Oltu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 40°32′59″N, 41°59′59″E

Oltu
—  İlçe  —
Türkiye'de bulunduğu yer
Türkiye'de bulunduğu yer
Erzurum İli Siyasi Haritası
Erzurum İli Siyasi Haritası
Koordinatlar: 40°32′59″K 41°59′59″D / 40.54972°K 41.99972°D / 40.54972; 41.99972
Ülke Türkiye
İl Erzurum
Coğrafî bölge Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu[1]
Yönetim
 - Kaymakam Fatih Çobanoğlu
 - Belediye başkanı İbrahim Ziyrek (AKP)
Yüz ölçümü
 - Toplam 1.380 km2 (532,8 mi2)
Rakım 1.275 m (4.183 ft)
Nüfus (2013)[2]
 - Toplam 31,346
 - Kır -
 - Şehir 31,346
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
Posta kodu 24500
İl alan kodu 442
İl plaka kodu 25
İnternet sitesi: Oltu Belediyesi


Oltu Erzurum ilinin bir ilçesidir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

1071 Malazgirt Zaferi’nden sonra Alp Arslan'ın komutanlarından Ebu'l-Kasım Erzurum yöresinde Saltuklu Beyliği'ni kurunca, 1080 tarihinde Emir Ahmet Oltu'yu işgal ederek Türklerin eline geçmesini sağlamıştır. 1878 Ayastefanos Antlaşması ile Oltu Rusya'ya bırakılmıştır. 1917 Bolşevik İhtilali ile Ruslar çekilirken burasını Ermeniler'e bırakmıştır. 1918 yılında işgalden kurtulmak amacıyla Oltu İslam Komitesi kurulmuş ve 25 Mart 1918'de Ermeniler sınır dışı edilmiştir. Bu tarih Oltu' nun kurtuluşu olarak kutlanmaktadır. Kurtuluş mücadelesi sonrası kurulan Oltu Şura Hükümeti 17 Mayıs 1920' de Hatay'ın anavatana iltihaki gibi TBMM Hükümetine katılmıştır. 1926 yılında Oltu ilçe statüsüne kavuşmuştur.

İlçenin kara kehribar denilen Oltu taşı meşhurdur. Ayrıca bölge yeni bulgulara göre zümrüt madeni açısından zengindir ve çıkarılan zümrüte, Oltu Zümrütü adı verilmektedir.

Aslanpaşa camii , oltu kale'si, tamrut harabeleri kertekler ve Livan'ın gözesi bunlardan birkaç tanesidir. Oltu'nun coğrafi tanımı ise; oltu ilçesi erzurum'un Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu Bölgelerinin kesişim noktasında Erzurum ilinin kuzeydoğusunda yer alır[1]. Deniz seviyesinden yüksekliği 1400 dür (rakımı) Oltu cayı vadisine kurulmuştur iklimi yazları ılkı havaya sahip kışları ise soğuk ve karlıdır ancak karadeniz ılımanlığından dolayı aşırı değildir. Endüşük sıcakılık -15 derecedir. Komşuları şenkaya yusufeli(artvin) olur narman tortum ve uzundere ilçeleriyle komşudur. Bulunduğu konum itibariyle doğu anadolu ile doğu karadeniz bölgelerin sınırını oluşturur. Toplam 2010 verilerine göre 65 tane köyü vardır. Ayrıca Oltu Erzurum'un en büyük ve en kalabalık nüfuslu ilçesi olup Erzurum'u Kars'a ve Ardahan'a ve Artvin'e bağlayan ana yola sahiptir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca ilçe ulaşım, iklim, kültür, ekonomi gibi birçok yönden çevresine göre çok daha gelişmiş olduğundan göçlerde almıştır.

Yıl Toplam Şehir Kır
1965[3] 32.670 5.995 26.675
1970[4] 35.952 8.525 27.427
1975[5] 38.145 10.093 28.052
1980[6] 40.980 12.351 28.629
1985[7] 43.232 16.245 26.987
1990[8] 45.973 21.817 24.156
2000[9] 39.537 23.064 16.473
2007[10] 32.192 20.162 12.030
2008[11] 32.218 20.305 11.913
2009[12] 31.265 19.729 11.536
2010[13] 31.189 19.969 11.220
2011[14] 32.159 21.109 11.050

Şive[değiştir | kaynağı değiştir]

Oltu ilçesinde kullanılan Türk şivesinin Doğu Anadolu ağızları içindeki konumu Prof. Dr. Leyla Karahan'ın Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996) adlı çalışmasına göre şöyledir:

1. Doğu Anadolu ağızları

1.1.1. Ağrı, Malazgirt
1.1.2. Muş, Bitlis
1.1.3. Ahlat, Adilcevaz, Bulanık, Van
1.1.4. Diyarbakır
1.1.5. Palu, Karakoçan, Bingöl, Karlıova, Siirt

1.2.1. Kars (yerli)
1.2.2. Erzurum, Aşkale, Ovacık, Narman
1.2.3. Pasinler, Horasan, Hınıs, Tekman, Karayazı, Tercan (kısmen)
1.2.4. Bayburt, İspir (güney), Erzincan, Çayırlı, Tercan (kısmen)
1.2.5. Gümüşhane
1.2.6. Refahiye, Kemah
1.2.7. Kars (Azeriler ve Terekemeler)

1.3.1. Posof, Artvin, Şavşat, Ardanuç, Yusufeli

1.3.2.1. Ardahan, Olur, Oltu, Şenkaya' İspir (Hunut grubu), Tortum <br;[15]

1.4.1. Kemaliye, İliç, Ağın
1.4.2. Tunceli, Hozat, Mazgirt, Pertek
1.4.3. Harput
1.4.4. Elazığ, Keban, Baskil

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Coğrafi Yapısı - oltu adliyesi-Erzurum Oltu İlçesi Tarihi Coğrafi konumu-oltu,nun coğrafi konumu - siteme hoşgeldiniz-Oltu İlçesi Coğrafi Konumu - Web Bilgi
  2. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPUp5Gz6. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  3. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BsphQ5FZ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtnB5mCG. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtpfYwsL. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtuW7lI4. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtwWfjF3. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyCCMCX. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0F7uxY. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1s2QH8. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3gItHe. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCs3Oul. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEww4cP. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGoMoZ4. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ Türkiye Türkçesi ağızları - Vikipedi

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]