Türkiye Kupası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Türkiye Kupası
Ziraat Türkiye Kupası logosu.png
Açılış sezonu 1962-63
Konfederasyon UEFA
Ülke(ler) Türkiye Türkiye
Takım sayısı 158
Son şampiyon Fenerbahçe (2012-13)
En başarılı takım Galatasaray (14 kez)
Yayıncı kanal(lar) a Haber
Atv
Resmî site TFF resmi site
2013-14 Türkiye Kupası

Türkiye Kupası ya da sponsorluk anlaşmaları gereğince Ziraat Türkiye Kupası, Türkiye Futbol Federasyonu tarafından 1962 yılından beri düzenlenen ulusal kupa organizasyonudur.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

1962'de, hem UEFA'nın Türk takımlarına Kupa Galipleri Kupası'na katılma zorunluluğu getirmesi, hem de Avrupa ülkelerinde lige paralel olarak düzenlenen kupa maçlarının kulüplere sağladığı maddi ve manevi kazançlar, Türkiye'de de bir kupa şampiyonasının takvime alınmasını mecburi hale getirdi. 1962-1963 sezonundan itibaren Türkiye Kupası adıyla başlatılan bu organizasyon, 1980-81 sezonunda Federasyon Kupası, 1992-93 sezonunda yeniden Türkiye Kupası adını almıştır. 2005-2009 yılları arasında Fortis'in sponsor olması sonucu Fortis Türkiye Kupası adıyla oynanan organizasyon 2009-10 sezonundan itibaren "Ziraat Türkiye Kupası" adını almştır.

Statü[değiştir | kaynağı değiştir]

Turnuvaya, profesyonel liglerde takımı bulunmayan illerde bulunan ve Bölgesel Amatör Lig’de mücadele edecek 31 (otuz bir) takım, 3. Lig’de mücadele edecek 54 (elli dört) takım, Spor Toto 2. Lig’de mücadele edecek 36 (otuz altı) takım, PTT 1. Lig’de mücadele edecek 19 (on dokuz) takım, Avrupa Kupalarına katılamayan 13 (on üç) Spor Toto Süper Lig takımı ve Avrupa Kupalarına katılan 5 (beş) Spor Toto Süper Lig takımı katılır.

Tek maç eleme usulü oynanan müsabakalarda, müsabakaların normal süresinin berabere tamamlanması halinde on beşer dakikalık iki devre halinde uzatma oynanır. Uzatmada da eşitliğin bozulmaması halinde tur atlayan takım, seri penaltı atışları sonucunda belirlenir.

Ön Eleme Turu[değiştir | kaynağı değiştir]

Ön Eleme Turu müsabakaları, Bölgesel Amatör Lig'den katılacak 31 takım arasından, en az kulübün tescil edildiği 10 ilin takımları arasında bölgesel olarak oynanır. Diğer 21 (yirmi bir) takım, bu turda müsabaka oynamaksızın Birinci Eleme Turu’na yükselir. Eşleşmeler TFF tarafından belirlenir. Müsabakalar, tek maç eleme usulüne göre küçük numarayı çeken takımın sahasında oynanır. Müsabakaları kazanan 5 (beş) takım tur atlar.

Birinci Eleme Turu[değiştir | kaynağı değiştir]

Birinci Eleme Turu müsabakaları, Ön Eleme Turu müsabakaları sonucunda tur atlayan 26 takım ile 54 Spor Toto 3. Lig takımı olmak üzere toplam 80 (seksen) takım arasında bölgesel olarak oynanır. Eşleşmeler kura çekimi ile belirlenir. Müsabakalar, tek maç eleme usulüne göre küçük numarayı çeken takımın sahasında oynanır. Müsabakaları kazanan 40 (kırk) takım tur atlar.

İkinci Eleme Turu[değiştir | kaynağı değiştir]

İkinci Eleme Turu müsabakaları, Birinci Eleme Turu müsabakaları sonucunda tur atlayan 40 takım ile 36 Spor Toto 2.Lig takımı, 19 PTT 1.Lig takımı ve avrupa kupalarına katılamayan 13 Süper Lig takımı olmak üzere toplam 108 (yüz sekiz) takım arasında seri başı sistemine göre oynanır. 54 takım seri başı olur ve diğer 54 takım ile eşleşirler. Eşleşmeler kura çekimi ile belirlenir. Müsabakalar, tek maç eleme usulüne göre küçük numarayı çeken takımın sahasında oynanır. Müsabakaları kazanan 54 takım tur atlar.

Üçüncü Eleme Turu[değiştir | kaynağı değiştir]

Üçüncü Eleme Turu müsabakaları, İkinci Eleme Turu müsabakaları sonucunda tur atlayan 54 (elli dört) takım arasında seri başı sistemine göre oynanır. 27 takım seri başı olur ve kalan 27 (yirmi yedi) takım ile eşleşir. Eşleşmeler kura çekimi ile belirlenir. Müsabakalar, tek maç eleme usulüne göre küçük numarayı çeken takımın sahasında oynanır. Müsabakaları kazanan 27 (yirmi yedi) takım tur atlar.

Dördüncü Eleme Turu[değiştir | kaynağı değiştir]

Dördüncü Eleme Turu müsabakaları, Üçüncü Eleme Turu müsabakaları sonucunda tur atlayan 27 takım ile avrupa kupalarına katılan 5 takım olmak üzere, toplam 32 takım arasında seri başı sistemine göre oynanır.16 takım seri başı olur ve kalan 16 takım ile eşleşir.. Eşleşmeler kura çekimi ile belirlenir. Müsabakalar, tek maç eleme usulüne göre küçük numarayı çeken takımın sahasında oynanır. Müsabakaları kazanan 16 (on altı) takım tur atlar.

Beşinci Eleme Turu[değiştir | kaynağı değiştir]

Beşinci Eleme Turu müsabakaları, Dördüncü Eleme Turu müsabakaları sonucunda tur atlayan 16 takım arasında seri başı sistemine göre oynanır. 8 takım seri başı olur ve kalan 8 takım ile eşleşir. Eşleşmeler kura çekimi ile belirlenir. Müsabakalar, tek maç eleme usulüne göre küçük numarayı çeken takımın sahasında oynanır. Müsabakaları kazanan 8 takım tur atlar.

Grup Aşaması[değiştir | kaynağı değiştir]

Grup müsabakaları, Beşinci Eleme Turu müsabakaları sonucunda tur atlayan 8 takım arasında, 4’er takımdan oluşan 2 grup halinde çift devreli lig usulüne göre oynanır. Eşleşmeler seri başı sistemine göre kura çekimi ile belirlenir. 4 takım seri başı olur ve kura ile iki gruba eşit olarak dağılır. Kalan 4 takım da kura çekimi ile 2 gruba dağılır. Müsabakalar sonucu gruplarında ilk 2 sırayı alan toplam 4 takım, yarı final müsabakalarını oynamaya hak kazanırlar.

Final Aşaması[değiştir | kaynağı değiştir]

Yarı final müsabakaları, Grup Aşamasında A Grubu’nda 1. sırayı alan takım ile B Grubu’nda 2. sırayı alan takım arasında ve B Grubu’nda 1. sırayı alan takım ile A Grubu’nda 2. sırayı alan takım arasında çift maç eleme usulüne göre oynanır. Gruplarında 2. sırayı alan takımlar ilk müsabakayı kendi sahasında oynarlar. Takımların attıkları goller eşit ise deplasmanda daha fazla gol atan takım üstün sayılır. Final müsabakası, yarı finalde tur atlayan iki takım arasında, TFF tarafından belirlenecek olan tarafsız sahada tek maç eleme usulüyle oynanır.

Türkiye Kupası şampiyonu olan takım ise gelecek sezon formalarına Türk Bayrağı'nı koyma hakkı kazanır.

Sezonlara göre kupayı kazananlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Takım Şampiyon İkinci Yarı finalist Şampiyonluk yılları
Galatasaray
14
6
24
1963, 1964, 1965, 1966, 1973, 1976, 1982, 1985, 1991, 1993, 1996, 1999, 2000, 2005
Beşiktaş
9
6
21
1975, 1989, 1990, 1994, 1998, 2006, 2007, 2009, 2011
Trabzonspor
8
6
19
1977, 1978, 1984, 1992, 1995, 2003, 2004, 2010
Fenerbahçe
6
9
25
1968, 1974, 1979, 1983, 2012, 2013
Altay
2
5
7
1967, 1980
Ankaragücü
2
3
11
1972, 1981
Gençlerbirliği
2
3
7
1987, 2001
Göztepe
2
1
5
1969, 1970
Kocaelispor
2
-
7
1997, 2002
Bursaspor
1
3
12
1986
Eskişehirspor
1
2
4
1971
Sakaryaspor
1
-
3
1988
Kayserispor
1
-
2
2008
Samsunspor
-
1
5
-
Boluspor
-
1
2
-
Adana D.S.
-
1
2
-
Antalyaspor
-
1
1
-
Kayseri Erciyesspor
-
1
1
-
Mersin İ.Y.
-
1
1
-
İstanbul BB
-
1
1
-
Denizlispor
-
-
4
-
Gaziantepspor
-
-
3
-
Malatyaspor
-
-
3
-
Adanaspor
-
-
1
-
İstanbulspor
-
-
2
-
Orduspor
-
-
2
-
Çaykur Rizespor
-
-
2
-
Zonguldakspor
-
-
1
-
Vefa
-
-
1
-
Sivasspor
-
-
1
-
Lüleburgazspor
-
-
1
-
Kütahyaspor
-
-
1
-
Konyaspor
-
-
1
-
Kırıkkalespor
-
-
1
-
Karşıyaka
-
-
1
-
Diyarbakırspor
-
-
1
-
Bandırmaspor
-
-
1
-
Ankaraspor
-
-
1
-

Kazanan teknik direktörler[değiştir | kaynağı değiştir]

Rekorlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • En çok kazanan takım: 14
    • Galatasaray (1963, 1964, 1965, 1966, 1973, 1976, 1982, 1985, 1991, 1993, 1996, 1999, 2000, 2005)
  • Art arda en çok kazanan takım: 4
  • En uzun süre namağlup olan takım: 26
    • Galatasaray, 1962–63'den 1966–67 Altay çeyrek final ikinci karşılaşmasına kadar

Final maçları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Art arda en çok final oynayan takım: 4
    • Galatasaray (1963, 1964, 1965, 1966 - hepsini kazandı)
    • Trabzonspor (1975, 1976, 1977, 1978 - ikisini kazandı)
    • Galatasaray (1993, 1994, 1995, 1996 - ikisini kazandı)
  • En çok final oynayan takım: 19
    • Galatasaray (1963, 1964, 1965, 1966, 1969, 1973, 1976, 1980, 1982, 1985, 1991, 1993, 1994, 1995, 1996, 1999, 1998, 2000, 2005)
  • Finalde en çok kaybeden: 9
    • Fenerbahçe (1963, 1965, 1989, 1996, 2001, 2005, 2006, 2009, 2010)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Türkiye Kupası ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.