Ordu (il)
 |
Bu madde Vikipedi standartlarına uygun değildir. (Ocak 2011) |
 |
Bu maddedeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına bakabilirsiniz. Maddeye uygun biçimde kaynaklar ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
| Ordu | |
| — İl — | |
 |
|
 |
|
| Ülke | Türkiye |
|---|---|
| Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
| Yönetim | |
| - Vali | Orhan Düzgün |
| Yüz ölçümü | |
| - Toplam | 5.952 km2 (2.298,1 mi2) |
| Nüfus (2012)[1] | |
| - Toplam | 741.371 |
| - Kır | 318.076 |
| - Şehir | 423.295 |
| Zaman dilimi | DAZD (+2) |
| - Yaz (YSU) | DAYZD (+3) |
| İl alan kodu | 452 |
| İl plaka kodu | 52 |
| Web sitesi: T.C. Ordu Valiliği | |
Ordu, Türkiye Cumhuriyeti'nin Karadeniz Bölgesi'nde yer alan, Karadeniz'e kıyısı olan ildir. Son nüfus artışıyla birlikte büyükşehir olmuştur. Kuzeyinde Karadeniz, güneyinde Tokat ve Sivas illeri, batısında Samsun, doğusunda Giresun ili vardır.
1920 yılında bağlı olduğu Trabzon'dan ayrılmış, 4 Nisan 1920 tarihinde il statüsüne kavuşmuştur. 2010 TÜİK verilerine göre ilimizde merkez ilçeyle beraber 19 ilçe, 53 belde ve 481 köy vardır.
- Kuruluş yılı: 1920
- Nüfusu: 771.960 (2012) (İl Merkezi Nüfusu: 148.341)
- Yüz ölçümü: 5.963 km²
- Belediye Sayısı: 53
- Köy Sayısı: 481
Konu başlıkları |
Tarihçe [değiştir]
Ordu ili MÖ 400 yılından önce şehir merkezinin 5 kilometre dışında olan halk arasında Bozukkale olarak bilinen bölgede 'Kotyora' (Kut Yöresi) adıyla kurulmuştur. Kotyora, Kut Yöresi anlamına gelmektedir. Kut Türklerinin MÖ 2500-2400 yıllarında Hazar Gölü çevresinde otururken batıya göçen ve Türkçe konuşan bir kavim olduğunu ifade eden tarihçiler, "Kut kavminin Türk kökenli olduğunu ünlü Sümerolog Prof. Dr. Benna Landsberger, 1937'de yapılan Tarih Kurultayı'nda Atatürk'ün huzurunda bizzat söylemiştir. Pek çok bilim adamı Kut Türklerinin kullandığı dilin Ural-Altay dillerinin bir parçası olduğunu kabul etmiştir" ifadelerini kullanmaktadırlar.
Coğrafya [değiştir]
Ordu il merkezi 41° kuzey paraleli ve 37° ve 38° doğu meridyenleri arasında, Karadeniz Bölgesi'nin, Doğu Karadeniz bölümünde yer almaktadır. İlin kuzeyini Kuzey Anadolu dağlarının kıyı sıraları kaplamaktadır. Kıyılara yakın tepelerle başlayan bu dağlar içeri doğru gitikce yükselir. Ordu, Giresun ve Sivas ilinin birbirlerine komşu olduğu kesimde 3.000 m yi bulmaktadır. Ordu ili ve Giresun aynı il gibilerdir. İlin en yüksek tepesi giresun sınırına yakın olan Aşut Obası'ndaki Gönderiç Tepesi'dir.
İklim [değiştir]
Ordu ilinde Karadeniz iklimi görülmektedir. Ancak arkadan geçen dağ yükseltilerinin azalmasıyla kışın soğuk günlerin sayısı bir iki günle sınırlıdır. İlin iç kesimdeki ilçelerine yükseltinin artmasıyla beraber soğuk buralarda daha şiddetlidir. Kışın iç kesimlerdeki ilçelerde 6 ay boyunca kar yağar. Özellikle merkez yaylalarına çok kar yağmakla beraber çokta soğuk olmaktadır. Bunlara Çambaşı yaylası Beşiktaşı yaylası ve Sarı obası yaylası örnek olarak gösterilir; kar buralarda mayıs ayına kadar erimez.
Nüfus [değiştir]
| Ordu il nüfus bilgileri | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yıl | Toplam | Değişim | Sıra | Yüzde | Kır - Şehir | Erkek - Kadın | ||||||||
| 1965[2] | 543.863 | — | 15 | %1.73 | 460.278 |
%85
%15
|
83.585 | 268.141 | %49.3 | %50.7 | 275.722 | |||
| 1970[3] | 608.721 | %12  |
15 | %1.71 | 490.680 |
%81
%19
|
118.041 | 298.842 | %49.1 | %50.9 | 309.879 | |||
| 1975[4] | 664.290 | %9 |
20 | %1.65 | 515.553 |
%78
%22
|
148.737 | 332.018 | %50 | %50 | 332.272 | |||
| 1980[5] | 713.535 | %7 |
21 | %1.59 | 543.715 |
%76
%24
|
169.820 | 350.431 | %49.1 | %50.9 | 363.104 | |||
| 1985[6] | 763.857 | %7 |
22 | %1.51 | 543.790 |
%71
%29
|
220.067 | 367.961 | %48.2 | %51.8 | 395.896 | |||
| 1990[7] | 830.105 | %9 |
21 | %1.47 | 493.285 |
%59
%41
|
336.820 | 408.709 | %49.2 | %50.8 | 421.396 | |||
| 2000[8] | 887.765 | %7 |
22 | %1.31 | 471.134 |
%53
%47
|
416.631 | 441.447 | %49.7 | %50.3 | 446.318 | |||
| 2007[9] | 715.409 | -%19  |
30 | %1.01 | 320.126 |
%45
%55
|
395.283 | 356.553 | %49.8 | %50.2 | 358.856 | |||
| 2008 | 719.278 | %1 |
30 | %1.01 | 335.212 |
%47
%53
|
384.066 | 358.910 | %49.9 | %50.1 | 360.368 | |||
| 2009[10] | 723.507 | %1 |
30 | %1 | 324.472 |
%45
%55
|
399.035 | 361.422 | %50 | %50.1 | 362.085 | |||
| 2010[11] | 719.183 | -%1 |
30 | %0.98 | 314.793 |
%44
%56
|
404.390 | 358.386 | %49.8 | %50.2 | 360.797 | |||
| 2011[12] | 714.390 | -%1 |
30 | %0.96 | 305.102 |
%43
%57
|
409.288 | 356.675 | %49.9 | %50.1 | 357.715 | |||
| 2012[13] | 741.371 | %4 |
30 | %0.98 | 318.076 |
%43
%57
|
423.295 | 370.631 | %50 | %50 | 370.740 | |||
Değişim, bir önceki nüfus sayımına göre değişimin yüzde olarak oranıdır. Sıra, Ordu il nüfusunun Türkiye illeri arasındaki sıralamasıdır. Yüzde, Ordu il nüfusunun, Türkiye nüfusuna oranıdır.
2012 : 771 bin 960
İlçeler [değiştir]
|
|
Ekonomi [değiştir]
Sanayi [değiştir]
Ordu'da sanayi çok gelişmemiştir. Ama Türkiye'nin 3 önemli fabrikası Ordu'dadır: 1-Sağra Çikolata Fabrikası - Dünyaya dağıtılan Sarelle, Tadelle, Gol, Gofy ve Sagra ürünleri burada üretilmektedir. 2-Çamsan Poyraz Laminat Parke 3-Altaş Yağ Sanayi A.Ş. - Çotanak markalı fındık, mısır, kanola, ayçiçek, soya ve ideal yağı üretilmektedir. Fabrika ayrıca temizlik ürünleri de üretmektedir. Bunların yanı sıra çok sayıda fındık fabrikası beton şirketleri vb. gibi birçok küçük fabrika vardır. Ordu ili fındık, çikolata, fındık yağı gibi besin gruplarında oldukça gelişmiştir. Bunlarla çok miktarda gelir de sağlamaktadır.
Boztepe [değiştir]
Boztepe, bir tarafında Ordu manzarası bir tarafında uçsuz bucaksız Karadeniz manzarasına sahip, bir tarafında yemyeşil tepelere hakim ziyaret edenleri büyüleyen bir yerdir. Her yıl binlerce turist ağırlar. Özellikle yaz aylarında insanlar sırf manzara için bu tepeye çıkarlar.
Boztepe'de yiyecek içecek gibi ihtiyaçlarınızı karşılayacak restoran vs. bulunmakta ayrıca çam ormanları arasında piknik alanı mevcuttur. Kış aylarında ise saçlarına beyaz düşer Boztepe'nin, kar yağar ve beyaz yeşil ile dans eder.
Boztepe'de artık yamaç paraşütü gibi aktiviteler yapılmaktadır. Yakın tarihte turizm açısından çok güzel yerlere geleğine inanılıyor.
Ayrıca Boztepe-Ordu arasında yapılmış bir teleferik de bulunmaktadır. Bu sayede Boztepe'ye teleferik ile çıkıp inebiliyorsunuz.
Ordu şehri Boztepe’nin yamaçlarına serilmiştir. Denizden 450 mt. yükseklikte olup, İlimizin tüm güzelliklerini, Karadeniz’in muhteşemliğini Boztepe’den seyretmek doyumsuzdur. İl merkezine 6 km. mesafede olup asfalt yolla ve dilerseniz teleferikle ulaşmak mümkündür. Yeme içme ve dinlenme tesisleri ile ormanlık piknik alanları mevcuttur.
Ulugöl [değiştir]
Gölköy ilçesiGölköy ilçe merkezine 17 km mesafede bulunan krater gölüdür. 26.5 hektar büyüklüğündeki alan, Tabiat Parkı’dır. Doğal yapısı itibariyle yüksek peyzaj değerine sahiptir Özellikle güz mevsiminde yaprakların sararmasıyla oluşan renk armonisi görenleri büyülemektedir. Alan içerisinde üç adet heyelan set gölü bulunmakta; göllerden birisi büyük diğer ikisi ise sazlıkla kaplı küçük yapıda göllerdir. Büyük gölde Abant Alası türü balık yaşamaktadır.
Şive [değiştir]
Türkçenin Ordu ilinde kullanılan şivesinin Batı Anadolu ağızları içindeki konumu Prof. Dr. Leyla Karahan'ın Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996) adlı çalışmasına göre, Mesudiye hariç aynı gruptadır:
|
|||||||||||||||||||||||||||||
Kültür ve sanat [değiştir]
İlde birçok tiyatro ve sinema bulunmakta ve düzenli kültürel etkinlikler düzenlenmektedir. Ordu her ne kadar coğrafya kitaplarında Orta ve Doğu Karadeniz bölgelerinde toprağı olan ve her iki bölgeye ait bir il olarak geçmekteyse de hemen hemen bütün kültürel özellikleriyle Dogu Karadeniz Bölgesi'ne ait bir ildir. İlde Türkmen/Çepni kültürü hakimdir.
Ordu halk müziği ve geleneksel halk oyunları çevre illerle benzerlikler göstermektedir. Bağlama ,kemençe, davul-zurna,davul-klarnet (yöresel tabirle gırnata) gibi çalgıların bir arada kullanıldığı yörede oyunlar ilçeden ilçeye değişmekle birlikte karşılama ve horon ağırlıklıdır.
Klarnet yani gırnata çalgısı davul ile birlikte daha çok Vona (Perşembe), Ordu Merkez, Gülyalı, Kabadüz, Ulubey ilçelerinde daha çok Ordu Karşılaması, Giresun Karşılaması, Giresun Sallaması, Gürcü Horonu, Perşembe Erkek Horonu, Sarhoş Karşılaması gibi oyunlara eşlik etmektedir. Kültürel özellikler açısından Ordu ve ilçeleri benzer özellikler gösterse de pek çok farklılıklar da içermektedir.
Horon daha çok kıyı ilçelerinin ve Ordu Merkez ilçenin güneyinde kalan Ulubey, Kabadüz, Gürgentepe, Gölköy, Mesudiye ilçelerinin halk oyunudur. Kıyı ilçeleri olarak da Ünye'nin bazı köyleri, Fatsa, Vona (Perşembe), Gülyalı ilçelerinde icra edilir. Karşılama oyunları Ordu ilinde en çok oynanan oyun türlerinden biridir. Bu oyunda da daha çok Bolaman, Vona(Perşembe), Ordu Merkez, Gülyalı, Kabadüz, Ulubey, Gürgentepe, Gölköy, Mesudiye (kısmen) ilçelerinde çokca icra edilir. Karşılama ad olarak Ordu Karşılaması olarak bilinir ve figürleri Giresun Karşılaması'ndan farklıdır. Ancak yörede Giresun Karşılaması da icra edilmektedir. Karşılama müzikleri genellikle Giresun ile aynı özelliklere sahiptir. Ordu'da Oy Gemici Gemici, Fındık Toplayan Kızlar, Bağlamam Perde Perde gibi türkülerle karşılama oyunları bolca icra edilir.
Yöre Ordu-Giresun ağzının etkilediği bölge içerisindedir. Ünye-Beşikdüzü (Vilayati Çepni) arasında kullanılan ağız ortak bir ağızdır. Bu ağız Trabzon, Rize ve Artvin ağızlarıyla karıştırılmamalıdır.
Doğal varlıklar [değiştir]
Kaleler [değiştir]
- Ünye Kalesi
- Gölköy Kalesi
- Bolaman Kalesi
- Meletios Kalesi[14]
- Cotyora kalesi
- Kurul kalesi
- Fatsa Cıngırt kaya mezarları
Kiliseler [değiştir]
- Taşbaşı Klisesi [15]
- Mesudiye Yason Rum kilisesi[16]
- Mesudiye Rum Ortodoks Klisesi
- Mesudiye Samuga Ermeni kilisesi[17]
- Ordu Düz Mahalle Kilisesi [18]
- Mesudiye Topçam Muzadere Rum Kilisesi[19]
- Mesudiye Şaphane Klisesi [20]
Müze ve tarihi yapılar [değiştir]
- Paşaoğlu Konağı (Etnografya Müzesi)
- Paşaoğlu Konağı
- Osman Paşa Şadırvanı
- Bolaman Hazinedaroğlu konağı
- Fatsa Hacı Hulusi Baba Camii
- Bolaman Yeni Pazar Camii
Parklar ve mesire alanları [değiştir]
Medya [değiştir]
Gazeteler [değiştir]
- Ordu Hayat
- Karadeniz Bayrak
- Ordu Değişim
- Ordu Gerçek
- Ordu Haberci
- Ordu İstikbal
- Ordu Kent
- Ordu Olay
- Ordu Vizyon
- Mesudiye 52[21]
Radyolar [değiştir]
TV kanalları [değiştir]
Eğitim [değiştir]
Kaynakça [değiştir]
- ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 2012 genel nüfus sayımı verileri". 13 Şubat 2013 tarihinde erişildi.
- ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtmGNouR. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtntIgEf. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtqjnezQ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtuuWfUS. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BvpTrBjW. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btyf9T3X. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0pZAJP. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu2CAY4D. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuED7zrX. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuFrCbcC. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuH8GIT3. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZxt89q6. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
- ^ http://www.estanbul.com/meletios-milas-kalesi-mesudiye-298700.html
- ^ http://www.ordukulturturizm.gov.tr/index.php?option=content&task=view&id=72
- ^ http://www.ordukulturturizm.gov.tr/index.php?option=content&task=view&id=72
- ^ http://team-aow.discuforum.info/t7340-Ordu-Mesudiye-Caltepe-Koyu-Samuga-Ermeni-Kilisesi.htm
- ^ http://www.ordukulturturizm.gov.tr/index.php?option=content&task=view&id=72
- ^ http://www.megev.org.tr/tourism/turistikmerkez.asp
- ^ http://www.megev.org.tr/tourism/turistikmerkez.asp
- ^ http://www.mesudiyegazetesi.com.tr/
Dış bağlantılar [değiştir]
- Ordu Valilik Resmi Sitesi
- Ordu Belediyesi Resmi Sitesi
- Ordu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Resmi Sitesi
- Ordu Gazeteciler Cemiyeti Resmi Sitesi
- Mesudiye Kaymakamlığı Resmi Sitesi
|
||||||||
|
|||||
 |
Ordu ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
