İzmit, Kocaeli

Vikipedi, özgür ansiklopedi

(İzmit sayfasından yönlendirildi)

İzmit, Türkiye
İzmit Körfezi ve İzmit şehrinden görünüm
Türkiye'deki yeri
Harita
Kocaeli siyasi haritası
Bilgiler
Toplam nüfus	1.206.085 Kocaeli Valiliği (2000)
Şehir nüfusu	373,034Kocaeli Valiliği (2000)
İlçe nüfusu	833.051Kocaeli Valiliği (2000)
Yüzölçümü	3505 km²
Koordinatlar	40°41′N 29°91′E
Posta kodu	41xxx
Alan kodu	0262
İl plaka kodu	41
Yönetim
İl	Kocaeli
Belediye başkanı	İbrahim Karaosmanoğlu
Yerel yönetim site	http://www.kocaeli.bel.tr
İlçe kaymakamlık site	http://www.kocaeli.gov.tr/

İzmit Kocaeli ilinin merkez ilçesidir.

[değiştir] Coğrafya

Kendi adını taşıyan körfezin doğu yanında yer alan ve Kocaeli ilinin merkez ilçesi olan İzmit, bir kıyı kentidir. Jeolojik ve coğrafi yapi açisindan 40°-41° kuzey paralelleri ile 29°-31° doğu meridyenleri arasinda güneyde İzmit Körfezi, kuzeyde ise dik yamaçlarla Karadeniz'e uzanmaktadır. Arazi yapisinin dik yamaçlara sahip olmasi nedeniyle, %5 egime sahip, düzlükler az yer tutmaktadir. Kentin yerleşmiş olduğu alan ise geniş düzlüklerden mahrum, dar ve kıyıya paralel uzanan bir banttır. Topografya kosulları kenti birbirine benzemeyen iki büyük kısma ayırmaktadır. Birinci kısım, meyilli yamaçlar üzerinde dar ve yokuşlu sokakların bulunduğu ve genellikle eski mahallelerin yer aldığı kesimdir. İkinci kısım ise, düzlük alana yayılmış büyük binalarin bulunduğu, kara ve demiryolunun içinden geçtiği, aktif iş merkezlerinin yer aldığı alanlardır. Diğer bir önemli konu ise, kentin 1. derece deprem bölgesi olmasıdır. Tüm bu jeolojik ve topografik özellikler, yağışlarla birlikte heyelan riskini arttırma özelliğine sahiptir.
İzmit'in doğusundan geçen 30° doğu boylamı Türkiye saati (UTC+2) için esas kabul edilir.

[değiştir] Yüzey Şekilleri

Kocaeli topraklarının İzmit Körfezi kuzeyindeki büyük bölümü, güneyden kuzeye doğru eğimli ve az engebeli bir yayladır. Bu yayla, Karadeniz´e doğru akan suların vadileriyle yarılmış, yer yer tepelerle kabaran bir görünüm almıştır. Bu yaylanın yüksek kesimi güneyde İzmit Körfezi dolaylarındır. Burada Çenedağı 645 metreye ulaşır. İzmit´in kuzeyinde hiçbir tepenin denizden yüksekliği, 350 metreyi aşmaz. İzmit Ovası ve Sapanca Gölü çukur alanlardır. Kocaeli ilinin İzmit Körfezi güneyinde kalan kesimi dağlıktır. Burada Samanlı Dağları, Sapanca Gölü İzmit Körfezi üzerinde yer yer dar yalı şeritleri bırakarak birden yükselir. Bu kesimde Samanlı Dağlarının en yüksek noktası Kartepe´dir. (1602 m)

Karlar altında İzmit'ten bir bölüm

[değiştir] Tarihçe

Marmara Bölgesi’nin Kuzey doğu kesiminde yer alan Kocaeli, tarihi gelişimi Milattan Önceki (MÖ) yıllara dayanan ve izleri halen günümüze kadar gelen çeşitli medeniyetlerin yaşandığı bir bölgedir. İlk çağlarda, Bithynia adı verilen bölgede kurulan kentler, sırasıyla, Olibya, Astakos, Nicomedia, İznikmid, İzmit ve Kocaeli adlarını almıştır. Asya ve Avrupa doğal geçiş yolları üzerinde önemli bir kültür, ticaret ve jeopolitik köprü işlevi gören kent, MÖ bugünkü İzmit’in güney doğusuna, Başiskele çevresine yerleşen Megaralı göçmenler tarafından MÖ 712 yılında kurulmuş ve Astakos adını almıştır. Kent, MÖ 300 yılına kadar yöreye egemen olmuş, MÖ 500-435 yılları arasında bağımsız bir kent olarak yaşamış ve kendi adına sikke bastırmıştır. MÖ 262 yılında Astakos halkı, bugünkü İzmit’in bulunduğu alanda kurulan bölgeye yerleşmiş ve kent Bithynia kralı olan Nicomedes dolayısıyla Nicomedia olarak bilinir. 1331 yılında Osmanlı egemenliğine geçtikten sonra, önce İznikmid, daha sonra İzmid (İzmit) adını almıştır.
İzmit ilk olarak 11. yy ‘ın sonlarında Selçuklular zamanında Türk egemenliğine alındı. (1078) Daha sonra Haçlı Seferleri sonunda kısa bir süre Haçlı Ordusu komutanı Aleksios Komnenos tarafından işgal edildi. Türk egemenliğine kesin olarak geçişi, Orhan Bey döneminde oldu. 1331 yılında Uçbeyi akçakoca tarafından Osmanlı topraklarına katıldı. İl, Kocaeli adını ise, bu yöreyi Osmanlı Devleti’ne katan, Osman Bey ve oğlu Orhan Bey’in uç beylerinden olan Akça Koca’dan almıştır.
Bu tarihten sonra kente, önce İznikmid, daha sonra İzmid (İzmit) adı verildi. Kent en parlak dönemine Kanuni Süleyman zamanında ulaştı. 19.yy İstanbul-İzmit arasında işleyen ve 1873 yılında Haydarpaşa-Ankara demiryolunun kente ulaşmasından sonra İzmit’in ticari ve sosyal yaşamı canlanmaya başladı.
I. Dünya Savaşı’nın getirdiği yıkımlar sonucu önemini bir süre yitiren ve İngilizler ile Yunanlılar tarafından işgal edilen İzmit, 28 Haziran 1920 de Türk Orduları tarafından işgalden kurtarıldı. Cumhuriyet Döneminin başlarında İzmit, Kocaeli ilinin merkezi oldu ve 1950’ li yıllardan sonra hızla gelişerek büyük bir sanayi ve ticaret merkezi haline geldi. Yaşanan 17 ağustos 1999 depremi ile kent büyük yıkıma uğradı.

Şehir merkezinden geçen yol

[değiştir] Nüfus

Büyük sanayi kuruluşlarının bulunduğu endüstri ve ticaret merkezi konumunda olan İzmit´in nüfusu, merkez 202.003 kişi, belde ve köylerde 441.763 kişi olmak üzere toplam 643.766 kişidir. 17 Agustos 1999´da meydana gelen deprem nedeniyle önemli nüfus hareketleri yaşanmıştır. Kocaeli´nin yüzölçümü 3626 km2´dir. Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin sınırları ilin tamamını kapsar ve 1 milyon 226 bin nüfusa sahiptir.1955-1960´lardan sonra artan sanayilesme sonucu hızlı bir nüfus artışına sahne olmuştur.

2007 yılında yapılan adrese dayalı nüfus sayıma sonuçlarına göre Kocaelinde 1.437.926 kişi yaşamaktadır.Son yıllardaki truzim atağı ve iş imkamları dolayısıyla kocaelinde gece gündüz arası nüfusunda büyük farklılıklar vardır.

[değiştir] İklim

Ilıman bir iklime sahip olan İzmit´te, Akdeniz iklimi ve Karadeniz iklimi arasinda bir geçiş olduğu söylenebilir. Yazlar; sıcak, az yağışlı, kışlar; yağışlı ve ılık geçer. İzmit´te yıllık sıcaklık ortalaması 14.5 °C´dir, ölçülen en yüksek sıcaklık 13 Temmuz 2000 tarihinde kaydedilen 44.1°C, en düşük sıcaklık ise 23 Şubat 1985 tarihinde -8.3°C´dir. En çok güneydoğudan kesişleme rüzgarı eser. Yılın ortalama 9 günü kar yağışlıdır. Yıllık ortalama yağış miktari 671.7 mm.´dir. En çok yağış alan ay 106 mm. ile Aralık, en az yağış alan ay ise 26.1 mm. ile Ağustos´dur. Nemli bir iklime sahip olan İzmit´te ortalama bağıl nem yaz aylarında; %56, kış aylarında ise; %64.6´dir.

[değiştir] Coğrafi Konum

İzmit Yelken Kulübü'nün çalışması

İstanbul ile komşu olan Kocaeli’nin şehir merkezi İzmit, İstanbul’a 85 km’dir. Ankara’ya TEM otoyolu ile bağlıdır. İstanbul Atatürk Havalimanı şehir merkezinden 120 km.dir.

İzmit Körfezi’nin civarına yerleşmiş olan Kocaeli hem Karadeniz’e hem de Marmara’ya yani iki denize açılımı olan bir ildir. Deniz ulaşımı açısından ülkenin en yoğun merkezlerinden biridir. Körfez’de bulunan iki büyük liman (Derince ve Yarımca) yanısıra 34 özel iskele ile deniz ulaşımı yapılmaktadır. Ülkenin demiryolu ve karayolu bağlantıları açısından kilit konumundadır. Ortadoğu ve Asya karayolu ve demiryolu bağlantıları ilden geçer.

[değiştir] Ekonomi

İzmit, ülke imalat sanayinde en gelişmiş 3.cü ilçedir. (Borusan Mannesmann, Lassa, Kordsa, Brisa, Goodyear, Pirelli, Ford, Honda, Hyundai, Chyrsler, Petkim, Tüpraş, assan alüminyum, DYO, Marshall, Arçelik, Lever gibi büyük fabrikalar ilçede bulunmaktadır. ) İzmit ekonomisinin tamamına yakını sanayiye dayalıdır. İstanbul gibi büyük bir ticaret merkezine yakın bir konumda olup, transit karayolu taşımacılığına imkan vermektedir. 5 devlet limanı, 43 özel iskele ile deniz yolu taşımacılığında önemli bir yere sahiptir.

İzmit´e ayrı bir ekonomik potansiyel kazandıran Seka Kağıt Fabrikası da oldukça eskidir (1934). Bu fabrika ile önce dokuma ve orman ürünleri etrafında oluşan endüstri kompleksi daha sonra Petrol Ofisi (1941), Tüpraş (1960) ve Petkim (1965)´in kurulmasıyla petrol ürünleri etrafında gelişmiş; son yıllarda da organik kimya, metal, gıda, ilaç, gübre, boya ve tersane endüstrilerine yönelerek çok çeşitlilik kazanmıştır.