Hakkâri (il)
Koordinatlar: 37°27′58″N 44°03′52″E / 37.46611°N 44.06444°E
| Hakkâri | |
| — İl — | |
| İlin Türkiye'deki konumu | |
 |
|
| Ülke | Türkiye |
|---|---|
| Coğrafi bölge | Doğu Anadolu |
| Yönetim | |
| - Vali | Orhan Alimoğlu |
| Yüz ölçümü | |
| - Toplam | 9,521 km2 (3,7 mi2) |
| Nüfus (2012)[1] | |
| - Toplam | 279.982 |
| - Yoğunluk | 26,97/km² (69,9/sq mi) |
| - Kır | 123.873 |
| - Şehir | 156.109 |
| Zaman dilimi | DAZD (+2) |
| - Yaz (YSU) | DAYZD (+3) |
| İl alan kodu | 438 |
| İl plaka kodu | 30 |
| Web sitesi: hakkari.gov.tr | |
Hakkâri, Türkiye'nin doğusunda yer alan il. Yüzölçümü 9.521 km2, nüfusu 2009 yılı ADNKS'ne göre 256.761 kişidir. İlin yönetim merkezi Hakkâri şehridir.
Konu başlıkları |
Tarihçe [değiştir]
 |
Bu maddedeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına bakabilirsiniz. Maddeye uygun biçimde kaynaklar ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
Sırasıyla Hurri ve Urartu Krallıkları'nın parçası olan Hakkâri, Pers İmparatorluğu'nun egemenliğinden sonra Arap egemenliğine geçmiştir. Daha sonra Selçukluların kontrolüne giren kent, 1536 yılında Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır.
Coğrafi konumu sayesinde pek çok millete ev sahipliği yapan Hakkâri, 1662 tarihinde Katolik mezhebini benimsemeyen Asuriler Diyarbakır metropoliti XIII. Mar Şimun Denha önderliğinde yeniden örgütlenerek Hakkâri'nin Kodşanis/Koçanis (halen Konak) köyünü patriklik merkezi olarak benimsemişlerdir. Nasturi patrikleri 1918 yılına kadar bu köyde ikamet etmişlerdir. 19. yüzyıl ortalarına dek Hakkârinüfusunun yaklaşık yarısını oluşturan Nasturiler, 1843 ve 1846'da Cizre Emiri Bedirhan Bey ile Hakkâri Emiri Nurullah Bey'in düzenlediği iki saldırıda önemli ölçüde zayiat vermişlerdir. 1915-18 döneminde aşiretlerle ile çatışan Hakkâri Nasturileri önce İran'da Urmiye yöresine ve daha sonra İngiliz yönetimine giren Irak'a iltica etmişler, 1924'te topluca geri dönmeye teşebbüs etmişlerse de 12-28 Eylül 1924 tarihleri arasında yürütülen Şemdinli Harekâtı ile tenkil edilerek geri püskürtülmüşlerdir.
Coğrafya [değiştir]
Doğusunda İran ve güneyinde Irak ile komşu olan Hakkâri'nin batısında Şırnak, kuzeyinde ise Van illeri vardır. Hakkâri'nin dört ilçesi bulunmaktadır:
En yüksek noktası 4150 metreye ulaşan Cilo Dağı, Hakkâri sınırları içerisindedir.
Ekonomi [değiştir]
Geçim kaynaklarının başında sınır ticareti ve hayvancılık gelir. Sınır ticareti Irak Savaşı, hayvancılık ise silahlı çatışmalar nedeniyle sekteye uğramıştır. Bu nedenle işsizlik çok yüksek düzeydedir.[kaynak belirtilmeli]
Nüfus [değiştir]
| Hakkari il nüfus bilgileri | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yıl | Toplam | Değişim | Sıra | Yüzde | Kır - Şehir | Erkek - Kadın | ||||||||
| 1965[2] | 83.937 | — | 67 | %0.27 | 69.805 |
%83
%17
|
14.132 | 45.680 | %54.4 | %45.6 | 38.257 | |||
| 1970[3] | 102.312 | %22  |
67 | %0.29 | 81.518 |
%80
%20
|
20.794 | 54.813 | %53.6 | %46.4 | 47.499 | |||
| 1975[4] | 126.036 | %23 |
72 | %0.31 | 95.704 |
%76
%24
|
30.332 | 68.264 | %54.2 | %45.8 | 57.772 | |||
| 1980[5] | 155.463 | %23 |
71 | %0.35 | 111.345 |
%72
%28
|
44.118 | 84.056 | %54.1 | %45.9 | 71.407 | |||
| 1985[6] | 182.645 | %17 |
70 | %0.36 | 127.082 |
%70
%30
|
55.563 | 100.715 | %55.1 | %44.9 | 81.930 | |||
| 1990[7] | 172.479 | -%6  |
70 | %0.31 | 101.380 |
%59
%41
|
71.099 | 93.913 | %54.5 | %45.6 | 78.566 | |||
| 2000[8] | 236.581 | %37 |
69 | %0.35 | 97.126 |
%41
%59
|
139.455 | 130.682 | %55.2 | %44.8 | 105.899 | |||
| 2007[9] | 246.469 | %4 |
65 | %0.35 | 110.345 |
%45
%55
|
136.124 | 128.904 | %52.3 | %47.7 | 117.565 | |||
| 2008[10] | 258.590 | %5 |
63 | %0.36 | 115.365 |
%45
%55
|
143.225 | 138.494 | %53.6 | %46.4 | 120.096 | |||
| 2009[11] | 256.761 | -%1 |
63 | %0.35 | 115.129 |
%45
%55
|
141.632 | 135.884 | %52.9 | %47.1 | 120.877 | |||
| 2010[12] | 251.302 | -%2 |
65 | %0.34 | 115.252 |
%46
%54
|
136.050 | 128.988 | %51.3 | %48.7 | 122.314 | |||
| 2011[13] | 272.165 | %8 |
63 | %0.36 | 118.305 |
%43
%57
|
153.860 | 147.567 | %54.2 | %45.8 | 124.598 | |||
| 2012[14] | 279.982 | %3 |
62 | %0.37 | 123.873 |
%44
%56
|
156.109 | 154.526 | %55.2 | %44.8 | 125.456 | |||
Değişim, bir önceki nüfus sayımına göre değişimin yüzde olarak oranıdır. Sıra, Hakkari il nüfusunun Türkiye illeri arasındaki sıralamasıdır. Yüzde, Hakkari il nüfusunun, Türkiye nüfusuna oranıdır.
Resimler [değiştir]
Kaynakça [değiştir]
- ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 2012 genel nüfus sayımı verileri". 28 Ocak 2012 tarihinde erişildi.
- ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BspkNW9l. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtnI3W0a. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtpqwEDC. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtuaV3ij. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtwcRsXF. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyGqSel. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0LsEIM. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1vEWby. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3kEGCQ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCxiU7m. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuFXHzF6. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGreJUu. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZxZiIzA. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
Dış bağlantılar [değiştir]
 |
Van |
|
|||||
| Şırnak |  |
 İran |
|||||
 Hakkâri  |
|||||||
 |
|||||||
 Irak |
|
||||||||
|
|||||
