Çubuk, Ankara

Başlığın diğer anlamları için Çubuk sayfasına bakınız.

Çubuk
Ankara Siyasi Haritası
Harita
Türkiye'de bulunduğu yer
Bilgiler
İlçe nüfusu:	82.156
Şehir nüfusu:	77.258
Köy ve belde nüfusu:	4.898
Nüfus itibarıyla:	2011
Nüfus Kaynak:	TÜİK
Yüzölçümü:	1361,60 km²
Nüfus yoğunluğu:	61,56 kişi/km²
Rakım:	960 metre
Koordinatlar	40°14′19″N, 33°1′59″E
Genel bilgiler
Ülke:	Türkiye
Coğrafi Bölge:	İç Anadolu
İl:	Ankara
Posta kodu:	06760
Alan kodu:	0312
Plaka:	06
Kaymakam:	Cemal Şahin
Belediye başkanı:	Lokman Özden
Belediye web sitesi: http://www.cubuk.bel.tr
Kaymakamlık web sitesi: http://www.cubuk.gov.tr

Çubuk, Ankara'nın en büyük ilçelerinden biri. Ankara il merkezine 35 km uzaklıktadır. Osmanlı İmparatorluğu'nda Fetret Devrini başlatan Ankara Savaşı Çubuk Ovası'nda gerçekleşmiştir. Türkiye'nin ikinci en büyük uluslararası havaalanı olan^{[kaynak belirtilmeli]} Esenboğa ilçe sınırları içerisinde yer alır.

Etimoloji

Çubuk ve civarı Anadolu'nun Türkler tarafından fethi sırasında ilk ele geçen yerlerdendir. Bu bölgeyi, Selçuklu komutanlarından Çubuk Bey ele geçirmiştir. Çubuk isminin buradan gelmiş olabileceği konusunda görüşler bulunmaktadır. Çubuk'un ilk isminin Çubukabat (Çubuk'un abat ettiği yer) olması da bu görüşü desteklemektedir. Çubuk ilçesine bağlı olan Kışlacık, Ahurköy, Yaylak, Aşağı ve Yukarı Okçular köyleri de 1402 Ankara Savaşı sırasında Yıldırım Bayezid tarafından kullanılan yerler olup, kullanılış şekline göre adlandırılmıştır: Kışlacık; Karargah olarak, Yaylak; Hayvan otlakları, Ahurköy; Ahırların bulunduğu yer, Aşağı ve Yukarı Okçular köyleri de Vadiden gelecek olan düşmana karşı Osmanlı ordusu okçularının yerleştirildiği yerlerdir.

Köy isimlerinin büyük bir kısmı 24 Oğuz Boyu'nun adlarından biri veya varyasyonlarıdır: Kızık Melikşah, Yukarı Çavundur, Büğdüz vb. gibi.

Tarihçe

Çubuk, ovaya ve içinden geçen çaya adını veren bir yerleşim merkezidir. Türklerin Anadolu’ya hakim oldukları dönemde kurulan yerleşim yeri, Ankara’nın kuzey doğusunda Karadeniz bölgesinin geçiş kuşağında yer alır. Adını kurulduğu yerin yeşil olmasından almıştır. Çubuk, Ankara Savaşı ile birlikte tarihi önem kazanmışdır. İlçeyi oluşturan köylerin büyük bir kısmı Timur ile Osmanlı İmparatorluğu arasında yapılan Ankara Savaşı'nda yenilen veya yenen ordulardan geri kalanlar tarafından kurulmuştur.

İlk ve orta çağdan itibaren Kral ve İpek yolu güzergâhında bulunan ilçe toprakları, tarihi gelişim sürecinde, ister yerleşme, ister ekonomik faaliyetleri ile bazen hızlanan, bazen yavaşlayan dönemleri yaşayarak günümüze gelmiştir. Orta Anadolu bölgesinin geçiş kuşağında bulunan ilçe, Çubuk Ovası ve Çubuk Çayının suladığı topraklar, dünden bugüne yerleşmenin yoğunlaştığı tarım alanlarıdır. Ankara’nın fethedilmesinden sonra kurulduğu tahmin edilen ilçe yerleşim alanı, tarih içinde Hattiler, Hititler, Frigyalılar, Romalılar, Bizanslılar, Selçuklular ve Osmanlı hakimiyetinde kalmıştır. Bıraktıkları tarihi kalıntı ve izler; bu uygarlıkların kültür ve medeniyetlerini günümüze ulaştırmıştır.

Esenboğa Uluslararası Havalimanı

Çubuk Durhasan Köyündeki Aslan Heykeli

Çubuk ve çevresinde ilk yerleşen Türk boyları genellikle harabe ve yüksek yerleri seçerek yeni iskan merkezleri kurmuşlardır. Bu nedenle bölgede Roma ve Bizans dönemi izlerine rastlanır. Çubuk’ta Balıkhisar köyündeki kalıntılar, Camili ve Çat Köy’deki kale ve kalıntıları, Güldarpı köyünde yapılan kazılarda bulunan mermer aslan heykeli ve Yakup Derviş köyündeki mezar kalıntıları Roma ve Bizans dönemine ait kalıntılardır.

Melikşah Köyü Taş Hamam 15.Yüzyılda Timur Tarafından Yaptırılmıştır

Türklerin bölgeye yerleşmelerinin, Ankara’nın fethinden sonra gerçekleştiği kabul edilmektedir. Bölgeye gelen Türkler askerlerinin yanında ailelerini, gelenek, göreneklerini, inançlarını ve yol boyunca kazandıkları maddi, manevi kültür değerlerini de yanında getirmişlerdir.

Mahmutoğlan Köyü Camii Yapılışı 15.yüzyıl

İlçede bulunan Sele Köyünde türbesi olan Seyyid Kalender Veli, bir derviş olup,Horasandan gelen yörüklerdendir. İlçenin Cumhuriyet Mahallesinde (Çubuk Lisesi yanında) daha önce bulunan ve şimdi yerinde iskan edilen binaların bulunduğu Gül Baba türbesi (Zaviye) de döneme ait izler arasında yer alır.

Gelen erenler, Ankara ve çevresinin Türkleşmesinde öncü olmuşlardır. İlçe ve Ankara çevresi 1354 yılında Osmanlı hakimiyetine katılmıştır. Osmanlı kaynaklarında Çubuk Bazarı, Çubukabad aslında yerleşim yeri olarak geçer. Abad: mamur, şen ve bayındır anlamına gelir. Evliya Çelebi 17. yüzyılda doğudan batıya doğru yaptığı seferi anlatırken; Çubuk ovasını 10 gün boyunca gezdiğini ve burasının 150 akçelik kaza, 7 nahiye ve 70 köyden oluştuğunu belirtmektedir. Evliya Çelebi seyahatnamesinden anlaşılacağı üzere ilçenin 1648 yılında bir yerleşim yeri olduğu açıktır.

Çubuk 1902 yılında kaza olmuş, 1907 yılında Ankara’ya bağlı nahiyeye dönüştürülmüştür. 21 Ekim 1920’de TBMM başkanı Mustafa Kemal Paşa ve bakanlar kurulu imzasıyla tekrar kazaya dönüştürülen Çubuk’ta bulunan Ravlı (Akyurt) ve Sirkeli köyleri nahiye yapılmıştır. 1990 yılında Akyurt Çubuk’tan ayrılarak ilçeye dönüştürülmüş, 2005 yılında alınan kararla da Ankara Büyükşehir sınırları içerisinde yer almaya başlamıştır.

Mustafa Kemal Atatürk 1933 yılında; Melikşah köyünde yer alan açık havuz şeklindeki Melikşah hamamını, 16.06.1935 tarihinde başbakan İsmet İnönü, Ali Çetinkaya, cumhurbaşkanılığı muhafız alayı komutanı binbaşı İsmail Hakkı Tekçe ile yaptığı gezide ziyaret ederek ilçeyi onurlandırmış ve halkın sıcak sevgisi ile karşılanmıştır. Çarşı merkezinde üzeri kapalı tutulan su kuyusu yanında hatıra fotoğrafı çektiren Atatürk ve maiyetindeki heyet ile birlikte şimdiki belediye binasının bulunduğu çay bahçesinde istirahat etmiş, halk ile sohbet ederek daha sonra Kışlacık Köyü ve Karagöl’ü ziyaret etmişlerdir. Aydos dağı yaylasında küçükbaş hayvancılığı geliştirmek amacıyla Atatürk’ün emri ile yaylaya mandıra yapılmıştır. Mustafa Kemal Atatürk “Tarih, bir milletin kanını, hakkını ve varlığını hiçbir zaman inkar edemez” diyerek tarihin önemini vurgulamıştır.

Kültür

İlçede Geleneksel Turşu festivalleri düzenlenir. Sabinov (Slovakya) şehri ile kardeş şehirdir.

Nüfus

Çubuk ilçesi Ankaranın metropol ve nüfus bakımından 25 ilçesi arasında büyüklük bakımından 10 nci sıradadır.nüfusu yaklaşık olarak 170.000 civarındadır.gelişmiş çarşı ve pazarlarının yanı sıra dünyaca ünlü çubuk turşularının da üretim merkezidir.Her yıl eylül ayının ilk haftasında çubuk uluslararası turşu ve kültür festivali düzenlenmektedir. İlçeye göç devam etmektedir. Esenboğa Havalimanı, ve çevresindeki fabrikalardan dolayı ilçe nufusu gittikçe artmaktadır.Sirkeli beldesi pursakların ilçe olmasından dolayı pursaklar ilçesine bağlanmıştır. İlçe bağlı merkez hariç olmak üzere ilçe merkezine bağlı; 3 belde,78 köy ve 6 mahalleden oluşmaktadır.Bazı köyleri mahalle haline dönüştürülmüştür. Bu sayede mahalle sayısı artmıştır. İlçe sınırları içerisinde Esenboğa Havalimanı bulunmaktadır. dumlupınarda en büyük köyüdür

Yıllara göre ilçe nüfus verileri
Yıllar	Merkez	Köyler	Toplam
2010	157.000	14.570	171.570
2009	141.035	15.892	156.927
2007	126.303	17.523	143.826
2000	86.605	28.514	114.119
1997	55.723	28.761	84.484
1990	22.935	29.106	52.041
1985	18.203
1980	16.510
1975	13.699
1970	10.857
1965	8.857
1960	5.949

Şive

Türkçenin Çubuk ilçesinde kullanılan şivesinin Batı Anadolu ağızları içindeki konumu Prof. Dr. Leyla Karahan'ın Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996) adlı çalışmasına göre şöyledir:

3. Batı Anadolu ağızları 3.1.1. Afyonkarahisar, Eskişehir, Uşak, Nallıhan 3.1.2. Çanakkale, Balıkesir, Bursa, Bilecik 3.1.3. Aydın, Burdur, Denizli, Isparta, İzmir, Kütahya, Manisa, Muğla 3.1.4. Antalya 3.2. İzmit, Sakarya 3.3.1. Zonguldak, Devrek, Ereğli 3.3.2. Bartın, Çaycuma, Amasra 3.3.3. Bolu, Karabük, Ulus, Kurucaşile 3.3.4. Kastamonu 3.4.1. Göynük, Mudurnu, Kıbrıscık, Seben 3.4.2. Kızılcahamam, Beypazarı, Çamlıdere, Güdül, Ayaş 3.4.3. Çankırı, İskilip, Kargı, Bayat, Osmancık, Tosya, Boyabat 3.5.1. Sinop, Alaçam 3.5.2. Samsun, Kavak, Çarşamba, Terme 3.5.3. Ordu, Giresun, Şalpazarı 3.6.1. Ladik, Havza, Amasya, Tokat, Erbaa, Niksar, Turhal, Reşadiye, Almus 3.6.2. Zile, Artova, Sivas, Yıldızeli, Hafik, Zara, Mesudiye 3.6.3. Şebinkarahisar, Alucra, Suşehri 3.6.4. Kangal, Divriği, Gürün, Malatya, Hekimhan, Arapgir 3.7.1. Akçadağ, Darende, Doğanşehir 3.7.2. Afşin, Elbistan, Göksun, Andırın, Adana, Hatay, Tarsus, Ereğli 3.7.3. Kahramanmaraş, Gaziantep 3.7.4. Adıyaman, Halfeti, Birecik, Kilis 3.8. Ankara, Haymana, Balâ, Şereflikoçhisar, Çubuk, Kırıkkale, Keskin, Kalecik, Kızılırmak, Çorum, Yozgat, Kırşehir, Nevşehir, Niğde, Kayseri, Şarkışla, Gemerek 3.9. Konya, Mersin

Dış bağlantılar

Vikikaynak'ta bu konuyla ilgili metin bulabilirsiniz.
Kategori:Ankara/Çubuk Türküleri

• Çubuk Belediyesi
• Çubuk Kaymakamlığı