Elbistan, Kahramanmaraş
Vikipedi, özgür ansiklopedi
|
Kahramanmaraş Siyasi Haritası |
|
| Harita | |
|
Turkiye'de yeri |
|
| Bilgiler | |
| Şehir nüfusu | 88.238[1] (2007) |
| İlçe nüfusu | 129.379[2] (2007) |
| Yüzölçümü | 2547 km² |
| Rakım | 1150 metre |
| Koordinatlar | |
| Posta kodu | 46300 |
| Alan kodu | 0344 |
| İl plaka kodu | 46 |
| Yönetim | |
| Coğrafi bölge | Doğu Anadolu Bölgesi |
| İl | Kahramanmaraş |
| Kaymakam | Ahmet ALTUNTAŞ |
| Belediye başkanı | Durmuş KÜÇÜK (AKP) |
| Kaymakamlık website | {{{internet1}}} |
| Belediye website | {{{internet2}}} |
Elbistan, Kahramanmaraş iline bağlı en büyük ilçedir. Akdeniz, İç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinin kesiştiği noktada yer alır. İlçe sınırları Doğu Anadolu Bölgesi’nin Yukarı Fırat Bölümü’nde olup 2547 km² yüz ölçümüne sahiptir. Yaklaşık 37 doğu meridyeni – 38 kuzey paraleli arasında bulunan Elbistan’ın kuzeyinde Darende ve Gürün ilçeleri, güneyinde Nurhak ve Ekinözü, doğusunda Malatya ili, Doğanşehir ve Akçadağ ilçeleri, batısında ise Afşin ve Göksun ilçeleri bulunur.
Şehrin sosyo-ekonomik yapısına bakacak olursak; İnsanlar genelde işçi ve çiftçilik meslekleriyle geçim sağlamaktadırlar. Özellikle kırsal kesimlerde tarımcılık büyük önem arz etmektedir. En büyük kasabası olan Karaelbistan'ın tarım konusun da ilçeye büyük katkısı bulunmaktadır. Halkın %95'i Türkçe konuşmaktadır, diğer %5'lik dilimde ise çerkezce,kürtçe vb. gibi diller de kullanılmaktadır.
Son zamanlarda sanayi ve eğitim bakımın dan atılımlar yapılmaktadır. Organize sanayi kurulması için çalışmalar devam etmektedir. Bunun yanın da Kahramanmaraş Sütçü İmam(KSU) üniversitesi bünyesin de çeşitli alanlar da fakülte açılması planlanmaktadır.
Elbistan'da büyük çoğunluk ilçelerinin biran önce il olması için uğraş vermektedir. Bunu her fırsatta dile getirmeye çalışan halk bir türlü istediğini alamamıştır.Elbistanın gelişmesi ve büyümesinin önündeki en büyük engel şehirlerarası yolların olmayışıdır. Eski ipek yolu olan Kayseri Malatya yolu yeniden canlandırılması şarttır..
Şehrin çok yakınından doğan ve ortasından geçen Ceyhan Nehri ile ünlüdür ve çerezlik ayçiçeği üretimi bakımından da Türkiye'de hatırı sayılı bir yere sahiptir ve Elbistan ayçekirdeği olarak ün almaya başlamıştır. Türkiye'nin en büyük şeker fabrikalarından biri olan Elbistan Şeker Fabrikası ile ülke şeker üretimine önemli bi katkı sağlamaktadır.Ayrıca Türkiye'nin en büyük termik santrali kompleksine sahiptir. Şu an da iki adet ünite ile (A ve B)faaliyetine devam eden santrale, 2013 yılına kadar iki adet yeni ünite eklenmesi planlanmaktadır.
Ancak ilçede henüz şehirlerarası yol bağlantısı bulunmamaktadır ve yapılmakta olan Gölbaşı-Nurhak yolu (Kumlu Yolu) ile bu durum değişecek ve Elbistan Güneydoğu illerinin Batıya açılan kapısı olacaktır.
Elbistan 130.000'e yaklaşan nüfusuyla ve içinde barındırdğı ticaret ve oluşan sermaye açısından Türkiye'nin çoğu Doğu ve Batı illerinden daha büyük olup ancak il olamamış bir ilçedir.
Ayrıca Türkiye'nin en büyük linyit rezervlerine sahiptir. Bu nedenle iki termik santral bulunmaktadır. Ek termik santral projeleri devam etmekte olup, ekonomik ve nüfus yönünden Kahramanmaraş'ın en büyük ilçesidir.
Elbistan tarihi olarak çok eski dönemlere kadar uzanan bir şehir olup Osmanlı'ya son katılan beylik olan Dulkadiroğlu Beyliği'ne başkentlik yapmıştır.
İlçenin eski kasabası olan ve şimdi komşu ilçesi olan Ekinözü'nde bulunan doğal sularla böbrek hastalarına şifa dağıtmaktadır.
Yatırım potansiyeli olarak daha çok gıda üzerine yoğunlaşılmıştır. Besicilik gelişmiştir ve Türkiye çapında ünlü çoğu markaya et satışı yapılmaktadır.
Ayrıca Türkiye'nin 4.büyük ovası Elbistan'da bulumaktadır.Bu nedenle olsa gerek tarım ve hayvancılık Elbistan da çok ilerlemiştir. Türkiye'nin en kaliteli etinin Elbistan dan çıkması da besiciliğin ne kadar ilerlediğinin bir göstergesidir.
Konu başlıkları |
[değiştir] Elbistan Adı
Roma ve Bizans döneminde Plasta diye adlandırılan şehir Ermenice kaynaklarda Ablasta, Ablastayn; Arapça kaynaklarda Ablestin, Ablüsteyn; Farsça kaynaklarda Ablistin olarak geçer. Osmanlı hakimiyetine girdikten sonra bugünkü söylenişine uygun şekil almıştır. Halk arasında Albıstan şeklinde de telaffuz edilir.
[değiştir] Ekonomik Yapı
Cumhuriyet'in ilk yıllarından itibaren sürekli sosyolojik gelişmeler gösteren Elbistan'ın en önemli geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Tarımsal olarak üretilen en önemli ürünler tahıllar ve şeker pancarıdır. Ayrıca Elbistan sınırları içerisinde bulunan Türkiye'nin en büyük ve dünyanın ise en büyük ikinci termik santrali ve linyit rezervleri nedeni ile bölgede şu anda aktif olarak çalışan 2 adet termik santral bulunmakta ve 3. santralde yapım aşamasına gelmiştir. Ayrıca şeker fabrikası,pvc kapı ve pencere fabrikası,tugla fabrikası gibi birçok sanayi kuruluşu bulunmaktadır. Ayrıca kömür dışında sınırları içerisindeki köylerde mermer, krom gibi madenleri bulunmaktadır. Sanayi faaliyetleri hızlı bir şekilde gelişmekte olup bölgenin adeta bir ticaret merkezi konumundadır. Ayrıca Elbistan'dan yurtdışına giden gurbetçiler ve sezonluk işçilerin yaz aylarında memleketlerine gelmesi şehrin gelişmesine katkıda bulunmaktadır.
[değiştir] Tarihçesi
Elbistan'ın tarihi çok eskiye dayanır.Höyükler ilçe için çok zengindir.Elbistan ilçesindeki Yukarı Ceyhan bölgesinde yapılan kazılarda şu ana kadar 21 tane höyüğe rastlanmıştır.Bugün Kahramanmaraş Müzesi nde bulunan Maraş Aslanı Elbistan, Sevdilli 'de bulunmuştur.Elbistan'da henüz bir müze olmadığı için bu eserler; İstanbul,Ankara,Adana ve Kahramanmaraş'ta sergilenmektedir.Elbistan Orta Çağ'da sık sık yakıp yıkıldı.1085'te Elbistan Anadolu Selçuklu Devleti'nce fethedildi.1097'de Haçlıların eline geçtiyse de,1105 yılında I. Kılıçarslan Elbistan'ı geri aldı ve Ziyaeddin Muhammed'i ıkta olarak verdi.1114'te Elbistan'da çok büyük bir deprem yaşanmıştır.Depremde 40000 kişinin öldüğü sanılıyor.Elbistan bir çok kez el değiştirmiştir.1338'de Dulkadiroğulları Beyliği'nin başkenti oldu.1505'te Şah İsmail Elbistan'ı yakıp yıkmıştır.Dukadiroğlu Başkenti Maraş'a taşınmıştır.1515 Turnadağ Savaşı nda Elbistan resmen Osmanlı idaresine geçmiştir.1560 yılındaki nüfusa göre Elbistan'da 2953 kişi vardı, 3 yıl içerisinde bu durum hızla artarak 3250'ye ulaştı, gayrimüslimleri de dahil edersek yaklaşık 4000 kişi elde edilir.17.yy-19.yy arasında Elbistan'da asayiş sağlanamamış, isyanlar çıkmıştır.1847'de Elbistan'a mütesellim olarak tayin edilen Kara Bekirzade Ahmet Ağa güvenliği sağladı.1900'lü yılarda Elbistan'da 335 dükkan,10 cami,9 fırın,7 han,5 medrese,3 kilise,3 mescit,1 kütüphane ve 1 hamam bulunmaktaydı.Türk Kurtuluş Savaşı döneminde Elbistan Maraş'a bir sürü asker göndermiştir.1984'te Afşin-Elbistan termik santralinin faaliyete geçmesiyle nüfusta artış çok olmuştur.Fazla tarihi eseri bulunmayan Elbistan'da Ulu Camii,Himmet Baba Türbesi, ve ilçede harabe türü görünen Kız Kalesi vardır.
[değiştir] Nüfus
Kaynakça 1: Kaynakça 2: Kaynakça 3:
| Yıllara göre ilçe nüfus verileri | |
|---|---|
| 2007 | 88.238 |
| 2000 | 71.500 |
| 1997 | 85.746 |
| 1990 | 54.741 |
| 1985 | 48.756 |
| 1980 | 35.437 |
| 1975 | 26.048 |
| 1970 | 17.859 |
| 1965 | 13.492 |
| 1960 | 10.282 |
| 1955 | 8.496 |
| 1950 | 7.547 |
| 1935 | 6.365 |
| 1927 | 6.456 |
| 1563 | 3.250 (Tahminen) |
| 1560 | 3.000(Tahminen) |
|
Osman Bey (1926-1929)| Gani Bey (1929-1933) | İsmail Berk (1933-1935) | Hikmet Güvenç (1935-1937) | Cemil Bingöl (1937-1939) | Reşat Kankılıç (1939-1941) | Halil Fırat Demirbağ (1941-1943) | Necati Özülü (1943-1944) | Rahmi Önaran (1944-1945) | Nuri Yılmaz (1945-1947) | Rasih Aksu (1947-1950) | Avni Yasak (1950-1951) | Lütfi Uraz (1951-1953) | Zeki Tunca (1953-1955) | Hilmi Girgin (1955-1957) | Mehmet Önal (1957-1959) | Emin Yüzbaşıoğlu (1959-1960) | Selçuk Yalçındağ (1960-1963) | Nizamettin Güven (1963-1965) | Niyazi Şeker (1965-1966) | Çetin Yücel (1966-1967) | Cemil Akıç (1967-1970) | Mustafa Oruçoğlu (1970-1972) | Kadir Uysal (1972-1975) | Yaşar Tok (1975-1976) | Muslu Köse (1976-1977) | Ümmet Önalan (1977-1978) | Muzaffer Güzelant (1978-1979) | Necip Er (1979-1980) | Mustafa Yıldırım (1980-1982) | Erol Ertuğrul (1982-1983) | İlhan Atış (1983-1984) | Taykan Ataman (1984-1986) | M.Ali Aytaç (1986-1990) | Orhan Alimoğlu (1990-1993) | Şükrü Görücü (1993-1995) | Davut Haner (1995-1998) | Abdullah Etil (1998-2001) | İsmail Küreci (2001-2004) | Orhan Mardili (2004-2005) | Recai Akyel (2005-2007) | Ahmet Altıntaş (2007-Görevde) | |


