Afyonkarahisar (il)
Vikipedi, özgür ansiklopedi
-
Bu madde Afyonkarahisar il sınırları içindeki tüm bölgeyi kapsamaktadır. Başlığın diğer anlamları için Afyonkarahisar (anlam ayrım) sayfasına gidiniz.
 Afyonkarahisar ili |
|
|---|---|
 |
|
| Afyonkarahisar ilinin konumu | |
 |
|
| Genel bilgiler | |
| Bölge | Ege Bölgesi |
| Yüzölçümü | 14.314 km² |
| Nüfus | 697.365[1] |
| ― Şehir nüfusu | 160.000[1] |
| ― Köy nüfusu | 341.612[1] |
| Nüfus yoğunluğu | 48 kişi/km² |
| Plaka kodu | 03 |
| Alan kodu | 0272 |
| Vali | Haluk İmga |
| Belediye Başkanı | [[{{{belediye başkanı}}}]] |
| Valilik internet sayfası | afyonkarahisar.gov.tr |
Afyonkarahisar ili, Türkiye'nin Ege Bölgesi'nde İç Batı Anadolu kısmında yer alan bir ilidir.
Konu başlıkları |
[değiştir] Coğrafya
Merkez nufusu:159.900'dur.Toplam nüfusu 697365'tir. Gelişmekte olan bir ildir.Türkiye Cumhuriyetinin 81 ilinden biri olan Afyonkarahisar ili, Anadolu yarımadasının batıya yakın ortasında ve Ege Bölgesinin iç kesiminde yer alır. İç Anadolu yaylasının Ege kıyılarına açılan bir eşiği, bir geçidi durumundadır. Çevresinde Eskişehir, Konya, Isparta, Denizli, Uşak ve Kütahya illeri bulunur. Kuzey Doğudan Güney Batıya uzandıkça alçalan ovaları ile hem Orta Anadolu'dan ve hem de Ege Bölgesinden sayılır. En Kuzeyde Eskişehir sınırından, en Güneyde Denizli sınırına kadar Kuzey Doğudan Güney Batıya uzunluğu 210 kilometredir. Eni ise Kütahya sınırından Isparta sınırına kadar Kuzey Batıdan Güney Doğuya 112 kilometredir. Denizli'ye doğru incelerek eni 20 kilometreye kadar düşer, bir parça halindedir.
İlin diğer komşu illerle sınırları; Eskişehir ile 12, Konya ile 96, Isparta ile 152, Denizli ile 128, Uşak ile 48 ve Kütahya ile 48 kilometre olup, sınırlarının toplam uzunluğu 616 kilometredir.
[değiştir] Kısa tarihçe
Bilindiği kadarıyla ilk olarak Hitit egemenliğinde olan Afyonkarahisar toprakları, sonra sırası ile Frigya ve Lidya egemenliğine geçti.[1] Daha sonra M.Ö. 6 yüzyılda Pers egemenliğine giren Afyonkarahisar'ı Büyük İskender fethetti. Onun ölümünden sonra Selevkos ve Bergama Krallıkları'nın egemenliğine giren topraklar, daha sonra Roma İmparatorluğu topraklarına katıldı. Malazgirt Savaşından sonra Sultan I. Mesut'un emri ile Akronium Kalesi'nin eteklerine Karaşar Türkleri yerleşmiş ve daha sonra kaleye Karahisar adı verilmiştir. Karahisar ve yöresi, Selçuklu Veziri Sahip Ata Fahrettin Ali'nin "Sahip" unvanı nedeniyle "Karahisar-ı Sahip" olarak anılmıştır. Karahisar-ı Sahip "Vezirin Karahisarı" anlamına gelmektedir. Kutalmışoğlu Süleyman Şah'ın fethiyle ilk kez Türk egemenliğine giren topraklar, 1. Haçlı Seferi sırasındaki Hristiyan egemenliğininden sonra Alaaddin Keykubat tarafından yeniden Türk yönetimine alındı. 13. yüzyılda Germiyanoğullları'nın egemenliğinde olan bölge, sonra Osmanlı İmparatorluğu yönetimine girdi.
[değiştir] Yüzey şekilleri
[değiştir] Dağlar
- Ağın Dağı, 1808 m.
- Ahır Dağı, 1940 m.
- Akdağ, 2343 m.
- Emir Dağları, 2281 m.
- İlbulak Dağı, 1570 m.
- Kasım Dağı, 1587 m.
- Kirseli Dağı, 1575 m.
- Kızılçal Dağı, 1601 m.
- Kumalar Dağı’ 2247 m.
- Paşa Dağı, 1595 m.
- Sultan Dağları, 2610 m.
- asardagi bayat 1400 m
- eyerlidagi bayat 1350 m
[değiştir] Akarsu ve Göller
[değiştir] Akarsular
- Akarçay Nehri
- Aksu Deresi (Araplı deresi)
- Seyitler Çayı
- Çayözü Deresi
- Kali Çayı
- Çay Deresi
[değiştir] Göller
- Akşehir Gölü
- Eber Gölü
- Karamık Gölü (Bataklığı)
- Acı Göl
- Işıklı Gölü
- Emre Gölü ve Selevir, Seyyidler, Karakuyu ve Döğer göletleri.
[değiştir] Havzalar
[değiştir] İklim
[değiştir] Sıcaklık
Afyonkarahisar ili içerisinde bulunan hava bilgisi istasyonlarının uzun yıllık verilerine göre yıllık ortalama sıcaklık 11.1 °C dir. En soğuk ay olan Ocak ayında ortalama sıcaklık 0.2 °C dir. En sıcak ay olan Temmuz ayında ise ortalama sıcaklık değeri45.1 °C dir.
[değiştir] Yağış
Afyonkarahisar ili İç Anadolu Karasal İklim bölgesinde yer alması nedeniyle bu yağış düzeninin etkileri altında bulunmaktadır ve ilde yıllık yağış ortalaması 407 mm dir.
[değiştir] Ekonomi
Afyonun Temel sanayi ürünleri Mermer ve gıda üzerinedir. Mermer ve Traverten taşında Dünyanın önde gelen Üreticilerindendir Afyon sanayisi.
Et tavuk ve yumurtacılık'ta son derece gelişmiştir. Türkiye Et ve yumurta borsasına yön vermektedir.
Türkiye içinde ise Afyon deyince akıla şu ürün ve nesneler gelir:
Kaymak: En iyi Kaymak, Manda sütünden elde edilir. Ancak günümüzde pek bulunmamaktadır ve inek sütünden imal edilmektedir. Sucuk: Afyon sucuğu Kayseri sucuğundan lezzet bakımından daha farklıdır. Türkiye çağında 4-5 ulusal markası vardır. Lokum: Afyonun lokumu her damak zevkine hitap eden tiplerde üretilir. Özellikle Kaymaklı lokumu son derece popülerdir. Afyon ev ekmeği: Patates ezmesi ilave edilen meşhur ev ekmeği, 1 haftalık dayanma süresi ile çok sevilen ve besleme değeri normal ekmeklerden daha yüksek olan bir ekmek türüdür. Ekmek kadayıfı: Afyon orijinli bir tatlı türü olup, tüm Türkiyede sevilerek yenen bir tatlı türüdür. Özellikle Süt kaymağı ile beraber yenilmesi tercih edilmektedir. Şuhut Patatesi: Şuhut bölgesinde sınırlı miktarda yetişen bir tür tatlı patetesi ile, Türkiyenin her yerinde aranan ve tercih edilen değerli bir patates türüdür.
[değiştir] İlin milletvekilleri
- Ana madde: Afyonkarahisar milletvekilleri
- VEYSEL EROGLU(ÇEVRE VE ORMAN BAKANI)AKP
- SAİT AÇBA (PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU BAŞKANI)AKP
- ABDULKADİR AKCAN (ESKİ BAYINDIRLIK VE İSKAN BAKANI)MHP
- ZEKERİYA ASLAN AKP
- HALİL AYDOGAN AKP
- AHMET KOCA AKP
- HALİL ÜNLÜTEPE CHP
[değiştir] İlin valileri
|
İ.Ethem Tuncel (1923-1927) | Fahrettin Kiper (1927-1931) | Fevzi Daldal (1931-1932) | Ahmet Durmuş Evrendilek (1932-1940) | Osman Sabri Adal (1940-1941) | Şefik Bicioğlu (1941-1946) | Osman Nuri Tekeli (1946-1948) | Zeynel Abidin Özmen (1948-1950)) | Yahya Ömer Eryetkin (1950-1951) | Abdullah Zeki Köymen (1951-1953) | Mehmet Hilmi İncesulu (1953-1954) | A.Şefik San (1955-1955) | Nedim Evliya (1955-1957) | Kamuran Çuhruk (1957-1957) | Hüseyin Meydanoğlu (1957-1960) | Tümg.Naim Üresin (Asker vali) (1960-1960) | Etem Recep Boysan (1960-1961) | Burhanettin Özkul (1961-1962) | Şevket Güres (1962-1964) | İhsan Aras (1964-1966) | Ahmet Balkan (1966-1968) | Muzaffer Naci Çerezci (1968-1968) | M.Kemal Şenol (1968-1970) | Kemalettin Gazezoğlu (1970-1972) | Lütfi Uraz (1972-1975) | Cemal Orhan Mirkelam (1975-1978) | Mehmet Saraçoğlu (1978-1979) | İhsan Dede (1979-1981) | Ahmet Ercan Belen (1981-1984) | Hüsnü Tuğlu (1984-1988) | Bekir Aksoy (1988-1990) | Ali Sakallı (1990-1991) | Saim Çotur (1991-1992) | Aykut Ozan (1992-1993) | Yahya Gür (1993-1995) | Ahmet Özyurt (1995-1995) | Haluk İmga (2007- ) |
[değiştir] Resim galerisi
 Kocatepe'den bir bakış |
 Kocatepe'deki anıt |
 Büyükkalecik beldesine bakış |
[değiştir] Notlar
[değiştir] Kaynakça
[değiştir] Dış bağlantılar
