Çubuk, Ankara

Başlığın diğer anlamları için Çubuk sayfasına bakınız.

Çubuk
Ankara Siyasi Haritası
Harita
Türkiye'de bulunduğu yer
Bilgiler
İlçe nüfusu:	82.156
Şehir nüfusu:	77.258
Köy ve belde nüfusu:	4.898
Nüfus yıl:	2011
Nüfus Kaynak:	TÜİK
Yüzölçümü:	1361,60 km²
Nüfus yoğunluğu:	61,56 kişi/km²
Rakım:	960 metre
Koordinatlar	40°14′19″N, 33°1′59″E
Genel bilgiler
Ülke:	Türkiye
Coğrafi Bölge:	İç Anadolu
İl:	Ankara
Posta kodu:	06760
Alan kodu:	0312
Plaka:	06
Kaymakam:	Cemal Şahin
Belediye başkanı:	Lokman Özden
Belediye web sitesi: http://www.cubuk.bel.tr
Kaymakamlık web sitesi: http://www.cubuk.gov.tr

Çubuk, Ankara'nın en büyük ilçelerinden biri. Ankara il merkezine 35 km uzaklıktadır. Osmanlı İmparatorluğu'nda Fetret Devrini başlatan Ankara Savaşı Çubuk Ovası'nda gerçekleşmiştir. Türkiye'nin ikinci en büyük uluslararası havaalanı olan Esenboğa ilçe sınırları içerisinde yer alır.

Etimoloji

Çubuk ve civarı Anadolu'nun Türkler tarafından fethi sırasında ilk ele geçen yerlerdendir. Bu bölgeyi, Selçuklu komutanlarından Çubuk Bey ele geçirmiştir. Çubuk isminin buradan gelmiş olabileceği konusunda görüşler bulunmaktadır. Çubuk'un ilk isminin Çubukabad (Çubuk'un abat ettiği yer) olması da bu görüşü desteklemektedir. Çubuk ilçesine bağlı olan Kışlacık, Ahurköy (Yeşilkent), Yaylak, Aşağı ve Yukarı Okçular köyleri de 1402 Ankara Savaşı sırasında Yıldırım Bayezid tarafından kullanılan yerler olup, kullanılış şekline göre adlandırılmıştır: Kışlacık; Karargah olarak, Yaylak; Hayvan otlakları, Ahurköy; Ahırların bulunduğu yer, Aşağı ve Yukarı Okçular köyleri de Vadiden gelecek olan düşmana karşı Osmanlı ordusu okçularının yerleştirildiği yerlerdir. Köy isimlerinin büyük bir kısmı 24 Oğuz Boyu'nun adlarından biri veya varyasyonlarıdır: Kızık Melikşah, Yukarı Çavundur, Büğdüz vb. gibi.

Tarihçe

Çubuk, ovaya ve içinden geçen çaya adını veren bir yerleşim merkezidir. Türklerin Anadolu’ya hakim oldukları dönemde kurulan yerleşim yeri, Ankara’nın kuzey doğusunda Karadeniz bölgesinin geçiş kuşağında yer alır. Adını kurulduğu yerin yeşil olmasından almıştır. Çubuk, Ankara Savaşı ile birlikte tarihi önem kazanmışdır. İlçeyi oluşturan köylerin büyük bir kısmı Timur ile Osmanlı İmparatorluğu arasında yapılan Ankara Savaşı'nda yenilen veya yenen ordulardan geri kalanlar tarafından kurulmuştur.

İlk ve orta çağdan itibaren Kral ve İpek yolu güzergâhında bulunan ilçe toprakları, tarihi gelişim sürecinde, ister yerleşme, ister ekonomik faaliyetleri ile bazen hızlanan, bazen yavaşlayan dönemleri yaşayarak günümüze gelmiştir. Orta Anadolu bölgesinin geçiş kuşağında bulunan ilçe, Çubuk Ovası ve Çubuk Çayının suladığı topraklar, dünden bugüne yerleşmenin yoğunlaştığı tarım alanlarıdır. Ankara’nın fethedilmesinden sonra kurulduğu tahmin edilen ilçe yerleşim alanı, tarih içinde Hattiler, Hititler, Frigyalılar, Romalılar, Bizanslılar, Selçuklular ve Osmanlı hakimiyetinde kalmıştır. Bıraktıkları tarihi kalıntı ve izler; bu uygarlıkların kültür ve medeniyetlerini günümüze ulaştırmıştır.

Esenboğa Uluslararası Havalimanı

Çubuk ve çevresinde ilk yerleşen Türk boyları genellikle harabe ve yüksek yerleri seçerek yeni iskan merkezleri kurmuşlardır. Bu nedenle bölgede Roma ve Bizans dönemi izlerine rastlanır. Çubuk’ta Balıkhisar köyündeki kalıntılar, Camili ve Çat Köy’deki kale ve kalıntıları, Güldarpı köyünde yapılan kazılarda bulunan mermer aslan heykeli ve Yakup Derviş köyündeki mezar kalıntıları Roma ve Bizans dönemine ait kalıntılardır.

Çubuk Durhasan Köyündeki Aslan Heykeli

Melikşah Köyü Taş Hamam 15.Yüzyılda Timur Tarafından Yaptırılmıştır

Türklerin bölgeye yerleşmelerinin, Ankara’nın fethinden sonra gerçekleştiği kabul edilmektedir. Bölgeye gelen Türkler askerlerinin yanında ailelerini, gelenek, göreneklerini, inançlarını ve yol boyunca kazandıkları maddi, manevi kültür değerlerini de yanında getirmişlerdir.

Mahmutoğlan Köyü Camii Yapılışı 15.yüzyıl

İlçede bulunan Sele Köyünde türbesi olan Seyyid Kalender Veli, bir derviş olup,Horasandan gelen yörüklerdendir. İlçenin Cumhuriyet Mahallesinde (Çubuk Lisesi yanında) daha önce bulunan ve şimdi yerinde iskan edilen binaların bulunduğu Gül Baba türbesi (Zaviye) de döneme ait izler arasında yer alır.

Gelen erenler, Ankara ve çevresinin Türkleşmesinde öncü olmuşlardır. İlçe ve Ankara çevresi 1354 yılında Osmanlı hakimiyetine katılmıştır. Osmanlı kaynaklarında Çubuk Bazarı, Çubukabad aslında yerleşim yeri olarak geçer. Abad: mamur, şen ve bayındır anlamına gelir. Evliya Çelebi 17. yüzyılda doğudan batıya doğru yaptığı seferi anlatırken; Çubuk ovasını 10 gün boyunca gezdiğini ve burasının 150 akçelik kaza, 7 nahiye ve 70 köyden oluştuğunu belirtmektedir. Evliya Çelebi seyahatnamesinden anlaşılacağı üzere ilçenin 1648 yılında bir yerleşim yeri olduğu açıktır.

1873-1882-1883-1891-1893-1900-1902 ve 1907 yılları Ankara Vilayet Salnamelerine göre; Çubuk 1873-1903 yılları arasında Ankara Vilayeti'nin Ankara Sancağına bağlı bir kazadır. 1903 yılı itibarı ile Çubukabad 88 köyü ile Ankara Vilayetine bağlı nahiyeye dönüştürülmüştür. 1907-1910 tarihleri arası Ankara merkez kazasına bağlı bir nahiyedir. 21 Ekim 1920’de TBMM başkanı Mustafa Kemal Paşa ve bakanlar kurulu imzasıyla tekrar kazaya dönüştürülen Çubuk’ta bulunan Ravlı (Akyurt) ve Sirkeli köyleri nahiye yapılmıştır. 1990 yılında Akyurt Çubuk’tan ayrılarak ilçeye dönüştürülmüş, 2005 yılında alınan kararla da Ankara Büyükşehir sınırları içerisinde yer almaya başlamıştır.

Mustafa Kemal Atatürk 1933 yılında; Melikşah köyünde yer alan açık havuz şeklindeki Melikşah hamamını, 16.06.1935 tarihinde başbakan İsmet İnönü, Ali Çetinkaya, cumhurbaşkanılığı muhafız alayı komutanı binbaşı İsmail Hakkı Tekçe ile yaptığı gezide ziyaret ederek ilçeyi onurlandırmış ve halkın sıcak sevgisi ile karşılanmıştır. Çarşı merkezinde üzeri kapalı tutulan su kuyusu yanında hatıra fotoğrafı çektiren Atatürk ve maiyetindeki heyet ile birlikte şimdiki belediye binasının bulunduğu çay bahçesinde istirahat etmiş, halk ile sohbet ederek daha sonra Kışlacık Köyü ve Karagöl’ü ziyaret etmişlerdir. Aydos dağı yaylasında küçükbaş hayvancılığı geliştirmek amacıyla Atatürk’ün emri ile yaylaya mandıra yapılmıştır. Mustafa Kemal Atatürk “Tarih, bir milletin kanını, hakkını ve varlığını hiçbir zaman inkar edemez” diyerek tarihin önemini vurgulamıştır.

Ekonomi

İlçe ekonomisnin temeli tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Eğitim

1896 yılında Çubuk Rüştiye Mektebi'nin açılışı yapılmıştır. 1900 yılında Çubukabad İbtidai Mektebi inşa edilmiştir. Ankara vilayet salnamelerine göre Çubuk Kasabasında 7 mektep vardır.

Kültür

İlçede Geleneksel Turşu festivalleri düzenlenir.

Nüfus

Çubuk ilçesi Ankaranın metropol ve nüfus bakımından 25 ilçesi arasında büyüklük bakımından 10 nci sıradadır.nüfusu yaklaşık olarak 170.000 civarındadır.gelişmiş çarşı ve pazarlarının yanı sıra dünyaca ünlü çubuk turşularının da üretim merkezidir.Her yıl eylül ayının ilk haftasında çubuk uluslararası turşu ve kültür festivali düzenlenmektedir. İlçeye göç devam etmektedir. Esenboğa Havalimanı, ve çevresindeki fabrikalardan dolayı ilçe nufusu gittikçe artmaktadır.Sirkeli beldesi pursakların ilçe olmasından dolayı pursaklar ilçesine bağlanmıştır. İlçe bağlı merkez hariç olmak üzere ilçe merkezine bağlı; 3 belde,78 köy ve 6 mahalleden oluşmaktadır.Bazı köyleri mahalle haline dönüştürülmüştür. Bu sayede mahalle sayısı artmıştır. İlçe sınırları içerisinde Esenboğa Havalimanı bulunmaktadır.

Yıllara Göre Çubuk İlçesi Nüfusu
Yıllar       Merkez     Köyler     Toplam     Kaynak   2011 77.258 4.898 82.156 2010 76.716 5.031 81.747 2009 75.937 5.333 81.270 2008 74.507 5.616 80.123 2007 66.303 17.523 83.826 2000 46.605 28.514 75.119 1997 55.723 28.761 84.484 1990 22.935 29.029 51.964 1985 18.203 39.513 57.716 1980 16.510 38.106 54.616	Yıllar       Merkez     Köyler     Toplam     Kaynak   1975 13.793 39.321 53.114 1970 10.857 38.682 49.539 1965 8.857 38.744 47.601 1960 5.949 38.810 44.759 1955 6.013 37.616 43.629 1950 3.143 34.252 37.375 1945 2.545 31.440 33.984 1940 1.972 30.346 32.318 1935 1.674 28.875 30.549	Yıllar       Merkez     Köyler     Toplam     Kaynak   1927 1.400 24.573 25.973 1902 19.835 1900 19.819 1897 24.545 1893 21.545 1891 17.388 1883 2.145 1881 17.754

Yönetim

1902 yılında ilçe olan Çubuk, 1907 yılında bucak yapılmıştır. 21 Ekim 1920 tarihinde yeniden ilçe olmuştur. 27 Temmuz 2004 tarih ve 5216 sayılı yasa ile Ankara'nın metropol ilçesi olmuştur.

Kaymakamlar

Çubuk İlçesinde Görev Yapan Kaymakamlar

Kaymakam                 Göreve Başlama         Görevden Ayrılma     Adil AKTAN 1949 1950 Celâl BALKANLI 1950 1951 Selahattin ESAT 1951 1952 A.Rıza YARADANAKUL 1952 1954 M.Kemâl GÜRLÜK 1954 1955 İhsan ATINÇ 1955 1957 Sebahattin ŞENTÜRK 1957 1959 A.Sadık GÜNEL 1959 1960 Muzaffer HEPER 1960 1960 Azmi BERKER 1960 1961 V.Rüştü HEPER 1961 1964 M.Zekâi GÜMÜŞDEŞ 1964 1966 Oktay ENGİN 1966 1966 Mümin ÖZIŞIK 1966 1967 Tayfur Şekvek ÖZŞEN 1957 1959 Enver HIZLAN 1968 1969 Hayrettin GÜVEN 1969 1970 Abidin COŞKUN 1970 1975

Kaymakam                   Göreve Başlama             Görevden Ayrılma       Ferit ÜNAL 1975 24.08.1981 İbrahim TURANLI 13.04.1984 24.08.1991 A.Galip KAYA 13.04.1984 15.12.1986 N.Nazif YALÇIN 15.12.1986 26.01.1987 Hamit YÜKSEL 26.01.1987 07.12.1987 Hasan ÖZHAN 07.12.1987 04.09.1992 Ramazan SODAN 04.09.1992 19.09.1995 Cengiz ATA 19.09.1995 15.09.1999 Abdülhamit ERGUVAN 15.09.1999 15.10.2003 Mehmet Niyazi TANILIR 15.10.2003 15.10.2004 Mustafa GÜLER 12.10.2004 19.10.2007 Meftun DALLI 20.10.2007 21.04.2011 Cemal ŞAHİN 22.04.2011

Belediye başkanları

Çubuk Belediye Başkanları

Belediye Başkanı                     Göreve Başlama         Görevden Ayrılma     İzzet EFENDİ 1902 1906 Abdullah EFENDİ 1907 1910 Kocabaş Sadık Ağa (BAL) 1921 1924 Paşanın Mehmet AĞA (ÖKER) 1925 1926 Hamdi GEDİKOĞLU 1926 1930 Paşanın Hüseyin Efendi (ÖKER) 1931 1932 Hamdi GEDİKOĞLU 1933 1936 Mehmet KOCABAŞ 1936 1937 Osma Ağa (YILMAZ) 1938 1939 Hamdi GEDİKOĞLU 1939 1944 Zekeriye TÜZÜN 1944 1946 Ahmet YILMAZ 1946 1948 Muharrem UTLU 1948 1950 Ömer ÖKER 1950 1951 Faik SAYGIDEĞER 1951 1952 İzzet KORMAN 1952 1956 Mustafa GEDİKOĞLU 01.01.1956 01.06.1960 Nami GÜNAL (Kur.Albay) 02.06.1960 02.08.1960

Belediye Başkanı                     Göreve Başlama         Görevden Ayrılma     Muzaffer HEPER (Kur.Albay) 03.08.1960 15.09.1960 Azmi BERKER (Kaymakam) 16.09.1960 31.06.1961 Vahit R. HEPER (Kaymakam) 01.07.1961 16.11.1963 Osman BALCIOĞLU 17.11.1963 02.06.1973 Yaşar DEMİR 02.06.1973 08.12.1973 Rıfat GEDİKOĞLU 09.12.1973 30.10.1977 Ali YURT 30.10.1977 29.09.1980 Ferit ÜNAL (Kaymakam) 01.10.1980 21.01.1981 Selehattin OZAN (Kur.Albay) (1918-2005) 21.01.1981 07.09.1982 İbrahim TURANLI (Kaymakam) 09.09.1982 14.11. 1983 Veli ERCAN (Kur.Albay) 14.11.1983 23.03.1984 Veli NEŞELİ 25.03.1984 1989 Ali YURT 1989 1994 Süleyman HAKSEVER 1994 1999 Mustafa GÖKMEN 1999 2004 Adem TUĞLUCA 2004 2008 Lokman ÖZDEN 2008 ....

Kardeş Şehirler

Sabinov (Slovakya) şehri ile kardeş şehirdir.

Ulaşım

Çubuk ilçe merkezi Ankara il merkezine 39 km. Pursaklar ilçe merkezine 27 km. Akyurt ilçe merkezine 15 km. Şabanözü ilçe merkezine 46 km. mesafededir. Ankara-Esenboğa Havalimanı Kavşağı arası 4 gidiş 4 geliş, (20 km.) Havalimanı Kavşağı ile ilçe merkezi arası 3 gidiş 3 geliş (19 km.) bölünmüş yoldur. Hava ulaşımı (Esenboğa Uluslararası Havalimanı) mevcut olan ilçede demiryolu ve deniz ulaşımı yoktur. Ankara - Çubuk arası EGO seferleri yanısıra Özel Halk otobüsü seferleri mevcuttur. Ayrıca şehir içi dolmuş seferleri vardır.

1892 yılında Çubuk kazasından Ankara'ya 3000 metre şose yolu yapılmıştır. Yol üzerinde 3 köprü inşa edilmiştir.

Şive

Türkçenin Çubuk ilçesinde kullanılan şivesinin Batı Anadolu ağızları içindeki konumu Prof. Dr. Leyla Karahan'ın Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996) adlı çalışmasına göre şöyledir:

Kaynakça

• Yurt Ansiklopedisi. İstanbul: Anadolu Yayıncılık.
• Bütün Yönleriyle YEŞİL ÇUBUK. Ankara-1987: Yunus AVCI, Mustafa ONAY, Mehmet KAYAN.

Dış bağlantılar

Vikikaynak'ta bu konuyla ilgili metin bulabilirsiniz.
Kategori:Ankara/Çubuk Türküleri

• Çubuk Belediyesi
• Çubuk Kaymakamlığı

Çubuk kaymakamları