Yalova (il)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Yalova
—  İl  —
İlin Türkiye'deki konumu
İlin Türkiye'deki konumu
Yalova haritası
Yalova haritası
Ülke Türkiye
Coğrafi bölge Marmara
İlçe sayısı 6
İl merkezi Yalova
Yönetim
 - Vali Selim Cebiroğlu
Yüzölçümü
 - Toplam 847 km2 (327 mi2)
Nüfus (2013)[1]
 - Toplam 220.122
 - Kır 65.106
 - Şehir 155.016
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 226
İl plaka kodu 77
İnternet sitesi: T.C. Yalova Valiliği

Yalova, Türkiye Cumhuriyeti'nin Marmara Bölgesi'nde yer alan bir ildir. Marmara Denizi kıyısındaki il, İstanbul'a bağlı iken 6 Haziran 1995'de il olmuştur. Yalova'nın Toplam Nüfusu 209.500'tir. il Merkezi Nüfusu ise 101.100'dür. 2010 TUIK verilerine göre ilimizde merkez ilceyle beraber 6 ilce, 9 belde ve 43 köy vardir.

Bölgedeki ilk yerleşimler prehistorik çağlarda MÖ 3000 yıllarındadır.MÖ 2000'lerde Hititler, MÖ 1200'lerde Frigler bölgede hakimiyet kurdular. Bölge MÖ 74'de Romalılar tarafından fethedildi. Roma İmparatorluğu'nun 395 yılındaki bölünmesinden sonra Yalova Bizans İmparatorluğunun yönetimine geçti. 1302'de, Yalova Osmanlı İmparatorluğu'nun kontrolüne geçti.

Mustafa Kemal Atatürk yaşamının son bölümünde ara sıra Yalova'yı ziyaret etmiş ve Yürüyen Köşk'te dinlenmiştir. Bir konuşmasında "Yalova benim kentimdir." şeklinde şehire olan sevgisini dile getirmiştir[kaynak belirtilmeli]

Köken bilim[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Konum[değiştir | kaynağı değiştir]

Armutlu Yarımadası’nın kuzey kıyısı ile Samanlı Dağları’nın kuzey eteklerine kurulmuş olan Yalova, Türkiye’nin Kuzeybatısında ve Marmara Bölgesi’nin güneydoğu kesiminde yer almaktadır. Kuzeyinde ve batısında Marmara Denizi, doğusunda Kocaeli İli, güneyinde Bursa İli ile Gemlik Körfezi yer almaktadır. İlin denizden yüksekliği 2 metre, ve yüzölçümü 847 km²’dir. Yalova İli’nin kıyıları girintili ve çıkıntılı bir özellik göstermez. Sahil şeridi dar olmakla birlikte, doğal plaj özellikleri göstermektedir. Yalova, doğu kıyılarındaki düzlükler dışında dağlık bir araziye sahiptir. Bölgenin güneyi; batıdan doğuya doğru İzmit-Sapanca arasında Kocaeli Sıradağları ile birleşen Samanlı Dağları’yla kaplanmış durumdadır ve ilin başlıca dağları da Samanlı Dağları’dır. Bu dağlar Yalova’nın güneyinde bulunmaktadır. Birçok tepenin bulunduğu bu dağlık arazide Samanlı Dağları’nın en yüksek noktası Beşpınar Tepesi’dir. (926 m) Armutlu, Taz Dağı’nın (867 m) batıya doğru devam eden eteklerinde kurulmuştur.

İlin en önemli yaylası, Kocadere ve Teşvikiye Beldeleri’nin güneyinde yer alan Delmece Yaylası’dır. Bu yayla çam ormanlarıyla geniş bir alanı kaplamaktadır. Yalova İli verimli ve bereketli ovalara sahiptir. Ovalar, akarsular boyunca uzanmakta ve kıyıdan 1-2 km içeriye doğru sokulmaktadır. Çınarcık, Gökçedere, Kirazlı, Kılıç ve Taşköprü ile deniz arasında birbirinden alçak tepeciklerle ayrılan büyüklü-küçüklü ovalar oluşmuştur. Bunlardan başlıcaları, Kocadere Ovası, Liman Ovası, Samanlı-Kadıköy Ovaları, Kazımiye Ovası ve Taşköprü Ovası’dır.

Bitki örtüsü[değiştir | kaynağı değiştir]

İlin bitki örtüsünü makiler ve ormanlar oluşturmaktadır. Yalova’nın güneyindeki dik yamaçlar tümüyle gür bir orman örtüsüyle kaplıdır. Geniş yapraklı ağaçların hakim olduğu bu kısımda, iğne yapraklı ağaçlar oldukça azdır. Bu ormanlar il yüzölçümünün % 55’ini kaplamaktadır. Armutlu Yarımadası’nın orta kısımları daha çok meşe ağaçlarının hakim olduğu bir ormanlık alana sahiptir. Orman örtüsünün bileşimine giren unsurların büyük bir kısmı Karadeniz kıyı silsilesinin florasına dahildir. Bir kısmı ise Akdeniz florasının türleri olarak bu kısma sokulmuştur. Karakteristik türlerin bir araya geldiği kısımlardaki maki topluluğu da buna eklenebilir. Ormanlık alanlarda genellikle kayın, meşe, gürgen, kızılcık, kestane ve ıhlamur ağaçları görülmektedir. Yalova’daki ormanlardan, çevrenin odun ve kereste ihtiyacı da karşılanmaktadır.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Yalova İli’nin iklimi, makro-klima tipi olarak, Akdeniz ve Karadeniz iklimleri arasında bir geçiş niteliği taşır. Kimi dönemlerde de karasal iklim özelliklerini yansıtmaktadır. İlde yazlar kurak ve sıcak, kışlar ılık ve bol yağışlıdır. 30 yıllık rasat bilgilerine göre, Yalova’da yıllık ortalama sıcaklık 14,6 °C'dir. En soğuk ay ortalama sıcaklığı 6,5 °C, en sıcak ay ortalama sıcaklığı 23,7 °C, yıllık ortalama yağış miktarı da 727,5 mm’dir. Kar yağışlı günlerin ortalama sayısı, 10,6, karla örtülü günlerin ortalama sayısı da 5,2’dir. İlde deniz suyu sıcaklığı, en yüksek olduğu Ağustos ayında 22,9 °C, en düşük olduğu Şubat ayında da 7,4 °C'dir.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yalova il nüfus bilgileri
Yıl Toplam Değişim Sıra Oran Kır - Şehir Erkek - Kadın
2000[2] 168.593 77  %0.25 69.932  
  %41
%59  
 98.661 88.750  %52.6  %47.4 79.843
2007[3] 181.758 %8 Dark Green Arrow Up.svg 74  %0.26 59.683  
  %33
%67  
 122.075 90.246  %49.7  %50.4 91.512
2008[4] 197.412 %9 Dark Green Arrow Up.svg 71  %0.28 65.813  
  %33
%67  
 131.599 99.037  %50.2  %49.8 98.375
2009[5] 202.531 %3 Dark Green Arrow Up.svg 70  %0.28 69.728  
  %34
%66  
 132.803 101.357  %50.1  %50 101.174
2010[6] 203.741 %1 Dark Green Arrow Up.svg 71  %0.28 64.353  
  %32
%68  
 139.388 101.662  %49.9  %50.1 102.079
2011[7] 206.535 %1 Dark Green Arrow Up.svg 70  %0.28 63.654  
  %31
%69  
 142.881 102.935  %49.8  %50.2 103.600
2012[8] 211.799 %3 Dark Green Arrow Up.svg 70  %0.28 62.378  
  %29
%71  
 149.421 105.963  %50  %50 105.836
2013[9] 220.122 %4 Dark Green Arrow Up.svg 69  %0.29 65.106  
  %30
%70  
 155.016 110.142  %50  %50 109.980

Değişim, bir önceki nüfus sayımına göre artış veya azalış yüzdesidir. Sıra, Yalova il nüfusunun Türkiye illeri arasındaki sıralamasıdır. Oran, Yalova il nüfusunun, Türkiye nüfusuna oranıdır.

Alt yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Yönetim[değiştir | kaynağı değiştir]

Kültür ve sanat[değiştir | kaynağı değiştir]

Şive[değiştir | kaynağı değiştir]

Direy[değiştir | kaynağı değiştir]

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

Medya[değiştir | kaynağı değiştir]

17 Ağustos 1999 depremi anısına yapılan bir anıt
Yerel gazeteler
  • Yalova Gazetesi
  • Yalova Haberci Gazetesi
  • Yalova Çizgi Gazetesi
  • Yalova Çevre Gazetesi
  • Yalova Bölge Gazetesi
  • Yalova Atakent Gazetesi
  • Yalova Haber Karamürsel Aktif Haber Gazetesi
Yerel radyo kanalları
  • Gözde FM (92.2)
  • Radyo Asya (101.7)
  • Radyo Çınar (103.1)

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

Görüntüler[değiştir | kaynağı değiştir]

Coğrafi konum[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVc2JPq. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  2. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1UEutm. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  3. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3JRkwF. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCW1qQe. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEZEymI. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGBeUiZ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuHNhW7q. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZybN8si. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  9. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVc2JPq. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]