Eskişehir (il)
Koordinatlar: 39°39′31″N 31°02′13″E / 39.65861°N 31.03694°E
 |
Bu maddedeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına bakabilirsiniz. Maddeye uygun biçimde kaynaklar ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
| Eskişehir | |
| — İl — | |
 |
|
 |
|
| Ülke | Türkiye |
|---|---|
| Coğrafi bölge | İç Anadolu |
| Yönetim | |
| - Vali | Mehmet Kılıçlar |
| Yüz ölçümü | |
| - Toplam | 13,653 km2 (5,3 mi2) |
| Nüfus (2012)[1] | |
| - Toplam | 789.750 |
| - Yoğunluk | 55,33/km² (143,3/sq mi) |
| - Kır | 78.920 |
| - Şehir | 710.830 |
| Zaman dilimi | DAZD (+2) |
| - Yaz (YSU) | DAYZD (+3) |
| İl alan kodu | 222 |
| İl plaka kodu | 26 |
| Web sitesi: eskisehir.gov.tr | |
Eskişehir, Türkiye'nin başkenti Ankara'nın batısında bir ildir ve İç Anadolu Bölgesi'nde bulunmaktadır. Merkezi Eskişehir kentidir.
Anadolu ve Osmangazi Üniversitelerine ev sahipliği yapar. İlde, önemli oranda Kırım Tatarları kökenli nüfus mevcuttur. Tarihteki eski adı Dorlion'dur. Selçuklu ve Osmanlı Dönemi'nde de önemli bir kavşak noktası olmuştur.
Lületaşı çıkarımının tamamına yakını bu ildedir.
Eskişehir sanayisi, eğitim düzeyi, ekenomik seviyesi, mimari ve tarihi önemiyle çok farklılıklara ve zenginliklere sahip bir şehirdir. Ankara, İstanbul, Bursa, İzmir gibi büyük illerin Eskişehire yakın oluşunun yanında demiryolu ağının Eskişehir'den geçerek batı ve doğunun birleşmesinde bir kavşak olması Eskişehir'in coğrafi ve ekonomik yapısına katkı sağlayarak ayrı bir renk katar. Maden yataklarının ve işletmelerinin oldukça fazla olduğu söylenebilir. Türkiye'deki hatta Dünyadaki Bor rezervinin önemli bir bölümü Eskişehir de çıkartılmaktadır.
Demiryollarının bel kemiğini oluşturan Türkiye Lokomotif ve Motor Sanayii, Askeri ana jet üssü, uçak bakım ve üretimi, Türkiye ve dünyada marka olmuş bir çok firmanın fabrikası ve ana merkezi bulunan bir şehirdir.
Porsuk Çayı şehir merkezini ortadan ikiye böler. Son yıllarda yapılan düzenleme ve projelerle şehirin sorunu olmaya başlayan nehir güzelleştirilerek, şehre ayrı bir çehre ve ulaşım yolu olarak ön plana çıkmıştır. Şehir toplu ulaşımında otobüs ve botların yanında oldukça modern olan tramvay sistemi önemli yer tutmaktadır.
Konu başlıkları |
İklim [değiştir]
Ege, Marmara ve İç Anadolu Bölgeleri arasında bir geçiş noktasında bulunan Eskişehir ilinde Ege ve İç Anadolu'ya özgü iklim özellikleri görülse de, sert bir kara iklimi hakimdir. Kışlar sert ve süreklidir. Yaz ayları ise gündüzleri sıcak, geceleri serindir. Gece ve gündüz sıcaklıkları arasında büyük farklılıklar gözlenir. İlin yıllık ortalama sıcaklığı 11 °C civarındadır.Eskişehir ili'nde hakim olan kara iklimine karşın. Sarıcakaya Vadisi'nde Akdeniz İklimi özelliklerini gösteren "mikroklima" hakimdir.
Eskişehir, İç Anadolu, Batı Karadeniz ve Akdeniz iklimlerinin etki alanı içinde olması nedeniyle, kendine özgü bir iklime sahiptir. Yıllık sıcaklık ortalaması, 10.9° dir. Aylık ortalamaya göre yılın en soğuk ayı, -2° ile ocak ayıdır. Aralık ayının ortalarından, şubat ayının ortalarına kadar çok soğuk günler ve don olayları yaşanır. -10° ile -25° arasında değişen derecelere rastlanabilir.Ancak ocak ayı içinde 10° ile 15° lik ılık günler de geçirilir. Mart ayında daha çok don olayına rastlanır. Baharın ikinci yarısında maksimum sıcaklık, 20° nin üstüne çıkar.
Haziran, temmuz ve ağustos aylarında en sıcak günler yaşanır. En düşük sıcaklık 10° - 15° dir Temmuz ayının ikinci yansı ile ağustos ayının ilk yansında en yüksek sıcaklık, 30° - 40° arasında değişir.
Burada, kara iklimi özelliğini gösteren en belirgin olay, aynı zamanda gece ile gündüz sıcaklığında 12° ile 29° arasında büyük ısı farklarının olmasıdır.
Sonbahar mevsimi, sıcaklığın 20°' nin altına düşmesiyle, ağustos ayının ikinci yarısından itibaren kendini belli eder. Eylül ayının sonunda sıcaklık, 0° 'ye kadar inebilir. En yüksek sıcaklık ise, yine eylül ayı içinde, yazın devamı olarak 20° ile 30° arasında oynayabilir. Ekim ayında ortalama sıcaklık, 10° civarında seyreder.
Eskişehir'de yağışlar, kışın kar ve yağmur halinde görülür. Aralık ayından itibaren yağışlar daha çok kar şeklindedir. Nisan ayı sonundan itibaren havalar ısınmaya başlar.
Eskişehir'de bahar yağmurlan, batı ve güneybatıdan gelerek, sağanak halinde düşer. Yıllık ortalama yağış miktarı 378.9 kg/m3 'dür.
Temmuz ve ağustos aylarında, Akdeniz yaz kuraklığı özelliklerini gösterir. Ancak çok hafif olarak, Karadeniz yaz yağmurlarını da alır. Ekim ayında yağmur, kasım ayında sulu karın yağması, kışın başladığını gösterir.
Eskişehir'de rüzgarlar, kışın doğudan batıya eser. Baharın ilk aylarında kuzeybatı rüzgarları hakimdir. Baharın sonunda güneybatı, batı ve kuzeybatıdan gelen rüzgarlar görülür.
Yaz mevsiminde bazen geçici olarak günlük şiddetli doğu rüzgarları da görülebilir. Sonbaharda ise, Eylül sonundan itibaren doğu, kuzeydoğu ve güneydoğu rüzgarları ortaya çıkar.
Demografi [değiştir]
| Eskişehir il nüfus bilgileri | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yıl | Toplam | Değişim | Sıra | Yüzde | Kır - Şehir | Erkek - Kadın | ||||||||
| 1965[2] | 415.101 | — | 33 | %1.32 | 214.769 |
%52
%48
|
200.332 | 210.949 | %50.8 | %49.2 | 204.152 | |||
| 1970[3] | 459.367 | %11  |
31 | %1.29 | 213.462 |
%46
%54
|
245.905 | 231.671 | %50.4 | %49.6 | 227.696 | |||
| 1975[4] | 495.097 | %8 |
33 | %1.23 | 202.987 |
%41
%59
|
292.110 | 254.173 | %51.3 | %48.7 | 240.924 | |||
| 1980[5] | 543.802 | %10 |
33 | %1.22 | 199.879 |
%37
%63
|
343.923 | 275.608 | %50.7 | %49.3 | 268.194 | |||
| 1985[6] | 597.397 | %10 |
33 | %1.18 | 193.161 |
%32
%68
|
404.236 | 301.562 | %50.5 | %49.5 | 295.835 | |||
| 1990[7] | 641.057 | %7 |
31 | %1.14 | 163.621 |
%26
%74
|
477.436 | 321.928 | %50.2 | %49.8 | 319.129 | |||
| 2000[8] | 706.009 | %10 |
31 | %1.04 | 148.981 |
%21
%79
|
557.028 | 352.264 | %49.9 | %50.1 | 353.745 | |||
| 2007[9] | 724.849 | %3 |
28 | %1.03 | 99.396 |
%14
%86
|
625.453 | 359.393 | %49.6 | %50.4 | 365.456 | |||
| 2008[10] | 741.739 | %2 |
28 | %1.04 | 88.076 |
%12
%88
|
653.663 | 368.486 | %49.7 | %50.3 | 373.253 | |||
| 2009[11] | 755.427 | %2 |
27 | %1.04 | 85.983 |
%11
%89
|
669.444 | 374.990 | %49.6 | %50.4 | 380.437 | |||
| 2010[12] | 764.584 | %1 |
26 | %1.04 | 82.730 |
%11
%89
|
681.854 | 378.275 | %49.5 | %50.5 | 386.309 | |||
| 2011[13] | 781.247 | %2 |
25 | %1.05 | 80.892 |
%10
%90
|
700.355 | 388.880 | %49.8 | %50.2 | 392.367 | |||
| 2012[14] | 789.750 | %1 |
25 | %1.04 | 78.920 |
%10
%90
|
710.830 | 393.760 | %49.9 | %50.1 | 395.990 | |||
Değişim, bir önceki nüfus sayımına göre değişimin yüzde olarak oranıdır. Sıra, Eskişehir il nüfusunun Türkiye illeri arasındaki sıralamasıdır. Yüzde, Eskişehir il nüfusunun, Türkiye nüfusuna oranıdır.
Şive [değiştir]
Eskişehir ilinde kullanılan Türk şivesinin Batı Anadolu ağızları içindeki konumu Prof. Dr. Leyla Karahan'ın Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996) adlı çalışmasına göre şöyledir:
|
|||||||||||||||||||||||||||||
Görülecek yerler [değiştir]
Kaplıcalar [değiştir]
Sakarı Ilıcaları [değiştir]
Eskişehir'in kuzeyinde yer alır. Eskişehir'e uzaklığı 32 km.'dir. Orman içerisinde turistik belgeli tesisin yanı sıra çadır alanları da vardır. Doğa ile içiçe olunabilecek bir kaplıca merkezidir
Hasırca [değiştir]
Porsuk Barajı üzerinde çam ormanları içerisinde cilt hastalıklarına iyi gelen; birisi açık iki tane de havuzun yer aldığı bir mekandır.
Gümüşkonak Kaplıcaları [değiştir]
Sivrihisar-Polatlı yolunda Eskişehir'in Günyüzü ilçesine ve oradan Gümüşkonak Beldesi'ndedir. Cilt hastalıklarına iyi gelmektedir.
Kızılinler [değiştir]
Eskişehir'in merkezine 14 km uzaklıktadır. Kütahya yolu 10.km'den yol ayrımıyla ulaşılır. Zengin sıcak su kaynaklarına sahiptir. Kaplıca suyu başta cilt hastalıkları olmak üzere mide, bağırsak hastalıkları ve kadın hastalıklarının iyileşmesine yardımcı olmaktadır. Ayrıca Kızılinler Porsuk Çayı kenarında yer olması ve diğer doğal güzellikleri ile Eskişehir halkı tarafından tercih edilen mesire yerlerinden birisidir.
Müzeler [değiştir]
Sivil Havacılık müzesi, Demiryolları Müzesi, Etnografya Müzesi, Çağdaş Cam Sanatları Müzesi, Osmanlı Tarihinin parçası olan Odunpazarı evleri vs. Eskişehir tarihine ışık tutarak ziyaretçi akınına uğrayan yerlerdir.
Mesire yerleri [değiştir]
Yeşil alan ve mesire yerlerinin herkesime hitap ettiği şehirde; Fidanlık orman içi dinlenme yeri, Bademlik, Musaözü Barajı, şelale (kalabak) orman içi dinlenme yeri, karataş orman içi eğlenme yerleridir. Son yıllarda yapımı tamamlanana Kentpark ile Türkiye'nin ilk denizi olamayan plajı halkın kullnaımına sunulmuştur. Ayrıca bir kısmı hizmete açılan Sazova Bilim ve Kültür Parkı da oldukça ilgi çeken parklar arasındadır.
Külliyeler [değiştir]
Seyit Battal Gazi Külliyesi, Kurşunlu Külliyesi Seyitgazi yolundaki büyük küllüye.
Diğer [değiştir]
Odunpazarı Evleri [değiştir]
Eskişehir'in ilk yerleşim yerini oluşturan Odunpazarı ilçesindeki Osmanlı Dönemi'nden kalma tarihi evlerdir. Safranbolu, Beypazarı, Göynük gibi yerlerdeki mimari özellik ve motifleri taşırlar. Eskişehir'in Odunpazarı ilçesi kentin güney kesimindeki tepelerin üzerine kurulmuştur. Bademlik denilen bölgeye kadar uzanır. Evlerin bazı özellikleri
Frig Vadisi [değiştir]
Antik Frigya'nın kalbi olan Midas Anıtı ya da diğer adıyla Yazılıkaya, Eskişehir il merkezine 80 km uzaklıkta olup, Han ilçesi sınırları içerisindedir. Bölgede kapadokya bölgesindeki peribacalarını andıran bir çok anıt ve doğal coğrafik yontuya rastlamak mümkündür.
Gürleyik Köyü [değiştir]
Eskişehir iline 123 km, Mihalıçcık ilçesine 27 km uzaklıktadır. Gürleyik, doğası ve tarihi yerel dokusu nedeniyle özellikle doğa yürüyüşü yapmak isteyenlerin tercihindedir. Beş mahalleden oluşan köye tipik Osmanlı mimarisi hakimdir. Hacı Halit Ağa Konağı ve onun tarihi hamamı, şelaleler, su değirmenleri, hala kullanılmaya devam eden köy çamaşırhanesi görülmeye değer yerlerdir.
Hava sporları [değiştir]
Eskişehir'in 36 km batısında bulunan Türk Hava Kurumu'na ait İnönü Eğitim Merkezi'nin tamamı doğal çimle kaplı, 800 x 1200 metre genişliğe sahiptir. Bu mekanda hafif uçakların iniş-kalkışı ve sportif amaçlı her türlü uçuş atlayış eğitimleri yapılabilmektedir. Tesiste, konaklama yapılabilmekte, yemek, yatak ihtiyacı karşılanabilmekte, yüzme havuzu, eğlence ve piknik yerleri bulunmaktadır.
Ayrıca tesisin bulunduğu yerde bulunan yamaç, aldığı rüzgar ve bulunduğu coğrafi konum açısından paraşüt, planör, yelkenkanat, yamaçparaşütü, mikrolayt ve balon sporları yapmaya çok uygundur.ayrıca pilotluk içinde uygundur.
Galeri [değiştir]
-
Bir paraşütçü]]
-
Gökmeydan Mahallesi'nde Estram durağı
-
Kasım 2006,Porsuk Çayı
-
Reşadiye Camisi
-
Aralık 2006,Tepebaşı Belediyesi
-
Şehirde bulunan havuzlardan biri
-
Büyükşehir Belediyesi tarafından uygun mimaride yapılmış evler
-
Aslına uygun restore edilmiş bir Odunpazarı Evi
-
Gürleyik Değirmen Şelalesi
.jpg)
Kaynaklar [değiştir]
- ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 2012 genel nüfus sayımı verileri". 13 Şubat 2013 tarihinde erişildi.
- ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BsphwLL3. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtnCcc4r. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btpi7pIm. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtuXLu9S. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtwXTXdS. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyDFKyE. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0Guzmg. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1sXef5. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3hWEUj. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCsfYXX. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuExXl88. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGoswqB. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZxXeVL0. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
Dış bağlantılar [değiştir]
|
||||||||
|
|||||
 |
Eskişehir ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
 |
İl ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
