Gümüşhane (il)
Koordinatlar: 40°23′17″N 39°25′07″E / 40.38806°N 39.41861°E
| Gümüşhane | |
| — İl — | |
 |
|
 |
|
| Ülke | Türkiye |
|---|---|
| Coğrafi bölge | Karadeniz |
| Yönetim | |
| - Vali | Enver Salihoğlu |
| Yüz ölçümü | |
| - Toplam | 6,575 km2 (2,5 mi2) |
| Nüfus (2012)[1] | |
| - Toplam | 135.216 |
| - Yoğunluk | 20/km² (51,8/sq mi) |
| - Kır | 67.702 |
| - Şehir | 67.514 |
| Zaman dilimi | DAZD (+2) |
| - Yaz (YSU) | DAYZD (+3) |
| İl alan kodu | 456 |
| İl plaka kodu | 29 nüfus = 56.000 |
| Web sitesi: gumushane.gov.tr | |
Gümüşhane, Doğu Karadeniz Bölgesi'nde yer alan, Türkiye'nin bir ilidir. Doğuda Bayburt, batıda Giresun, kuzeyde Trabzon ve güneyde Erzincan ile komşudur.
Konu başlıkları |
Etimoloji [değiştir]
Antik Çağ'da Yunanca, Gümüş kenti anlamına gelen Argyropolis (Yunanca: Αργυρούπολης. αργύρος argyros "gümüş" + πολης (polis) kent). Günümüzde Yunanistan'da Atina'nın güneyinde[2] ve Girit'te [3] aynı isimli kentler bulunmaktadır.
Başka bir teze göre Kanuni Sultan Süleyman'ın İran seferine giderken yolda ilimize rastladığı ve gümüş madenlerinin bol olduğu gerekçesiyle Gümüşhane adını verdiği söylenmektedir.
Bu belirli bir kesim için Fatih Sultan Mehmet de denilebilir
Tarih [değiştir]
Burada arkeolojik çalışmalarda MÖ 3500 tarihlerinde bölgede insan yerleşimine ve MÖ 3000 tarihlerinde tarım yapıldığına dair izler bulunmuştur. Asurlular döneminde Azzi Hayaşa ülkesi olarak adlandırılan bölgede Hitit döneminde Karadeniz bölgesinin otokton halkı Kaşkaların yaşadığı sanılmaktadır. MÖ 9. yüzyılda Urartu hakimiyetine giren, Kimmer ve İskit saldırılarından sonra Pontus, Roma, Bizans ve Trabzon İmparatorluğu tarafından yönetilmiştir. Bu yönetimler arasında kısa süreli Arap, Ermeni, Türkmen hakimiyetleri gören kent Trabzon İmparatorluğu'nun yıklmasının ardından da 1514 yılında temelli Osmanlı hakimiyetine girene dek Akkoyunlu ve Safeviler tarafından yönetilmiştir I. Dünya Savaşı sırasında 1916’dan 1918'e dek Rus orduları tarafından işgal edilen bölgenin Hıristiyan halklarından Ermeniler 1915 tehciriyle, Rumlar 1923 mübadelesi ile Anadolu dışına gönderilmişlerdir.
İlin mevcut nüfusu Türk Kayı ve Çepni boylarının nüfusuna dahildir.
Coğrafya [değiştir]
Kuzey Anadolu sıradağları içinde yeralan ilin toprakları çok engebeli olup en yüksek yeri günümüzde Çakırgöl olarak bilinen dağlarında 3.000 metreyi geçmektedir. İlin kuzey kesimi Zigana (Kalkanlı) ve Soğanlı dağları, güneyi ise Çoruh, Kelkit, Kop ve Otlukbeli dağları tarafından çevrilidir. Kelkit vadisindeki küçük bazı düzlükler ise ilin en önemli tarım alanlarıdır.
İklim ve bitki örtüsü [değiştir]
İlin kuzey kesimi Karadeniz’in ılık ve nemli ikliminin etkisinde olmasına karşın Gümüşhane'nin büyük kesiminde Doğu Anadolu bölgesinin sert kara ikliminin etkisi görülmektedir.Yazları sıcak ve kısa olan Gümüşhane ilinde kışlar yüksekliğin de etkisiyle uzun ve kar yağışlı geçmekte, yağış miktarı iç kesimlere doğru gidildikçe azalmaktadır.
Gümüşhane Dağları’nın Karadeniz’e bakan kesimleri kayın, meşe, ladin, köknar ve sarı çam ağaçalrından oluşan ormanlarla kaplı iken ormanları yok olmuş bozkır görünümüdeki güney kesimlerinde sadece sarıçam ağalarına rastlanılmaktadır.karadaniz iklimi görülür.
Demografi [değiştir]
| Gümüşhane il nüfus bilgileri | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yıl | Toplam | Değişim | Sıra | Yüzde | Kır - Şehir | Erkek - Kadın | ||||||||
| 1965[4] | 262.731 | — | 52 | %0.84 | 230.774 |
%88
%12
|
31.957 | 123.907 | %47.2 | %52.8 | 138.824 | |||
| 1970[5] | 282.238 | %7  |
52 | %0.79 | 237.168 |
%84
%16
|
45.070 | 133.580 | %47.3 | %52.7 | 148.658 | |||
| 1975[6] | 293.673 | %4 |
55 | %0.73 | 247.154 |
%84
%16
|
46.519 | 142.353 | %48.5 | %51.5 | 151.320 | |||
| 1980[7] | 275.191 | -%6  |
59 | %0.62 | 223.787 |
%81
%19
|
51.404 | 130.198 | %47.3 | %52.7 | 144.993 | |||
| 1985[8] | 283.753 | %3 |
59 | %0.56 | 214.960 |
%76
%24
|
68.793 | 135.693 | %47.8 | %52.2 | 148.060 | |||
| 1990[9] | 169.375 | -%40 |
71 | %0.3 | 110.379 |
%65
%35
|
58.996 | 81.621 | %48.2 | %51.8 | 87.754 | |||
| 2000[10] | 186.953 | %10 |
74 | %0.28 | 109.383 |
%59
%41
|
77.570 | 94.879 | %50.8 | %49.3 | 92.074 | |||
| 2007[11] | 130.825 | -%30 |
77 | %0.19 | 70.044 |
%54
%46
|
60.781 | 65.261 | %49.9 | %50.1 | 65.564 | |||
| 2008[12] | 131.367 | %0 |
77 | %0.18 | 73.446 |
%56
%44
|
57.921 | 65.749 | %50.1 | %50 | 65.618 | |||
| 2009[13] | 130.976 | -%0 |
77 | %0.18 | 72.441 |
%55
%45
|
58.535 | 65.874 | %50.3 | %49.7 | 65.102 | |||
| 2010[14] | 129.618 | -%1 |
77 | %0.18 | 68.456 |
%53
%47
|
61.162 | 65.031 | %50.2 | %49.8 | 64.587 | |||
| 2011[15] | 132.374 | %2 |
77 | %0.18 | 68.292 |
%52
%48
|
64.082 | 67.023 | %50.6 | %49.4 | 65.351 | |||
| 2012[16] | 135.216 | %2 |
77 | %0.18 | 67.702 |
%50
%50
|
67.514 | 68.466 | %50.6 | %49.4 | 66.750 | |||
Değişim, bir önceki nüfus sayımına göre değişimin yüzde olarak oranıdır. Sıra, Gümüşhane il nüfusunun Türkiye illeri arasındaki sıralamasıdır. Yüzde, Gümüşhane il nüfusunun, Türkiye nüfusuna oranıdır.
Kaynakça [değiştir]
Gümüşhane Valiliği
- ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 2012 genel nüfus sayımı verileri". 13 Şubat 2013 tarihinde erişildi.
- ^ http://en.wikipedia.org/wiki/Argyroupolis
- ^ http://en.wikipedia.org/wiki/Argyroupolis_%28Rethymnon%29
- ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BspjsaU7. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtnGsapL. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtpokbAH. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtuZz6cm. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtwbVmPT. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyGBzm6. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0Kk8LA. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1uPH2k. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3jirPR. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCwsYAy. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuFWmSvi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGqT6tH. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZxZD0yD. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
Dış bağlantılar [değiştir]
|
|||||
|
||||||||
