Saltuklu Beyliği

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Saltuklu Beyliği
Saltuklu
—  Beylik  —

1072-1202
Başkent Erzurum
Dil(ler) Türkçe
Din İslam
Yönetim Beylik
 - 1072-1102 Ebulkasım Saltuk Bey
 - 1102-1145 Melik Alaaddin Ali
 - 1145-1174 Melik İzzeddin Saltuk
 - 1174-1185 Melik Nasreddin Mehmed
 - 1185-1202 Melik Rükneddin Melikşah
Türk tarihi
Mahmud al-Kashgari map.jpg

Saltuklu Beyliği, Malazgirt Savaşı'ndan sonra Büyük Selçuklu Devleti komutanlarından, aynı zamanda adı 'Seyyid' olan Ebulkasım Saltuk Bey'in 1072 yılında kurduğu Anadolu Türk Beyliği'dir. Merkezi Erzurum'dur.

Saltuklular, Gürcülerle savaşarak topraklarını genişlettiler. Danişmendlilerle birlik olup Haçlılara karşı başarılı savaşlar yapmışlardır. Türkiye Selçuklu Sultanı Rükneddin Süleyman Şah, Gürcüler üzerine çıktığı sefere Saltuk Beyi Alâeddîn Melik Şah'ı da davet etti. Ancak, Alâeddîn Melik Şah bu sefere katılmayı kabul etmeyince Rükneddin Süleyman Şah, 1202'de Erzurum'u alarak beyliğe son verdi.

Saltuklu beyleri, kültüre, sanata ve mimari eserlere çok önem vermişler ve sahip oldukları yerlerde çeşitli mimarî eserler yaptırmışlardır. Melik Gâzi; Kale Camii ve Tepsi Minareyi inşa ettirmiştir. 1179’da inşa edilen Erzurum Ulu Camii'ni Nâsıreddin Muhammed yaptırmıştır. Üç kümbetler ismiyle bilinen türbelerden biri, İzzeddin Saltuk’a aittir. Bu türbenin yanında bir de zâviye vardır. Tercan’da, Mama Hatun tarafından bir kervansaray ve türbe yaptırılmıştır. 1232 senesinde, Ebû Mensûr tarafından inşa ettirilen Micingerd Kalesi, Saltuklulara ait önemli eserlerdendir ve bu eserlerin çoğu zamanımıza kadar ulaşmıştır.

Beyler[değiştir | kaynağı değiştir]

1071-1202 yılları arasında Erzurum merkez olmak üzere, en güçlü devrinde Kars, Artvin, Rize ve Gümüşhane yörelerine egemen olan Türkmen beyliğinin beyleri hüküm sürdükleri yıllar itibarıyla şu şekildedir:

Bey[1] Hüküm Süresi Notlar
Ebu'l-Kasım Saltuk Bey 1071-1102
Melik Alaeddin Ali 1102-1145
Melik İzzeddin Saltuk 1145-1174
Melik Nasreddin Mehmed 1174-1185
Melik Rükneddin Melikşah 1185-1202

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Yılmaz Öztuna, "Devletler ve Hanedanlar" Cilt:2, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara 1996, s. 42