Erzincan (il)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 39°40′42″K 39°19′48″D / 39.67833°K 39.33°D / 39.67833; 39.33

Erzincan
—  İl  —
İlin Türkiye'deki konumu
İlin Türkiye'deki konumu
Erzincan haritası
Erzincan haritası
Ülke Türkiye
Coğrafi bölge Doğu Anadolu
İl merkezi Erzincan
Yönetim
 - Vali Süleyman Kahraman
Yüzölçümü
 - Toplam 11,974 km2 (4,6 mi2)
Nüfus (2013)[1]
 - Toplam 219.996
 - Yoğunluk 17,80/km² (46,1/sq mi)
 - Kır 93.876
 - Şehir 126.120
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 446
İl plaka kodu 24

Erzincan, Doğu Anadolu Bölgesi’nin Yukarı Fırat Bölümü’nde 39 02'- 40 05' kuzey enlemleri ile 38 16'- 40 45' doğu boylamları arasında yer alan, dokuz ilçeden oluşan bir ildir.[2] Bunlar Refahiye, Kemah, Kemaliye, Tercan, Çayırlı, İliç, Otlukbeli ve Üzümlü'dür. Kuzeyinde, Giresun, Bayburt, Gümüşhane; batısında Sivas; doğusunda Erzurum ve Bingöl; güneyinde ise Tunceli, Malatya ve Elazığ illeri bulunmaktadır. Tarihi ipek yolunun üzerinde yer alır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarih öncesi çağlarda Urartu egemenliğinde olan bölge doğu-batı, güney-güneybatı yol güzergahlarında olması ve tarihi İpek Yolu’nun Erzincan’dan geçmesi sebebiyle tarih boyunca önemini korumuştur. Bu ticari kaygılar bölgeye Urartular haricinde Hititleri, Medleri, Persleri, Makedonlarıve Romalıları da çekmiştir.

Uzun süre doğu ve batının çekişmesine sahne olan Erzincan, 7. yüzyıldan itibaren Müslüman akınlarına uğramış, birkaç defa Bizanslılar ve Araplar arasında el değiştirmiştir.

Altıntepe'de bulunan Urartu freski

1071 Malazgirt zaferiyle Türkler Anadolu’ya girmiş ve zaferin hemen arkasından Sultan Alparslan'ın kumandanlarından emir Mengücek tarafından Kemah civarında İlk Türk Beyliği olan Mengüçlü Beyliği kurulmuştur.[2] Mengücek Beyliği 1228'e kadar devam etmiş, Anadolu Selçuklu hükümdarı I. Alâeddin Keykubad tarafından sona erdirildikten sonra Erzincan, Anadolu Selçuklu Devleti'nin egemenliğine girmiştir. 1230'da Anadolu Selçukluları ile Harzemşahlar arasındaki Yassı Çemen Muharebesi'ne sahne olan Erzincan Moğol istilasına uğramıştır. kısa bir dönem sonra İlhanlılar'ın egemenliğine girmiştir. İlhanlılar yöreyi beylerle (Vali) yönetmişlerdir. Son İlhanlı valisi olan Alaaddin Eretna ilhanlı hükümdarı Bahadır Han'ın ölümü (1335) üzerine İlhanlılarla olan bağını keserek görünüşte Celayirîler'e bağlı kalarak bağımsızlığını ilan etmiştir. Böylece Erzincan 1335-1381 yılları arasında Eretna Devleti'nin hakimiyeti altında kalmıştır. Eretna Devleti'nin Erzincan'daki yöneticisi Pir Hüseyin'in 1379 yılında ölümü üzerine Mutahharten Bey yönetimi ele geçirerek; aynı yıl adına para bastırıp ve hutbe okutarak Erzincan merkez olmak üzere bağımsızlığını ilan etmiş ve Erzincan Beyliği'ni kurmuştur.

Kemah'taki Osmanlı mezarlığı

1401'de Yıldırım Bayezid tarafından Osmanlı egemenliğine katılan Erzincan kısa bir süre sonra Timur'un istilasından kurtulamamış ve devamında 1419'da Karakoyunlular'ın, 1455'de Akkoyunlular'ın eline geçmiştir. Otlukbeli ilçesinde 11 Ağustos 1473 tarihinde, Fatih Sultan Mehmet ve 100 bin kişilik Osmanlı ordusu ile Uzun Hasan ve 70 bin kişilik Akkoyunlu ordusu arasında gerçekleşen Otlukbeli Savaşı'nda kazanan Osmanlılar bölge üzerinde tam bir hakimiyet kurmamışlar, bir süre yerel beylerin yönetiminde bırakılmış, 1514'de Yavuz Sultan Selim tarafından savaşsız bir şekilde Osmanlı devletine katılmıştır. Erzincan 17. yüyılda Celali isyanlarından, 19. yüzyılda da ova köylerini basan Dersim aşiretlerinden zarar görmüştür.

Kazım Karabekir paşa ve mayeti Erzincan'da 1923

I. Dünya Savaşı'nda Sarıkamış Savaşı'nın galibi General Nikolay Yudeniç komutasındaki Rus Kafkasya Ordusu 1915 yılının yaz aylarında Anadolu'ya taaruza geçmiş ve Erzincan'a kadar ilerlemiştir. Malazgirt'te karşı karşıya kalan iki ordu arasındaki savaşı'nı Osmanlı ordusu kazanmış ve Rus ordusu Malazgirt'i terk ederek Van'a doğru çekilmiştir. Böylece Türkler Malazgirt'te kazanarak yerleştikleri toprakları 844 yıl sonra, yine Malazgirt'te kazanarak korumuşlardır; ancak Rus ordusu geri dönerek 2 Temmuz 1916'da Erzincan Muharebesi'ni kazanarak Erzincan'ı işgal etmiştir. Rus ordusu ile birlikte hareket eden ayrılıkçı Ermeni çeteleri de Erzincan'a inmişler, 18 Aralık 1917 de Sovyet hükümeti ile yapılan Erzincan Mütarekesi ile 11 Ocak 1918 de Rus askerleri bölgeden çekilmiş ancak Ermeni çeteleri katliama varan bir çok kanlı olaya sebep olmuştur. Kazım Kara Bekir komutasındaki askeri birlikler 13 Şubat 1918 de Erzincan'ı 22 Şubat 1918 de Tercan'ı ermeni silahlı güçlerinden kurtarmışlardır.

Erzincan depremleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Erzincan tarihinde değişik şiddetlerde 30’dan çok deprem olmuştur. Erzincan, 1939 ve 1992'da gerçekleşen iki büyük depremde büyük hasar görmüş binlerce insanını kaybetmiştir. 1939 depremi 20. yüzyılda yeryüzünde görülen 15 büyük depremden biridir. Bu depremde 32.000 kişi ölmüş, 4.125 kişi de ağır yaralanmıştır. 14.401 bina yıkılmış, 4.043 bina da ağır hasara uğramıştır. Deprem bölgesindeki kurtarma çalışmaları günlerce devam etmiştir. Özellikle Erzincan, Şebinkarahisar, Alucra, Fatsa, Erbaa ve Niksar cezaevlerindeki mahkumlar büyük fedakarlıkla kurtarma çalışmalarına katılmışlardır. Bu çalışmalarından ötürü 241 mahkumun para cezalarının tümü ve geri kalan cezalarının 4/5’ini bağışlayan bir kanun kabul edilmiştir.[3] Depremden sonra demiryolundan yukarı yeni bir şehir inşasına başlanarak bugünkü Erzincan şehri meydana getirilmiştir. Erzincan'da yıkıcı bir başka deprem de 13 Mart 1992'de yaşanmıştır. Bu deprem 6,8 büyüklüğünde olmuş, 653 kişi hayatını kaybetmiştir. Erzincan Bölgesinde son 1000 yıl içinde şiddeti 7’ den daha büyük 10’dan fazla deprem yaşanmıştır.[4]

Adı Tarih Enlem Boylam Şiddet Can Kaybı
Erzincan - Erzurum 1268 39,75 40,40 IX 15.000
Erzincan - Erzurum 1458 39,75 40,40 X 32.0000
Erzincan - Erzurum 21.12.1482 39,75 39,50 IX
Erzincan - Erzurum 17.06.1584 39,75 39,50 IX 15.000
Erzincan 1784 10.000'den fazla
Erzincan 1788
Erzincan - Refahiye 20.05.1890 39,90 38,80 IX
Erzincan 1930
Erzincan - Tercan 21.11.1939 VII 43
Erzincan 27/12/1939 X-XI 32.938
Erzincan 12.11.1941 VIII 15
Erzincan 13.03.1992 VIII 653
Erzincan'da toprak örtüsünün dağılımı

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Akarsular[değiştir | kaynağı değiştir]

İlin en büyük ve en verimli akarsuyu, Karasu Irmağıdır. Karasu Irmağı Fırat’ın en önemli iki kolundan biridir. Tercan ovaları ve Erzincan Ovası boyunca akar, Kemaliye ilçesinin güneydoğusunda Başpınar yakınlarında il sınırlarını terkeder. Karasu Irmağı geçtiği yol boyunca Çayırlık Dere, Tuzla Suyu, Mercan, Kom, Cimin, Pahnik ve Sürperen Suları , Çardaklı Deresi, Kadıgölü Suyu ile Miran Suyunu toplar.[5]

İliç ilçesine bağlı Bağlıca köyü genel görünümü

Dağlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Erzincan dağlık ve platoluk bir coğrafyadır. Jeolojik yapı itibariyle ikinci, üçüncü ve dördüncü zamanlarda oluşmuştur. Doğudaki Tercan Ovası, özel bir jeolojik yapı gösterir. Yöre, başkalaşım kayaçları arasına yerleşmiş geniş düzlükler ve dördüncü zamanda oluşmuş alüvyonlarla kaplıdır.[6]

Refahiye'ye bağlı Yukarı Yeniköy

İl topraklarının % 60’ını dağlar kaplar. Dağlar çeşitli yönlerde, sıralı uzanır. Güneybatıdan Munzur, kuzeybatıdan Refahiye Dağları il alanına girer. Doğudan Erzurum’dan gelerek batıya doğru uzanan Karasu, il alanını derinlemesine, aralarında geniş düzlükler bırakacak şekilde böler.[5]

Erzurum’un Aşkale İlçesinden batıya doğru uzanan Tercan Düzlükleri, kuzeyden ve batıdan Kop Dağları’nın uzantılarıyla çevrilidir. Tercan Düzlüklerinin bulunduğu çukurluğun batısında, Mülpet ve Keşiş Dağları bulunmaktadır. Kop Dağları, Çayırlı ilçesinin batısında iki kola ayrılmaktadır. Birinci kol, Erzincan il merkezinin kuzeyine doğru uzanır. İkinci kol güneydoğuya dönerek, önce Keşiş, sonra Mülpet Dağları’nı oluşturur.[5]

Coşan Dağı, ilin en yüksek (3976 m.) noktasıdır. Çukurluğu, doğudan Dumanlı ile Maryam Dağı sınırlar. Güneyinde ise Koşan, Murdelor, Eşilbaba Dağları bulunur. Erzincan Ovası’nın kuzeybatısında, Doğu Anadolu ve Karadeniz bölgelerini birbirinden ayıran Refahiye Dağları uzanır. Refahiye ilçesinin doğusunda Çimen Dağları, güneyinde Kutlutepe Dağı, güneybatısında ise Gülen Dağı bulunur.[7]

Güneydeki Munzur Sıradağlarının kuzeye bakan yamaçları ile Karasu Vadisinin sağ yakasında Karadağ, Çölen, Vank Dağları Kemah ilçesinin belli başlı yükseltileridir. İlin en kayalık ve sarp yeri Kemaliye, Kemah ve İliç ilçeleridir. Erzincan’ın dağları genellikle çıplaktır.[8]

Erzincan İlinin yüksekliğine göre dağları[9] :

Dağın Adı Dağ Grubu Yükskliği (m) İlçe
Kutlular Tepe Munzur Silsilesi 2980 Kemah-İliç
Göltepeleri Munzur Silsilesi 3331 Kemah
Haraminin Tepe Munzur Silsilesi 3239 Kemah
Akbaba Munzur Silsilesi 3462
Kuştepe Munzur Silsilesi 3059
Heltepe Munzur-Mercan Dağları 3345 Merkez
Esencetepe Esence-Keşiş 3349
Buzgölü Tepe Esence-Keşiştepe 3162
Kazdağı Tepe Otlukbeli Dağları 2762 Otlukbeli
Karadağ Karadağ–Köhnem Dağları 3045
Keklikkıran Tepe Karadağ–Köhnem Dağları 2845
Kurtlu Tepe Dumanlı Dağları 2711
Kızıldağ-Peynirli Tepe Dumanlı Dağları 3025 Sivas İl Sınırı

Göller[değiştir | kaynağı değiştir]

Erzincan'ın doğal gölleri [10]:

Gölün adı Derinlik (m) Yüzölçümü (hektar) Yüksekliği (m) İlçe
Otlukbeli Gölü 15-18 0,65 1855 Otlukbeli
Aygır Gölü 10 1700 Çayırlı
Yedi Göller 5 0,03 1650 Çayırlı
Acı Göl 15 0,03 İliç
Kadı Göl 2 0,06 1000 Kemaliye
Munzur Gölü 20 5 2700 Tunceli sınırı

Bitki örtüsü[değiştir | kaynağı değiştir]

Erzincan Lawson yalancı servisi'nin (Latince: Chamaecyparis lawsonia) ülkemizde doğal olarak yetiştiği tek yerdir. Geniş yapraklılardan Zeytin (Latince Olea europea), Zakkum (Latınce:Nerium oleander), Okaliptüs (Latince: Eucalyptus camaldulensis) endemik olarak yetişmektedirler. İğne yapraklılardan Fıstık çamı (Latince: Pinus pinea) en çok görülen türdür. Erzincan’da 276 endemik tür bulunmaktadır.[11]

Akarsu boylarında görülen kavak ve söğütlüklerin dışında, kısa ömürlü, cılız, otsu bitkiler yaygındır. Refahiye ve Kemah çevresinde, meşe, gürgen, dişbudak, sarıçam, bulunur. Köylerde ise; kiraz, şeftali, kayısı, elma, armut, erik, ceviz gibi meyve ağaçları vardır. Bundan başka, çok az miktarda ardıç, kavak gibi ağaç türleri ile böğürtlen, yemiş, geven, üvez, yabani gül, yabani erik, yabani ahlat, yabani alıç gibi ağaççıklara da rastlanmaktadır.[12] Dumanlı Dağları, sarıçam ormanlarıyla kaplıdır.[8]

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Karasal iklim özelliklerine sahip olan Erzincan Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan Elazığ ve Malatya dışındaki diğer tüm illerden daha ılıman bir iklime sahiptir. Doğu Anadolu ve İç Anadolu iklimleri arasında bir geçiş niteliği taşıyan Erzincan iklimi Doğu Anadolu Bölgesi basınç kuşaklarına, ilin yüzey şekilleri ve yükseltilerine göre yer yer farklılıklar göstermektedir. yıllık sıcaklık ortalaması 11,6°C'dır. Çevre illere göre daha uzun ve sıcak yaz mevsimi yaşamaktadır. Kış mevsiminde ise, doğudan gelen Sibirya kaynaklı hava kütlesinin tesirinde kaldığı zamanlarda, oldukça sert kış günleri yaşanmaktadır. Don olayı genel olarak Kasım ayında başlayıp, Nisan ortalarına kadar sürmektedir. Erzincan ilinin ortalama kar yağışlı gün sayısı 21,9 toplam karla örtülü gün sayısı 29,4’dür. Kar yağışları da Ekim ayı sonlarında başlayıp, Nisan ayına kadar sürmektedir. Yağış itibariyle, yıllık 32.5 mm.’lik yağış ortalamasına sahiptir. En yağışlı mevsim ilkbahardır. Genel olarak en fazla yağış Kasım ayında, en az yağış da Ağustos ayında kaydedilmektedir. Erzincan ili yıllık nem ortalaması (bağıl nem) %63,34’dür.[13]

Dört tarafı dağlarla çevrili olan il merkezinde aşırı yağışlı dönemlerde özellikle dağların bitki örtüsü açısından zayıf olmasından dolayı sel basmaları söz konusu olabilmektedir. Yeraltı sularının bolluğu ve Erzincan Ovasını sulayan Fırat nehri ve yan kollarının varlığı nedeniyle kuraklık yaşanmamaktadır. Erzincan'ın çoğunlukla dağlık oluşu nedeniyle Merkez, Kemah, Kemaliye ve Üzümlü ilçelerinde kısmen mikroklima özelliği hissedilmektedir.[14]

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Erzincan il nüfus bilgileri
Yıl Toplam Değişim Sıra Oran Kır - Şehir Erkek - Kadın
1965[15] 258.586 53  %0.82 201.189  
  %78
%22  
 57.397 129.233  %50  %50 129.353
1970[16] 276.122 %7 Dark Green Arrow Up.svg 53  %0.78 197.927  
  %72
%28  
 78.195 139.643  %50.6  %49.4 136.479
1975[17] 283.683 %3 Dark Green Arrow Up.svg 56  %0.7 198.499  
  %70
%30  
 85.184 144.959  %51.1  %48.9 138.724
1980[18] 282.022 -%1 Red Arrow Down.svg 57  %0.63 186.794  
  %66
%34  
 95.228 143.530  %50.9  %49.1 138.492
1985[19] 299.985 %6 Dark Green Arrow Up.svg 57  %0.59 187.678  
  %63
%37  
 112.307 154.811  %51.6  %48.4 145.174
1990[20] 299.251 -%0 Red Arrow Down.svg 57  %0.53 155.107  
  %52
%48  
 144.144 156.387  %52.3  %47.7 142.864
2000[21] 316.841 %6 Dark Green Arrow Up.svg 59  %0.47 144.635  
  %46
%54  
 172.206 169.046  %53.4  %46.7 147.795
2007[22] 213.538 -%33 Red Arrow Down.svg 69  %0.3 99.101  
  %46
%54  
 114.437 110.282  %51.7  %48.4 103.256
2008[23] 210.645 -%1 Red Arrow Down.svg 69  %0.29 97.414  
  %46
%54  
 113.231 107.415  %51  %49 103.230
2009[24] 213.288 %1 Dark Green Arrow Up.svg 69  %0.29 94.593  
  %44
%56  
 118.695 108.920  %51.1  %48.9 104.368
2010[25] 224.949 %5 Dark Green Arrow Up.svg 69  %0.31 90.921  
  %40
%60  
 134.028 118.876  %52.9  %47.2 106.073
2011[26] 215.277 -%4 Red Arrow Down.svg 69  %0.29 89.953  
  %42
%58  
 125.324 109.583  %50.9  %49.1 105.694
2012[27] 217.886 %1 Dark Green Arrow Up.svg 69  %0.29 88.447  
  %41
%59  
 129.439 110.569  %50.8  %49.3 107.317
2013[28] 219.996 %1 Dark Green Arrow Up.svg 70  %0.29 93.876  
  %43
%57  
 126.120 111.568  %50.7  %49.3 108.428

Değişim, bir önceki nüfus sayımına göre artış veya azalış yüzdesidir. Sıra, Erzincan il nüfusunun Türkiye illeri arasındaki sıralamasıdır. Oran, Erzincan il nüfusunun, Türkiye nüfusuna oranıdır.

Erzincan merkezi
Erzincan merkezi

İlçeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Erzincan İli’nin ilçeleri, nüfusları, yüzölçümleri(2011)[29] ve merkeze uzaklıkları[30]

İlçe Adı İlçe Nüfusu Köyler Nüfus Yüzölçümü (km2) Uzaklık (km)
Merkez 94.598 47.411 1.921 0
Çayırlı 4.979 5.080 1.230 115
İliç 2.702 3.943 1.230 116
Kemah 2.165 4.777 2.354 51
Kemaliye 2.142 2.860 1.168 157
Otlukbeli 1.611 940 254 142
Refahiye 3.848 6.755 1.744 71
Tercan 6.429 12.375 1.592 99
Üzümlü 6.850 5.812 410 22

Doğal Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Erzincan'ın yıllık ortalama güneşlenme süresi 6,2 saattir. İldeki derelerde ve yan kollarında inşa edilen 10 adet baraj ve hidroelektrik santraliyle (HES) su enerjisinden faydalanılmaktadır. Erzincan 27 milyon ton kömür rezervine sahiptir ve yılda yaklaşık 65 bin ton kömür tüketilmektedir. İl sınırları içerisinde Kaynarca Kaynağı, Ilıca Kaynağı, Çermik (Kırkgözeler) Kaynağı, Ekşisu (Saztepe) ve Ekşisu (Bögert) olmak üzere 5 tane Jeotermal saha bulunmaktadır. Erzincan ilinde orman kaynakları 300.384,0 hektardır. Orman alanlarının % 36’sını koru, % 64’ünü baltalıklar oluşturmaktadır.[31] Erzincan İli’nde su kaynakları; akarsular, yeraltı suları, baraj ve suni göller olmak üzere üç grupta toplanır. Erzincan (Göyne) Barajı, Tercan Barajı ve Hidroelektrik Santrali, Karakaya Mertekli Regülatörü ve Yeraltı Suları ve Kaynak Sular (Ekşisu, Bögert Maden Suları gibi). Fırat Nehri civarındaki kuyulardan belediyenin açmış olduğu sondajlar vasıtasıyla Erzincan’a su temin edilmektedir.[32]

Erzincan İli özellikle krom yatakları bakımından oldukça zengindir. demir ve manganez da kaynakları bulunmaktadır. Sanayide kullanılan Asbest, Kireçtaşı, Jips, Perlit, Tuz gibi kaynaklara da sahiptir.[31]

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Erzincan genelinde sanayi çok gelişmemiştir. Ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Tarım bakımından ilin ova kesimiyle yüksek bölgeler arasında önemli farklılıklar vardır. Yüksek ve dağlık kesimde hayvancılık ön plana çıkmaktadır. Erzincan Ovasının batı kesimlerinde ve Üzümlü ilçesinde bağ ve bahçelik alanlar yaygındır. Yükseklik arttıkça kuru tarım egemen olmaya başlar.[33] Erzincan organize Sanayi Bölgesi kurulmuş ancak doluluk oranı henüz %34'dür. Ticaret daha çok il merkezinde toplanmıştır. Tarımsal ve hayvansal ürünler, küçük esnaf ve sanatkarların üretimi olan mamuller ve çeşitli sanayi mamullerinin faaliyetleri, iç piyasa faaliyetlerini oluşturur.

Altıntepe Ören Yeri
Altıntepe'deki Urartu kalıntıları
Altıntepe Ören Yeri

Turizm[değiştir | kaynağı değiştir]

Erzincan ili keşfedilmeyi bekleyen birçok doğal güzelliğe sahiptir. Dört tarafı dağlarla çevrili bölge özellikle doğa sporları açısından çok cazip olanaklar sunmaktadır. Kemah, Kemaliye ve Refahiye İlçeleri bu tür faaliyetler için çok zengin seçenekler içermektedir. İl merkezinde Ilıca, Beytahtı, Girlevik Şelalesi, Çayırlı İlçesinde Aygır Gölü, Kemah’ta Soğuk Sular, Kemaliye’nin kendine has mimarisi, Otlukbeli ilçesinde doğal sit alanı olarak da kabul edilen Otlukbeli Gölü, Refahiye İlçesinde Dumanlı Dağları ve ormanlar ile Sakaltutan mevkiindeki Yıldırım Akbulut Kayak Tesisleri, Üzümlü’de, Bayırbağ Mesire Yeri ve Hıdırellez Gölü, Tercan’da ise Ağ Baba akla ilk gelen önemli yerleridir. İl, coğrafi yapısı itibariyle genel olarak kış sporları, su sporları ve doğal güzellikleri olan mesire alanları ile de turizm için çok yönlü özellikler taşımaktadır. Urartu medeniyetinin günümüze ulaşmış en sağlam kentlerinden biri olan ve Arkeolojik sit oarak koruma altına alınan Altıntepe Ören Yeri de Erzincan sınırları içerisinde bulunmaktadır.[34] 2011 verilerin göre Erzincan'da konaklayan ve geceleyen turist sayısı 113.427'dir. Bunun 1.620'si yabancı turisttir.[35]

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Erzincan, E-80 Karayolu üzerinde kurulmuştur. 382 km devlet yolu, 797 km il yolu vardır. Çevre illern hepsine karayolu bağlantısı bulunmaktadır.[36] Demiryolu ile ulaşım 11 Aralık 1938 yılında gar binasının hizmete girmesiyle başlamıştır. Türkiye’nin kuzey demiryolu hattını oluşturan Haydarpaşa-Kars bağlantısı Erzincan’dan geçmektedir.[37] 4 Eylül 1988'de sivil hava trafiğine de açılan Erzincan Havaalanından İstanbul, Ankara ve İzmir'e tarifeli uçuşlar yapılmaktadır.[38]

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Dil[değiştir | kaynağı değiştir]

Erzincan ilinde kullanılan Türk şivesinin Doğu Anadolu ağızları içindeki konumu Prof. Dr. Leyla Karahan'ın Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996) adlı çalışmasına göre, ilçe bazında ayrı gruplarda yer alır:

1. Doğu Anadolu ağızları

1.1.1. Ağrı, Malazgirt
1.1.2. Muş, Bitlis
1.1.3. Ahlat, Adilcevaz, Bulanık, Van
1.1.4. Diyarbakır
1.1.5. Palu, Karakoçan, Bingöl, Karlıova, Siirt

1.2.1. Kars (yerli)
1.2.2. Erzurum, Aşkale, Ovacık, Narman
1.2.3. Pasinler, Horasan, Hınıs, Tekman, Karayazı, Tercan (kısmen)
1.2.4. Bayburt, İspir (güney), Erzincan (merkez), Çayırlı, Tercan (kısmen)
1.2.5. Gümüşhane
1.2.6. Refahiye, Kemah
1.2.7. Kars (Azeriler ve Terekemeler)

1.3.1. Posof, Artvin, Şavşat, Ardanuç, Yusufeli
1.3.2.1. Ardahan, Olur, Oltu, Şenkaya, İspir (Hunut grubu), Tortum
[39]

1.4.1. Kemaliye, İliç, Ağın
1.4.2. Tunceli, Hozat, Mazgirt, Pertek
1.4.3. Harput
1.4.4. Elazığ, Keban, Baskil

Erzincan mutfağı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar
  1. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPUoMV2R. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  2. ^ a b Erzincan İl Çevre Durum Raporu s.1
  3. ^ Erzincan İl Çevre Durum Raporu s. 227
  4. ^ Erzincan İl Çevre Durum Raporu s. 227-228
  5. ^ a b c Erzincan İl Çevre Durum Raporu s. 3
  6. ^ Erzincan İl Çevre Durum Raporu s. 1
  7. ^ Erzincan İl Çevre Durum Raporu s. 4
  8. ^ a b Erzincan İl Çevre Durum Raporu s.4
  9. ^ ÖZDEMİR, H. İbrahim; Rıfkı Kaymaz, Mehmet Buyruk (1996). Bütün Yönleriyle Erzincan (4 bas.). Erzincan. ss. 64. 
  10. ^ Erzincan İl Çevre Durum Raporu s. 28
  11. ^ Erzincan İl Çevre Durum Raporu s. 14
  12. ^ Erzincan İl Çevre Durum Raporu s. 13
  13. ^ Erzincan İl Çevre Durum Raporu s. 34
  14. ^ Erzincan İl Çevre Durum Raporu s. 38
  15. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BspfCOoA. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  16. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btn9Z4dU. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  17. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btpd0xpt. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  18. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtuVbYqf. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  19. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtwVgHdp. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  20. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyAQfBA. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  21. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0DzARQ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  22. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1rXU5N. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  23. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3f761X. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  24. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCqrCAB. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  25. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEwQfZT. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  26. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGnUpTU. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  27. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZxWcUdq. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  28. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPUoMV2R. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  29. ^ TÜİK Nüfus verileri (2012)
  30. ^ Karayolları Genel Müdürlüğü. "Erzincan İli İlçelerinin il merkezine olan karayolu uzaklıkları". http://www.kgm.gov.tr. Erişim tarihi: 15 Ocak 2014. 
  31. ^ a b Erzincan İl Çevre Durum Raporu s. 11-13
  32. ^ Erzincan İl Çevre Durum Raporu s. 25-28
  33. ^ Erzincan İl Çevre Durum Raporu s. 137
  34. ^ Erzincan İl Çevre Durum Raporu s. 116-118
  35. ^ Erzincan İl Çevre Durum Raporu s. 134
  36. ^ Erzincan İl Çevre Durum Raporu s. 184
  37. ^ Erzincan İl Çevre Durum Raporu s. 188
  38. ^ Erzincan İl Çevre Durum Raporu s. 190
  39. ^ Türkiye Türkçesi ağızları - Vikipedi

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]