Bitlis (il)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 38°31′33″K 42°23′16″D / 38.52583°K 42.38778°D / 38.52583; 42.38778

Bitlis
—  İl  —
İlin Türkiye'deki konumu
İlin Türkiye'deki konumu
Bitlis haritası
Bitlis haritası
Ülke Türkiye
Coğrafi bölge Doğu Anadolu
Yönetim
 - Vali Orhan Öztürk
Yüzölçümü
 - Toplam 10,582 km2 (4,1 mi2)
Nüfus (2013)[1]
 - Toplam 337.156
 - Yoğunluk 40,49/km² (104,9/sq mi)
 - Kır 152.702
 - Şehir 184.454
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 434
İl plaka kodu 13
İnternet sitesi: bitlis.gov.tr

Bitlis, Türkiye Cumhuriyeti'nin Doğu Anadolu Bölgesinde Van Gölü'nün batısında bulunan bir ildir.

İsmi Makedonya Kralı Büyük İskender’in, şehirdeki kaleyi yaptırttığı komutanlarından Bedlis’ten gelmektedir. Tarihsel yapıların ağırlıkta olduğu bir vadi içinde kurulduğundan “Vadideki Güzel Şehir” diye anılır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Bitlis MÖ1400 yıllarından itibaren Urartular’ın yerleşim alanıydı. MÖ11. yüzyıla kadar Urartular’ın yurdu olmaya devam eden ve 7. Yüzyıla kadar Asurlalar, 6. Yüzyıla kadar ise Medler’in yönetimi altında kalan Bitlis, daha sonra Pers Krallığı'nın kurulması ile 2. Darius tarafından ele geçirilmiştir. MÖ 4. yüzyılda Makedonya Kralı Büyük İskender’in yönetimi altına giren ve MS 2. yüzyılda Roma İmparatoru Trajan tarafından ele geçirilen Bitlis, 7. yüzyıla kadar Doğu Roma yönetiminde kaldı.

Türkler’in 10. yüzyılla birlikte başlayan Anadolu akınları sırasında önemli bir uğrak yeri haline gelen ve bu tarihlerde Alp Arslan ve ordularını Ahlat’ta konuk eden Bitlis'in Türklerin Anadolu’ya açılmasında çok önemli bir rolü de üstlenmiş oldu. 13. Yüzyılda Eyyübiler ve daha sonra Harzemşahlar ve Moğollar'ın saldırısına uğrayan ve 1514 yılındaki Çaldıran Savaşı'yla Osmanlı egemenliğine giren Bitlis, Osmanlı İmparatorluğu’nun idaresi altında ilim, sanat ve kültür merkezi haline geldi. I. Dünya Savaşı esnasında bir süre Çarlık Rusya’nın işgali altında kalan Bitlis, Cumhuriyet'in ilanından sonra il yapıldı. Bitlis adını Bedlis'ten almıştır. Bitlis'in en büyük ve en gelişmiş ilçesi Tatvan'dır.

İlçeler[değiştir | kaynağı değiştir]

2010 TUIK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 7 ilçe, 8 belde ve 340 köy vardir. İlçeler;

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Bitlis il nüfus bilgileri
Yıl Toplam Değişim Sıra Oran Kır - Şehir Erkek - Kadın
1965[2] 154.069 64  %0.49 110.256  
  %72
%28  
 43.813 80.996  %52.6  %47.4 73.073
1970[3] 185.473 %20 Dark Green Arrow Up.svg 63  %0.52 125.534  
  %68
%32  
 59.939 98.012  %52.8  %47.2 87.461
1975[4] 218.305 %18 Dark Green Arrow Up.svg 67  %0.54 141.603  
  %65
%35  
 76.702 115.955  %53.1  %46.9 102.350
1980[5] 257.908 %18 Dark Green Arrow Up.svg 62  %0.58 164.151  
  %64
%36  
 93.757 135.116  %52.4  %47.6 122.792
1985[6] 300.843 %17 Dark Green Arrow Up.svg 56  %0.59 181.217  
  %60
%40  
 119.626 156.224  %51.9  %48.1 144.619
1990[7] 330.115 %10 Dark Green Arrow Up.svg 53  %0.58 187.168  
  %57
%43  
 142.947 170.982  %51.8  %48.2 159.133
2000[8] 388.678 %18 Dark Green Arrow Up.svg 49  %0.57 169.167  
  %44
%56  
 219.511 205.820  %53  %47.1 182.858
2007[9] 327.886 -%16 Red Arrow Down.svg 55  %0.46 148.626  
  %45
%55  
 179.260 168.668  %51.4  %48.6 159.218
2008[10] 326.897 -%0 Red Arrow Down.svg 55  %0.46 158.073  
  %48
%52  
 168.824 168.495  %51.5  %48.5 158.402
2009[11] 328.489 %0 Dark Green Arrow Up.svg 55  %0.45 159.501  
  %49
%51  
 168.988 169.492  %51.6  %48.4 158.997
2010[12] 328.767 %0 Dark Green Arrow Up.svg 56  %0.45 159.980  
  %49
%51  
 168.787 168.249  %51.2  %48.8 160.518
2011[13] 336.624 %2 Dark Green Arrow Up.svg 55  %0.45 157.836  
  %47
%53  
 178.788 175.257  %52.1  %47.9 161.367
2012[14] 337.253 %0 Dark Green Arrow Up.svg 55  %0.45 154.314  
  %46
%54  
 182.939 175.365  %52  %48 161.888
2013[15] 337.156 -%0 Red Arrow Down.svg 55  %0.44 152.702  
  %45
%55  
 184.454 174.253  %51.7  %48.3 162.903

Değişim, bir önceki nüfus sayımına göre artış veya azalış yüzdesidir. Sıra, Bitlis il nüfusunun Türkiye illeri arasındaki sıralamasıdır. Oran, Bitlis il nüfusunun, Türkiye nüfusuna oranıdır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPUdhXJG. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  2. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BspXtC6w. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  3. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtmuN3gh. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtoYLWIH. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtuN8ZgM. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtwJoOOI. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtxzCYx2. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtzyWWe0. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1jfwDJ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3Wfh7q. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCjOuaw. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEn1iqr. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGOJzsQ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZxQxiNv. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  15. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPUdhXJG. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]