Erzurum Kongresi
Erzurum Kongresi, 21 Temmuz-7 Ağustos 1919 tarihleri arasında Erzurum'da toplanan kongredir. 17 Haziran'da Vilâyât-ı Şarkıye Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti Erzurum şubesi tarafından toplanan Erzurum Kongresi (Erzurum Vilâyet Kongresi)'nden ayırt edilebilmesi için Erzurum Umûmî Kongresi veya Umûmî Erzurum Kongresi[1] olarak da anılır.
Kongre, 1881 yılında Mıgırdıç Sanasaryan tarafından kurulan[2] ve Ermeni Tehcirinden sonra eğitime kapanan[3] eski İdadi Mektebi (Sanasaryan Mektebi[4], Sanasaryan Ermeni Kolejı[5], Sanarasyan Ermeni Lisesi[6] olarak anıldı)'nin binasının birinci katındaki bir salonda yapıldı.[7] Kongreye çoğunluğu işgal altındaki 5 doğu ili Trabzon, Erzurum, Sivas, Bitlis ve Van'dan gelen 62 delege katılmış; 2 hafta süren kongrede alınan kararlar Kurtuluş Mücadelesi'nde izlenen çizgide önemli ölçüde belirleyici olmuştur.[8]
Bu kongreyi Atatürk düzenlememiştir. Erzurum kongresi bölgesel bir kongre olmasına rağmen tüm ulusu etkileyecek kararlar alınmıştır
Kongreyi geçici başkan olarak Erzurum delegelerinden Hoca Raif Efendi açmış; yoklamanın ardından yapılan oylamada Mustafa Kemal Paşa kongre başkanlığına getirilmiştir.
Aslında 10 Temmuz'da[9] başlaması öngörüldü. Fakat delegelerin bir bölümünün gelememesinden ötürü 23 Temmuz'a ertelendi.[10]
Erzurum Kongresi'nde alınan kararlar:
- Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz.
- Her türlü yabancı işgaline ve müdahalesine karşı millet hep birlikte direniş ve savunmaya geçecektir.
- İstanbul Hükûmeti vatanın bağımsızlığını sağlayamazsa geçici bir hükûmet kurulacaktır. Bu hükûmet milli kongre tarafından seçilecektir. Kongre toplanmamış ise, bu seçimi Temsilciler Kurulu yapacaktır.
- Kuva-yi Milliye'yi etkili, milli iradeyi hakim kılmak esastır.
- Azınlıklara siyasi hakimiyetimizi ve sosyal dengemizi bozacak ayrıcalıklar verilemez. Ancak bu vatandaşların canları,malları ve ırzları her türlü saldırıdan korunacaktır.
- Manda ve himaye kabul olunamaz.
- Milli irade ve toplanan ulusal güçler padişahlık ve halifelik makamını kurtaracaktır.
- Mebuslar Meclisi'nin derhal toplanmasına ve hükûmetin yaptığı işlerin milletçe kontrolüne çalışılacaktır.
- Sömürgecilik amacı taşımayan devletlerden teknik,sanayi ve ekonomik yardım kabul edilebilir.
Resimler [değiştir]
-
Erzurum Kongresi Kararlarının özü(Erzurum Havuzbaşı Şehir Meydanı)
-
Erzurum Kongresi Üye Listesi (Erzurum Havuzbaşı Şehir Meydanı)
.jpg&filetimestamp=20120908151047)
Ayrıca bakınız [değiştir]
Kaynakça [değiştir]
- ^ M. Fahrettin Kırzıoğlu, Bütünüyle Erzurum Kongresi, 1. Cilt, Kültür Ofset, Ankara, 1993, s. 4.
- ^ Pars Tuğlacı, Tarih boyunca Batı Ermenileri, Cilt 3, Pars Yayın veTicaret, 2004, s. 173.
- ^ İstanbul Ansiklopedisi, NTV, 2010, s. 794.
- ^ Murat Küçükuğurlu, Erzurum Belediyesi Tarihi: Osmanlı'dan Cumhuriyet'e (1866-1930), Dergâh Yayınları, 2008, .s 76.
- ^ Tuğlacı, a.g.e., s. 579.
- ^ Kırzıoğlu, a.g.e., s. 181.
- ^ Erzurum - Atatürk Müzesi, Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı.
- ^ Erzurum - Atatürk Müzesi, Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı.
- ^ Rumi takvime göre İkinci Meşrutiyet 10 Temmuz 1324'de ilan edilmiştir.
- ^ Miladi takvime göre İkinci Meşrutiyet 23 Temmuz 1908'de ilan edilmiştir.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
Türk tarihi ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
 |
Erzurum ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
