Kahramanmaraş (il)

Bu madde veya bir kısmı, Vikipedi standartlarına uygun değildir ve bu nedenle düzenlenmesi gerekmektedir. Sayfayı Vikipedi standartlarına uygun biçimde düzenleyip, geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. NOT: Gerekli değişiklik yapılmadan bu şablon kaldırılmamalıdır. Bu madde Kasım 2011 tarihinden beri, düzenleme isteğiyle etiketlidir.

Bu maddedeki veya maddenin bir bölümündeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına bakabilirsiniz. Maddeye uygun bir biçimde kaynak ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.

Bu madde Kahramanmaraş il sınırları içindeki tüm bölgeyi kapsamaktadır. Başlığın diğer anlamları için Kahramanmaraş (anlam ayrımı) sayfasına gidiniz.

Kahramanmaraş
İdarî Teşkilat
Vali:	Şükrü Kocatepe
İstatistikler
Nüfus (2011)	1.054.210
― Şehir nüfusu	656.783
― Köy nüfusu	397.427
Nüfus yoğunluğu	72.41 kişi/km²
Yüzölçümü	14.328 km²
Genel bilgiler
Bölge	Akdeniz Bölgesi
Alan kodu	0344
Valilik Web sitesi	{{{website}}}

Kahramanmaraş, Akdeniz Bölgesi'nde yeralan, dondurma, biber ve tarhanasıyla ünlü bir ildir. Maraş kurtuluş savaşının başladığı yer, Türk milletinin dirilerek ayağa kalktığı, silkinip kendine geldiği, işgal ordularına karşı başkaldırıldığı öncü bir şehirdir. Kurtuluş Savaşı sırasında Fransız işgalcilere karşı verdiği yerel mücadeleden dolayı TBMM tarafından istiklal madalyası verilen tek ildir. Yine bu kararla Maraş olan eski adı, Kahramanmaraş olarak değiştirilmiştir. Şairlerimizden Gülten Akın Maraş halkı için "Adamın su gibi akanıdır Maraşlı" demiştir. Ünlü Osmanlı seyyahı Evliya Çelebi, ise Seyahatnamesinde Maraş halkı için, "Kelimatları lisan-ı Türkidir ve ekseriya halkı Türkmendir" der. Maraş ve çevresi başta Oğuzların Avşar, Bayat ve Beydili boyları çoğunlukta olmakla birlikte hemen hemen 24 Oğuz boyunun tamamı mevcuttur.

Dosya:Kahramanmaras-overview.jpg

Kahramanmaraş şehir merkezi

İlçeleri Merkez, Afşin, Andırın, Çağlayancerit, Ekinözü, Elbistan, Göksun, Nurhak, Pazarcık ve Türkoğlu'dur.

Kahramanmaraş, 400 Bin'i aşan Merkez Nüfusuyla Türkiye'nin 16.Büyük kentidir. Aynı zamanda Kahramanmaraş, Türkiye'de Toplam Nüfusu 1 Milyonun üzerinde olan 19 İl'den biridir. Günümüzde Kahramanmaraş, Büyükşehir Belediyesi olmayı bekleyen illerdendir.

Aynı zamanda Kahramanmaraş Türkiye'nin elektrik ihtiyacının %12,5'unu karşılamaktadır.

Tarih

Tekir Vadisi, Döngel Köyündeki mağaralarda yapılan araştırmalarda ele geçen buluntular yörede insan yerleşiminin Üst Paleolitik Çağda başladığını; Neolitik, Kalkolitik ve Eski Tunç Çağlarında da sürdüğünü göstermektedir.2009 yılında Kahramanmaraş merkezde yapılan kazılar esnasında da M.S. 300-400 yıllarına ait olan Germenicia Antik Kentine dair M.S. 300-400 yıllarına ait olan birtakım mozaikler bulunmuş ve üzerlerinde çalışmalara başlanmıştır.

Şehri Hititler kurmuşlardır. Daha sonra Asurlular, Persler, Romalılar, Bizanslılar, Araplar, Selçuklular, Memluklular, Dulkadiroğulları ve Osmanlılar şehre hakim olmuşlardır.

Dünyanın sayılı madalyalı şehirlerinden biri olan Maraş'a Kurtuluş Savaşı sırasında halkın   gösterdiği direnişten dolayı 7 Şubat 1973'den itibaren TBMM tarafından Kahramanlık unvanı verilerek adı Kahramanmaraş olarak değiştirildi.

11. yüzyılın sonlarında Anadolu'ya kesin olarak yerleşen Türklerin egemenliğinde kaldı. 1243'te Moğol İşgaline uğrayan Maraş,II.Anadolu Beylikleri devrinde Dulkadiroğulları'nın oldu.1516'da Osmanlı egemenliğine geçen Maraş, 1516-1919 yılları arasında Osmanlı egemenliğinde kaldı.Mütareke Döneminde önce İngilizler, sonra Fransızlar tarafından işgal edildi.

Kurtuluş Savaşı dönemi

Kahramanmaraşın kurtuluş savaşındaki yeri Kurtuluş Savaşı, özellikle Türk-Fransız Cephesi ve Maraş Savunması makalelerinde anlatılmaktadır.

Cumhuriyet dönemi

Maraş Olayları Alevi-Sünni çatışması olarak tarihe geçmişti. Olaylar 12 Eylül öncesi yaşanan sol-sağ çatışmalarından etkilenmiştir. Resmi verilere göre 114-115 kişi ortada hiçbir sebep yokken öldürülmüştür. Bu sayı her iki tarafın toplam kaybıdır. Olaylarla ilgili mübalağalı rakamlar telaffuz edilmiştir. Bunu 5000'e kadar çıkartanlar olmuştur ama bu aslında doğru değildir. Bu olaylar tüm Türk halkına bir ders olmuştur. Kardeş kavgası acı bilançolar bırakmıştır.

İdari Yapı

2010 TUIK verilerine göre ilde merkez ilçeyle beraber 10 ilçe, 52 belde ve 476 köy vardır.

Nufus

2010 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre İl nüfusu 1.044.000’dir. Kahramanmaraş kent merkezi nüfusu 413.000 dir. Nüfusun % 58’i il ve ilçe merkezlerinde, % 42’si ise belde ve köylerde yaşamaktadır. İl genelinde km²’ye düşen kişi sayısı 72’dir.

Şive

Türkçenin Kahramanmaraş ilinde kullanılan şivesinin Batı Anadolu ağızları içindeki konumu Prof. Dr. Leyla Karahan'ın Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996) adlı çalışmasına göre, iki ayrı grupta yer alır:

3. Batı Anadolu ağızları 3.1.1. Afyonkarahisar, Eskişehir, Uşak, Nallıhan 3.1.2. Çanakkale, Balıkesir, Bursa, Bilecik 3.1.3. Aydın, Burdur, Denizli, Isparta, İzmir, Kütahya, Manisa, Muğla 3.1.4. Antalya 3.2. İzmit, Sakarya 3.3.1. Zonguldak, Devrek, Ereğli 3.3.2. Bartın, Çaycuma, Amasra 3.3.3. Bolu, Karabük, Ulus, Kurucaşile 3.3.4. Kastamonu 3.4.1. Göynük, Mudurnu, Kıbrıscık, Seben 3.4.2. Kızılcahamam, Beypazarı, Çamlıdere, Güdül, Ayaş 3.4.3. Çankırı, İskilip, Kargı, Bayat, Osmancık, Tosya, Boyabat 3.5.1. Sinop, Alaçam 3.5.2. Samsun, Kavak, Çarşamba, Terme 3.5.3. Ordu, Giresun, Şalpazarı 3.6.1. Ladik, Havza, Amasya, Tokat, Erbaa, Niksar, Turhal, Reşadiye, Almus 3.6.2. Zile, Artova, Sivas, Yıldızeli, Hafik, Zara, Mesudiye 3.6.3. Şebinkarahisar, Alucra, Suşehri 3.6.4. Kangal, Divriği, Gürün, Malatya, Hekimhan, Arapgir 3.7.1. Akçadağ, Darende, Doğanşehir 3.7.2. Afşin, Elbistan, Göksun, Andırın, Adana, Hatay, Tarsus, Ereğli 3.7.3. Kahramanmaraş (merkez), Gaziantep 3.7.4. Adıyaman, Halfeti, Birecik, Kilis 3.8. Ankara, Haymana, Bala, Şereflikoçhisar, Çubuk, Kırıkkale, Keskin, Kalecik, Kızılırmak, Çorum, Yozgat, Kırşehir, Nevşehir, Niğde, KAYSERİ, Şarkışla, Gemerek 3.9. Konya, Mersin

Ulaşım

Kahramanmaraş Akdeniz Bölgesinin doğusunda bulunmakta ve hem kara hem de demir yolu ulaşımında güneyden ve Akdeniz'den gelen yolları doğuya ve kuzeye bağlayan önemli bir noktadır.

Birçok ilden otobüs seferlerinin bulunduğu otobüs terminali kent merkezindedir.Yeni otobüs terminali kent merkezine 4 Km uzaklıktadır.

Kahramanmaraş tren istasyonu ile demiryolu ulaşımı sağlanmaktadır.

Türk Hava Yolları İstanbul-Kahramanmaraş arasında haftanın her günü ankara aktarmalı sefer düzenlemektedir. Ayrıca Anadolu Jet ile Ankara-Kahramanmaraş arasında havayolu ulaşımı sağlanmaktadır.

Kahramanmaraş barajları

• Sır Barajı
• Menzelet Barajı
• Kartalkaya Barajı
• Ayvalı Barajı
• Klavuzlu Barajı
• Adatepe Barajı

Ayrıca bakınız

• Kahramanmaraş dövme dondurması
• Eshab-ı Kehf
• Kahramanmaraş Kalesi

Dış bağlantılar

• Kahramanmaraş Valiliği
• Kahramanmaraş İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü