı ise Kalkolitik Çağ'dan Helenistik Dönem'e kadar yerleşilmiş bir buluntu yeridir.

Tekirdağ'ın eski tarihi Trakya'daki diğer illere paralellik gösterir; ilk olarak Traklar tarafından iskan edilen bölge, Makedon, Pers, Roma ve Bizans egemenliğinin ardından 1357'de I. Murat tarafından fethedilerek Osmanlı topraklarına katılmıştır. 1703 yılında Avusturya İmparatorluğu'na karşı bağımsızlık mücadelesi veren asi Macar prensi Rakoczi'ye de ev sahipliği yapmış olan Tekirdağ, Osmanlı döneminin sonlarında Edirne vilayetine bağlı bir sancak merkezi idi. 93 Harbi'nde (1878) Rus, Balkan Harbi'nde (1912) Bulgar ve I. Dünya Savaşı'ndan sonra (1920-1922) Yunan işgali yaşayan il, Kurtuluş Savaşı ile gelen zaferin ardından 13 Kasım 1922 tarihinde kalıcı olarak Türk topraklarına katıldı.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Tekirdağ, ilin batısında yer alan en yüksek tepesini 945 m. rakımlı Ganos Dağı (Işıklar Dağı)'nın oluşturduğu Tekir Dağları hariç genelde düzlüktür. Kuzeyde ilin en önemli akarsuyu olan Ergene nehri bulunur. Ergene yarattığı alüvyonlu ovaların verimliliğiyle il nüfusunun büyük bir kısmını çevresindeki yerleşimlere toplamıştır. Tekirdağ'ın bitki örtüsü Marmara Denizi kıyısında makilik, dağlık alanlarda ormanlık, diğer yerlerde ise step özelliği gösterir.

Tekirdağ'ın iklimi, Akdeniz iklimi ve kara ikliminin bir karışımıdır. Sahil yöresinde Marmara Denizi'nin etkisiyle nemli bir bölgedir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

TUIK 2010 verilerine göre ilde, merkez ilçeyle beraber 9 ilçe, 24 belde ve 257 köy vardır.[kaynak belirtilmeli]

Tekirdağ il nüfus bilgileri
Yıl Toplam Değişim Sıra Oran Kır - Şehir Erkek - Kadın
1965[2] 287.381 44  %0.92 190.484  
  %66
%34  
 96.897 150.140  %52.2  %47.8 137.241
1970[3] 302.946 %5 Dark Green Arrow Up.svg 49  %0.85 185.595  
  %61
%39  
 117.351 159.917  %52.8  %47.2 143.029
1975[4] 319.987 %6 Dark Green Arrow Up.svg 54  %0.79 182.655  
  %57
%43  
 137.332 170.643  %53.3  %46.7 149.344
1980[5] 360.742 %13 Dark Green Arrow Up.svg 49  %0.81 193.472  
  %54
%46  
 167.270 193.734  %53.7  %46.3 167.008
1985[6] 402.721 %12 Dark Green Arrow Up.svg 47  %0.79 197.043  
  %49
%51  
 205.678 218.786  %54.3  %45.7 183.935
1990[7] 468.842 %16 Dark Green Arrow Up.svg 42  %0.83 209.902  
  %45
%55  
 258.940 250.743  %53.5  %46.5 218.099
2000[8] 623.591 %33 Dark Green Arrow Up.svg 36  %0.92 228.214  
  %37
%63  
 395.377 326.399  %52.3  %47.7 297.192
2007[9] 728.396 %17 Dark Green Arrow Up.svg 27  %1.03 234.054  
  %32
%68  
 494.342 375.703  %51.6  %48.4 352.693
2008[10] 770.772 %6 Dark Green Arrow Up.svg 25  %1.08 249.218  
  %32
%68  
 521.554 398.898  %51.8  %48.3 371.874
2009[11] 783.310 %2 Dark Green Arrow Up.svg 24  %1.08 253.032  
  %32
%68  
 530.278 402.789  %51.4  %48.6 380.521
2010[12] 798.109 %2 Dark Green Arrow Up.svg 24  %1.08 252.628  
  %32
%68  
 545.481 406.744  %51  %49 391.365
2011[13] 829.873 %4 Dark Green Arrow Up.svg 24  %1.11 257.514  
  %31
%69  
 572.359 427.452  %51.5  %48.5 402.421
2012[14] 852.321 %3 Dark Green Arrow Up.svg 23  %1.13 263.272  
  %31
%69  
 589.049 439.124  %51.5  %48.5 413.197
2013[15] 874.475 %3 Dark Green Arrow Up.svg 23  %1.14 0  
  %0
%100  
 874.475 450.149  %51.5  %48.5 424.326

Değişim, bir önceki nüfus sayımına göre artış veya azalış yüzdesidir. Sıra, Tekirdağ il nüfusunun Türkiye illeri arasındaki sıralamasıdır. Oran, Tekirdağ il nüfusunun, Türkiye nüfusuna oranıdır.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Tekirdağ ilinin toprakları çok verimlidir ve 1. sınıf tarım arazisidir. Uçsuz bucaksız düz verimli ovaları yeşil ovaları vardır. Türkiye'nin yağlık ayçiçek ve buğday üretiminin büyük bölümünü karşılar. Tekirdağ ilinin batısında Malkara ve Hayrabolu ilçelerinde tarım ve hayvancılığın ekonomi degeri cok yüksektir. Tekirdağ ilinin doğusu, Çorlu ve Çerkezköy ilçeleri bölgesinde sanayi, endüstri ve tarım ekonomisi çok yüksektir. Özellikle Çorlu ve Çerkezköy ilçeleri burada bulunan yüzlerce ve yapılmakta olan onlarca (2008 yılında: 1.100 adet fabrika) fabrika nedeniyle çok göç almakta nüfusu çok hızlı artmaktadır. Türkiye'nin en hızlı sanayileşen 1. ilidir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVIGcct. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  2. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtmQtehA. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  3. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bto35W5c. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btr1CBZZ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btuzsjeq. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btx7UWku. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtynbPjj. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0z9trE. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu2ImtAe. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCEaZtq. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEJCQBh. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuFz5Q7o. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuHCXZ1f. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZxx16Tp. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  15. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVIGcct. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]