Kilis (il)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 36°48′03″K 37°07′26″D / 36.80083°K 37.12389°D / 36.80083; 37.12389

Kilis
—  İl  —
İlin Türkiye'deki konumu
İlin Türkiye'deki konumu
Kilis haritası
Kilis haritası
Ülke Türkiye
Coğrafi bölge Akdeniz Bölgesi
İlçe sayısı Elbeyli, Polateli, Musabeyli
Yönetim
 - Vali Süleyman Tapsız
Yüz ölçümü
 - Toplam 1.642 km2 (634 mi2)
Nüfus (2013)[1]
 - Toplam 128.586
 - Yoğunluk 73,75/km² (191/sq mi)
 - Kır 34.946
 - Şehir 93.640
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 348
İl plaka kodu 79
İnternet sitesi: www.kilis.gov.tr

Kilis, Akdeniz Bölgesi'nde yer alan bir sınır ilidir.

İllin doğu, batı ve kuzeyinde Gaziantep, güneyinde ise Suriye yer almaktadır. Gaziantep'e 58 km uzaklıkta olan Kilis, Suriye sınırına ise 10 km uzaklıktadır. Kilis'ten geçen yol Türkiye sınırlarının ötesinde Azez'den geçtikten sonra Suriye'nin Halep şehrine ulaşır. İl merkezi doğudan batıya doğru uzanan Resul Osman dağı eteklerinde kurulu olup güneye doğru inildikçe düz arazilere inen fazla engebeli olmayan bir sahada yer almaktadır. İlin kuzeyinde yer alan ve doğudan batıya uzanan dağlar arasında kuru dereler ve birkaç küçük akarsu bulunmaktadır. Genellikle kıraç arazilerin yer aldığı bu dağların etekleri ve üst kısımlarında tarıma elverişli araziler bulunmaktadır.

İlin güneydoğu ve sınır şeridi boylarında özellikle bağcılık ve zeytincilik çok gelişmiş ve tarıma elverişli araziler bulunmaktadır. Kırsal kesiminde yaşayan insanlar geçimini tarıma dayalı olarak sağlamaktadır.

İl sınırları 38 derece 27' ve 38 derece 01' boylamları ile 36 derece 38' ve 37 derece 32' arasında bulunan Kilis ilinin yüzölçümü 1.428 km² dir.

İldeki başlıca çaylar; Afrin Çayı, Sunnep Çayı, Sabun Suyu Çayı ve Balık Suyu Çayları olup bu çayların geçtiği arazilerde sulu tarım yapılabilmektedir. Kilis ilinin %12,2 si orman ve fundalık arazi %69,3 ü tarım alanı %7,7 si çayır ve mera arazisi %10,6 sı tarım dışı araziden oluşmaktadır.

Kilis 10 Haziran 1995 yılında Yalova ve Karabük'le beraber il olmuştur. Plaka 79, merkez nüfusu 80.542, rakımı ise 643'tür. İlçeleri Elbeyli, Polateli ve Musabeyli olmak üzere üç tanedir. Ayrıca merkeze bağlı Yavuzlu adında bir beldesi bulunmaktadır. 2010 TUIK verilerine göre ilimizde merkez ilçeyle beraber 4 ilçe, 1 belde ve 136 köy vardır.

Kilis ilinin , Gaziantep ve Halep ile benzerliği çok fazladır. Ev yapıları, yemek kültürleri vb. özellikleri birbirlerine çok benzemektedir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Kilis doğal olarak az nüfuslanmış illerimizdendir.Üstelik son zamanlarda nüfus kaybetmektedir.Bunun en büyük nedeni özellikle İstanbul'a olan göçlerdir.2010 yılı Genel Nüfus Sayımı'na göre yıllık nüfus artış oranı binde eksi 12.65'dir.123.135 olan toplam nüfusunun yüzde 65.36'sı kent ve ilçe merkelerinde , yüzde 34,64'ü köylerde yaşamaktadır.Kentsel nüfusun yaklaşık yüzde 50'si merkez ilçe Kilis'te toplanmıştır.İlçeleri az nüfuslanmış birer küçük kasaba görünümündedir.Kilis kentinin nüfus hareketliliği Suriye ile yapılan sınır ticaretiyle yakından ilgilidir.

Kilis il nüfus bilgileri
Yıl Toplam Değişim Sıra Oran Kır - Şehir Erkek - Kadın
2000[2] 114.724 79  %0.17 39.739  
  %35
%65  
 74.985 57.081  %49.8  %50.2 57.643
2007[3] 118.457 %3 Dark Green Arrow Up.svg 78  %0.17 36.038  
  %30
%70  
 82.419 58.489  %49.4  %50.6 59.968
2008[4] 120.991 %2 Dark Green Arrow Up.svg 78  %0.17 38.244  
  %32
%68  
 82.747 59.787  %49.4  %50.6 61.204
2009[5] 122.104 %1 Dark Green Arrow Up.svg 78  %0.17 37.805  
  %31
%69  
 84.299 60.538  %49.6  %50.4 61.566
2010[6] 123.135 %1 Dark Green Arrow Up.svg 78  %0.17 37.212  
  %30
%70  
 85.923 60.846  %49.4  %50.6 62.289
2011[7] 124.452 %1 Dark Green Arrow Up.svg 78  %0.17 36.513  
  %29
%71  
 87.939 62.107  %49.9  %50.1 62.345
2012[8] 124.320 -%0 Dark Green Arrow Down.svg 78  %0.16 35.386  
  %28
%72  
 88.934 62.293  %50.1  %49.9 62.027
2013[9] 128.586 %3 Dark Green Arrow Up.svg 78  %0.17 34.946  
  %27
%73  
 93.640 64.346  %50  %50 64.240

Değişim, bir önceki nüfus sayımına göre artış veya azalış yüzdesidir. Sıra, Kilis il nüfusunun Türkiye illeri arasındaki sıralamasıdır. Oran, Kilis il nüfusunun, Türkiye nüfusuna oranıdır.

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

Kilis ilindeki tek yükseköğretim kurumu, Türkiye Devleti tarafından 2007 yılında kurulan Kilis 7 Aralık Üniversitesi'dir. Halen üniversitede kayıtlı 8000 öğrenci vardır. Üniversite hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak için Kilis 7 Aralık Üniversitesi'nin resmi web sitesini ziyaret edebilirsiniz:

Kilis 7 Aralık Universitesi Giriş Kapısı
Kilis 7 Aralık Üniversitesi'nin Logosu

Şive[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkçenin Kilis ilinde kullanılan şivesinin Batı Anadolu ağızları içindeki konumu Prof. Dr. Leyla Karahan'ın Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996) adlı çalışmasına göre şöyledir:

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVdLrlG. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  2. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1WQSkx. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  3. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3L7r8S. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCX1Nk0. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEaZey7. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGD0O1r. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuHOgwg2. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZycO0bu. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  9. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVdLrlG. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 

Kilis 7 Aralık Üniversitesi

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]