Batman (il)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 38°04′55″K 41°24′26″D / 38.08194°K 41.40722°D / 38.08194; 41.40722

Batman
—  İl  —
İlin Türkiye'deki konumu
İlin Türkiye'deki konumu
Batman haritası
Batman haritası
Ülke Türkiye
Coğrafi bölge Güneydoğu Anadolu
Yönetim
 - Vali Yılmaz Arslan
Yüz ölçümü
 - Toplam 4,654 km2 (1,8 mi2)
Nüfus (2013)[1]
 - Toplam 547.581
 - Yoğunluk 108,70/km² (281,5/sq mi)
 - Kır 126.748
 - Şehir 420.833
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 488
İl plaka kodu 72
İnternet sitesi: www.batman.gov.tr

Batman, Türkiye Cumhuriyeti'nin Güneydoğu Anadolu bölgesinde yer alan bir ildir. Dicle'nin aktığı topraklarda zengin tarihi geçmişi koruyan Batman ve antik kenti Hasankeyf, bini aşkın mağaralarıyla, tarihsel anıtlarıyla bir doğa harikasıdır.1990 yılına kadar çok hızlı bir gelişme yaşayan Batman, 16 Mayıs 1990 tarih ve 3647 sayılı kanunla Türkiye'nin 72. ili olma unvanına kavuşmuştur.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Batman tarihi itibarıyla yeni bir şehir olmasina karşın yerleşim alanında kurulan şehirlerin tarihi Sümerlere kadar uzanır. İluh Tepesi'nin bulunduğu alanda bir Sümer şehir yerleşiminin bulunduğu, ancak bataklık bir arazi uzerine kurulu olduğundan şehrin zaman içerisinde yeraltına göçtüğü düşünülmektedir.Ayrıca İluh Tepesi olarak adlandırılan Arazi, araştırmalar sonucunda doğal olmadığı ve yapay bir tepe olduğu kanıtlanmıştır. Batman'ın adını "batmak" teriminden bu nedenle almış olabileceği düşünülmektedir. 1940 yılında Batman civarında petrol bulunmuştur.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Batman'ın iklim özellikleri Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde oluşundan dolayı genel anlamda Uzak Akdeniz İklimi kapsamındadır. Yıllık ortalama yağış miktarı 750–1000 mm civarındadır. Kışlar bazen sert ve soğuk geçmektedir. 2007.01.01 tarihinde termometreler -32 dereceyi görmüştür. İlkbahar aylarında Beşiri ve Batman ovalarında bol otluk olup İç Anadolu ve Doğu Anadolu'dan mevsimlik Küçükbaş ve Büyükbaş Hayvan besiciliği göçü almaktadır. Yazlar sıcak geçmektedir. Yaz aylarında bazen şiddetli yağışlarda görülmektedir.

Dağlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Sason Dağları (Aydınlık Dağları) — 2500 m
  • Mereto — 2967 m
  • Kuşaklı Dağı — 1947 m
  • Avcı Dağı — 2121 m
  • Meydanok Tepesi — 2042 m
  • Kortepe — 2082 m
  • Raman Dağı — 1288 m

Akarasular ve göller[değiştir | kaynağı değiştir]

Göletler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Gercüş - Kırkat Göleti (sulama)
  • Kozluk Ceffan Göleti (elektrik)
  • Batman-Güvercin Göleti (sulama)
  • Batman Baraj Gölü (sulama, elektrik)

Dinler[değiştir | kaynağı değiştir]

(1985)Nüfusun %92'si Müslüman, %3'ü Yezidi, %3'ü Ortodoks ve %2'si Katolik'tir[kaynak belirtilmeli]

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Son yıllardaki şehre yapılan yatırımlar ve sanayinin gelişmesiyle şehir, hızlı bir değişimle gelişmiştir. Özellikle inşaat sektörünün gelişmesi Batman ilini büyük ölçekte geliştirmiştir. Sanayi hızı ise Türkiye il sıralamasında 15. olup, kısa süre içinde Organize Sanayi Bölgesi(OSB) sayısı 3'e yükselmiştir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Nüfusun, yaklaşık %63'ü Batman Merkezde yaşamaktadır.

Batman il nüfus bilgileri
Yıl Toplam Değişim Sıra Oran Kır - Şehir Erkek - Kadın
1990 344.669 52  %0.61 151.048  
  %44
%56  
 193.621 176.547  %51.2  %48.8 168.122
2000[2] 456.734 %33 Dark Green Arrow Up.svg 45  %0.67 152.568  
  %33
%67  
 304.166 230.711  %50.5  %49.5 226.023
2007[3] 472.487 %3 Dark Green Arrow Up.svg 42  %0.67 130.035  
  %28
%72  
 342.452 236.314  %50  %50 236.173
2008[4] 485.616 %3 Dark Green Arrow Up.svg 40  %0.68 136.571  
  %28
%72  
 349.045 244.981  %50.5  %49.6 240.635
2009[5] 497.998 %3 Dark Green Arrow Up.svg 40  %0.69 135.844  
  %27
%73  
 362.154 250.612  %50.3  %49.7 247.386
2010[6] 510.200 %2 Dark Green Arrow Up.svg 40  %0.69 136.812  
  %27
%73  
 373.388 255.502  %50.1  %49.9 254.698
2011[7] 524.499 %3 Dark Green Arrow Up.svg 40  %0.7 135.976  
  %26
%74  
 388.523 263.901  %50.3  %49.7 260.598
2012[8] 534.205 %2 Dark Green Arrow Up.svg 39  %0.71 135.163  
  %25
%75  
 399.042 268.941  %50.3  %49.7 265.264
2013[9] 547.581 %3 Dark Green Arrow Up.svg 39  %0.71 126.748  
  %23
%77  
 420.833 275.136  %50.2  %49.8 272.445

Değişim, bir önceki nüfus sayımına göre artış veya azalış yüzdesidir. Sıra, Batman il nüfusunun Türkiye illeri arasındaki sıralamasıdır. Oran, Batman il nüfusunun, Türkiye nüfusuna oranıdır.

Yemek kültürü[değiştir | kaynağı değiştir]

Büryan, Saç ekmeği, İçli Köfte, Şam böreği, Bumbar, Kavurma, Saç Tava, Türlü, Patates Dolma,tırşıke hışk, babaganuç ve daha sayamadığımız.

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Batman'a ulaşım havayolları, demiryolları ve karayolu olmak üzere 3 şekilde sağlanır. Batman'a birçok havayolu şirketleri İstanbul ve Ankara direkt olmak üzere Antalya, İzmir, Adana ve yurtdışına aktarmalı olarak seferler düzenlenmektedir. Batman'da bulunan sekiz yerel otobüs firmaları bölge Karayolları Ulaşımını elinde tutmaktadır. Demiryollarından ise Türkiye'nin her tarafında ulaşım sağlanması mümkündür.

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVYesnS. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  2. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyzzYoZ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  3. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3GyNcf. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCSb4dm. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuETjSL0. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuG7oS71. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuHLCu78. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZyYouky. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  9. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVYesnS. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Batman (il) ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.