Kayseri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Bu sayfa Kayseri ilinin şehir merkezini anlatmaktadır. Başlığın diğer anlamları için Kayseri (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

Koordinatlar: 38°56′N, 34°24′E

Kayseri
—  İlçe  —
Kayseri'den Görünümler
Kayseri'den Görünümler
Türkiye'de yeri
Türkiye'de yeri
Kayseri location Merkez.svg
Koordinatlar: 38°56′K 34°24′D / 38.933°K 34.4°D / 38.933; 34.4
Ülke Türkiye
İl Kayseri
Coğrafî bölge İç Anadolu
Yüz ölçümü
 - Toplam 16,917 km2 (6,5 mi2)
Rakım 1.054 m (3.458 ft)
Nüfus (2013)[1]
 - Toplam -
 - Kır -
 - Şehir -
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İnternet sitesi: http://www.kayseri.bel.tr

Kayseri, (Osmanlı Türkçesi: قیصریه, Latince: Caesarea in Cappadocia, Yunanca: Καισάρεια/Kaisareia) Kayseri ilinin merkezi olan şehir. Şehrin nüfusu, son sayımlara göre 1.064.164'tür. Akkışla, Bünyan, Develi, Hacılar, İncesu, Kocasinan, Melikgazi, Pınarbaşı, Sarıoğlan, Sarız, Tomarza, Yahyalı ve Yeşilhisar olmak üzere 13 ilçeden oluşmaktadır. Türkiye'nin nüfus bakımından 7. büyük kentidir. İç Anadolu'nun ise Ankara'dan sonra 2. büyük kenti ve sanayi merkezidir.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Kayseri, İç Anadolu’nun güney bölümü ile Toros Dağları'nın birbirine yaklaştığı bir yerde Orta Kızılırmak bölümünde yer alır. 37 derece 45 dakika ile 38 derece 18 dakika kuzey enlemleri ve 34 derece 56 dakika ile 36 derece 58 dakika doğu boylamları arasında bulunmaktadır. Doğu ve kuzeydoğusu Sivas, kuzeyi Yozgat, batısı Nevşehir, güneybatısı Niğde, güneyi ise Adana ve Kahramanmaraş illeri ile çevrilidir.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Sanayi[değiştir | kaynağı değiştir]

Sanayi siteleri ve büyük organize sanayi bölgeleri sanayi sektörünün altyapısı olarak değerlendirilebilir. Kayseri'de KSS kapsamında 3500'e yakın işyeri yapılmıştır. İlde 8 KSS faaliyet göstermektedir. Kayseri'de 6 organize sanayi bölgesi bulunmaktadır. 1. Organize Sanayi Bölgesi dışındaki Mimarsinan Organize Sanayi ve İncesu Organize Sanayi bölgeleri 2005 yılında faaliyete başlamıştır. Sanayi altyapısı çerçevesinde Kayseri Serbest Bölgesi de önemli bir yere sahiptir. Kayseri Serbest Bölgesi, Türkiye'nin en büyük serbest bölgesi alanına sahiptir. Kayseri Serbest Bölgesi'nde 2007 yılı verilerine göre yaklaşık 43 tesis faaliyet göstermektedir. Kayseri 1. Organize Sanayi Bölgesin'de 2006 yılı itibariyle 711 sanayi tesisi bulunmaktadır. Bu rakam 2013'te 816'ya ulaşmıştır. Ayrıca 2015 yılı haziran ayında Kayseri'ye bağlı kalkancık mahallesinde büyük bir sanayi sitesi yapılacaktır.

  • Madencilik

Kayseri maden varlığı açısından zengin sayılabilecek bir ildir. Kayseri'nin maden ve diğer yeraltı zenginlikleri varlığı şu şekildedir:

Asbest, bakır, kurşun, çinko, demir, diyatomit, fosfat, jips, kaolen, krom, kum-çakıl, manganez, mermer, tuğla-kiremit ve turba.

Ankara Ticaret Odasının (ATO) hazırladığı Altın Fırsatlar raporunda, Kayseri ve çevresinde altın rezervleri olduğu belirtilmektedir

Kayseri Şehir Merkezi Nüfusu
2013 1.295.355
2012 1.274.968
2011 977.240
2010 950.017
2009 911.984
2008 884.663
2007 696.833
2000 536.392
1997 491.000
1990 425.776
1985 380.838
1980 281.320
1975 207.037
1970 160.958
1965 126.653
1960 102.596
1955 82.405
1950 65.488
1945 57.864
1940 52.467
1935 46.181
1927 39.134
Y & G
  • Ormancılık

Kayseri, orman potansiyeli bakımından zengin değildir. Türkiye orman varlığının %0,5'i Kayseri'dedir. Kayseri'de 22.000 hektar normal ve 85.000 hektar bozuk olmak üzere 107.000 hektar orman arazisi bulunmaktadır.

Orman yapısının zayıflığı orman ürünleri üretimini de sınırlamaktadır.

Tarım[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarım; Kayseri ekonomisinde sanayi, ticaret, ulaştırma sektörlerinden sonra gelmektedir. 671.000 hektar arazi tarımda kullanılmaktadır. Bu miktar il topraklarının %40'ına karşılık gelmektedir. İl sanayisinin %13'ü tarım dışı, %6'sı çayır-mera, %41'i orman fundalıktır. Tarım arazisinin %48'i tahıl ekimine ayrılmakta %42'si ise nadasa bırakılmaktadır. Kalanı baklagillere, endüstriyel bitkilere, yağlı tohumlara, yumru bitkilere, sebzelere ve meyveciliğe ayrılmıştır.

607.000 hektar sulanabilir arazinin 150.000 hektarı ekonomik olarak sulanabilmektedir. Sulama kapasitesi artarken sulu tarımda verim 5-6 kat artacağından sulama projeleri inşaatları sürdürülmektedir.

  • Hayvancılık

Kayseri'de küçükbaş ve büyükbaş hayvancılık Türkiye ortalamasına yakın olup, küçükbaş potansiyeli büyükbaş potansiyeline göre daha fazla gelişmiş durumdadır. Kanatlı hayvan varlığı Türkiye ortalamasının iki katı seviyesindedir.

Kayseri'de üretilen hayvansal ürünler içerisinde parasal değer olarak ilk sırayı et, ikinci sırayı süt, üçüncü sırayı da yumurta almaktadır. Beyaz et 4. ana üründür.

Kayseri'de tatlı su balıkçılığı da sürekli gelişmektedir.

Ticaret[değiştir | kaynağı değiştir]

Kayseri ticaretinin ve ekonomisinin tarihi milattan öncesine dayanmaktadır. Şehrin isminin Mazaka olarak anıldığı dönemlerde, dünyada ekonominin ve ticaretin tek merkeziydi. Yeni keşfedilen belgelere göre de Türkiye ve dünyada ilk organize sanayii Kayseri'de Bacıyan-ı Rum (Ahi Evren'in kurduğu Anadolu Bacıları) tarafından kurulmuştur. Bu bilgi, Bacıyan-ı Rum belgeselinin çekimlerini de Kayseri'de yapan, yapımcısı Nuh Mete Deniz tarafından belge ile belgelenmiş ve bilim adamlarına sunulmuştur. Aynı şekilde gerek sanayileşme ve kentleşme olgularıyla olan iki yönlü bağlantısı ve gerekse yarattığı gelir ve istihdam açısından Kayseri çok önemli bir ildir. Sanayi yapısı ile tarım ve hayvancılık potansiyeli Kayseri'deki mevcut ticari hayatın gelişmesinde önemli bir yer tutmaktadır.

Kayseri'nin sanayi üretim kapasitesi ve çeşitliliği dış ticareti de geliştirmiştir. Takribi iki milyar dolar ihracat gerçekleştirilmektedir. İlde 20.000'i aşkın ticaretle uğraşan işyeri vardır. Ayrıca Kayseri'de bankacılık da gelişmiştir.

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Kayseray[değiştir | kaynağı değiştir]

Kayseray

Kayseray (raylı sistem) 2009 yılında başlayan bir ulaşım sağlama aracıdır. Raylı sistem 4. etap çalışması devam etmektedir.İlk etap Organize Sanayi-Doğu Terminali'nde yapılmıştır ve şimdi hizmet vermektedir.İkinci etap olan İldem-Beyazşehir hattı da 1 Şubat 2014 te hizmete girmiştir.Böylelikle raylı sistem İldem-Beyazşehir hattıyla şehrin doğusuna uzatılmıştır.15 Şubat 2014'te üçüncü etap Üniversite hattı da hizmete girmiştir.Toplam 43 istasyon bulunan İldem-OSB raylı sistem hattın da sabah 06:00’dan gece 24:00’a kadar belirli aralıklarla sefer düzenlenmektedir..2015 yılı içinde de dördüncü etap olan Üniversite-Talas-Anayurt hattının yapılıp, hizmete açılması planlanmaktadır. Bunlardan sonra da Belsin-Otogar-Nuh Naci Yazgan Üniversitesi hatlarına başlanarak şehir adım adım raylı sistem hattı ile örülecektir.

Turizm[değiştir | kaynağı değiştir]

Erciyes[değiştir | kaynağı değiştir]

Şehir merkezine yakınlığı ve dünyaca ünlü toz karı ile meşhur Erciyes Dağı, şehrin güney kısmında yer alır. Deniz seviyesinden yüksekliği 3.917 metredir. Türkiye'nin büyük dağlarından biri olma özelliğine sahip olan Erciyes, yıl içerisinde kayak yapmak için uygun bir alan olarak görülebilir. Erciyes üzerinde yapımı başlanan Erciyes Master Planı ile, bölgenin uluslararası turizme katılmasının hızlanması beklenmektedir. Göçebe kültürün etkisi de görülür, bunaltıcı sıcaklar nedeniyle yaz aylarında yaylaya çıkma geleneği yaygındır.

Erciyes Dağı[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'nin en güzel kayak pistine sahip bölgelerinden biridir. Ayrıca sağlık turizmi açısından da, gerek temiz ve yumuşak havası gerekse doğal zengin mineralli kaynak sularıyla sağlık ve kış sporları bakımından eşsiz güzelliklere sahip nadir yerlerden biridir. Varolan Erciyes kayak bölgesi, alt istasyonu deniz seviyesinden yaklaşık 2200 metre yükseklikte olan ve Kayseri’ye yaklaşık 23 kilometre uzaklıkta olan Tekir Yaylası üzerine kurulmuştur. Bol kar alışı ve havasından dolayı kayak mevsimi uzun olan bir dağdır. Ancak yeteri kadar yatırım yapılamayan Erciyes Dağı hakettiği yatırımı son yıllarda almaya başlamış ve 16 Şubat 2006 tarihinde başlayan Erciyes Master Planı Avrupa'dan ödüller alarak gelecek için çok iyi sinyaller vermiştir.

  • Kıranardı Kent Ormanı

850.000 metrekare yüz ölçümü, spor ve yürüyüş alanları ve restoranları bulunan Kayseri'ye kara yoluyla 10 dk. uzaklıkta bir bölgedir.

Yahyalı ilçesinin Küçükçakır köyünün kuzeyinde bulunan Ensenin tepesinde yer almaktadır. Kapuzbaşı şelaleleri irtifa akışı itibariyle Niagara'dan (55 m), Finlandiya'da bulunan İmatra'dan (25 m), Erzurum’daki Tortum’dan (50 m), Antalya’da bulunan Düden’den (25 m) ve Manavgat’tan (5 m) daha büyüktür.

  • Sultansazlığı

Dünyanın sayılı kuş yurtlarından biridir. Sultansazlığı, barındırdığı kuş varlığı ile Avrupa ve Ortadoğu'nun en önemli sulak alanlarından biridir. Sultansazlığı'nda şimdiye kadar 251 kuş türü tespit edilmiştir. 600 bin adet ördek, kaz ve flamingo tespit edilmiştir. 17.200 hektarlık alanı kapsamaktadır. 1971 yılında alanın Orman Bakanlığı tarafından "Su Kuşları Koruma ve Üretme Sahası" olarak ilan edilmesini takiben, koruma çalışmaları başlatılmıştır.

Özel Sağlık Kuruluşları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Özel Tekden Hastanesi
  • Kayseri Acıbadem Hastanesi
  • Kayseri Memorial Hastanesi
  • Hacettepe Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezi
  • Ana Kalp Hastanesi
  • Kızılay Hastanesi
  • İbni Sina Sağlık Hizmetleri
  • Özel İlgi Sağlık Polikliniği
  • Güven Sağlık Kabini ve Sünnet Merkezi
  • Özel Kayseri Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi
  • Kayseri Özel Sevgi Hastanesi
  • Özel Hüma Hastanesi
  • Kayseri Göz Hastanesi
  • Ömür Hastanesi
  • Dr. Seyfi Şahin Kulak Burun Boğaz Merkezi
  • Melikgazi Hastanesi
  • Güneş Hastanesi
  • Özel Pınar Yaşlı Bakım ve Dinlenme Evi
  • Özel Erciyes Hastanesi
  • Maya Göz Merkezi
  • Türk Kızılayı İç Anadolu Bölge Kan Merkezi
  • Magnet Hastanesi
  • Kayseri Dünyagöz Hastanesi
  • Özel Modern Dünyam Hastanesi
  • Detagen Genetik Tanı Merkezi
  • Tüp Bebek Merkezi
  • Hacı Rukiye Gazioğlu Huzurevi
  • Özel Kayseri Diyaliz Merkezi
  • Erciyes Kartal Hastanesi
  • Özel Sevgi Hastanesi
  • Tarman Çocuk Hastanesi
  • Maya Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi

Otelleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kayseri Otel sayısı bakımından son yıllarda büyük bir gelişme göstermiştir. Ayrıca Erciyes Turizm Master Planı çerçevesinde 21 otelin yapımı da sürmektedir.Erciyes Master Plan kapsamında bölgeye 1 adet 550 yataklı, 1 adet 350 yataklı, 1 adet 300 yataklı, 1 adet 175 yataklı, 3 adet 120 ayataklı, 5 adet, 80 yataklı, 9 adet 70 yataklı konaklama tesisi yapılacaktır.

Ayrıca Erciyes Kayak Merkezinde Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü'ne ait 140 yataklı kayakevi, TCK 6. Bölge Müdürlüğü'ne ait 100 yataklı dinlenme tesisi, DSİ 12. Bölge Müdürlüğü'ne ait 100 yataklı dinlenme tesisi, Kayseri İl Özel İdare Müdürlüğü'nce yaptırılıp kiraya verilen üç yıldızlı 106 yatak kapasiteli otel, Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na bağlı askeri misafirhane Jandarma Genel Komutanlığı'na bağlı askeri misafirhane ve PTT-Türk Telecom misafirhanesi mevcuttur.

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

İlköğretim ve Liseler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 30 Anaokulu
  • 521 İlköğretim Okulu
  • 9 Yatılı İlköğretim Bölge Okulu
  • 34 Anadolu Lisesi
  • 5 Anadolu Öğretmen Lisesi
  • 33 Meslek Lisesi
  • 12 İmam Hatip Lisesi
  • 11 Çok Proğramlı Lise
  • 32 Genel Lise
  • 4 Fen Lisesi
  • 1 Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi
  • 1 Sosyal Bilimler Lisesi
  • 16 Halk Eğitim Kurumu
  • 5 Mesleki Eğitim Kurumu
  • 31 Özel Öğretim Kurumu
  • 18 Özel Eğitim Kurumu
  • 11 Öğretmen Evi ve 13 KayMek(Kayseri Büyükşehir Belediyesi Sanat ve Eğitim Kursları) Bulunmaktadır

Üniversiteler[değiştir | kaynağı değiştir]

Erciyes Üniversitesi, 1978 yılında Kayseri Üniversitesi adı altında kuruldu. 1969 yılında Hacettepe Üniversitesi’ne bağlı olarak açılan Gevher Nesibe Tıp Fakültesi ve 1977 yılında açılan Kayseri İşletme Fakültesi, Erciyes Üniversitesi’nin nüvesini oluşturmuştur. Kayseri’deki diğer iki yüksek öğretim kurumu olan ve 1965’de kurulan Kayseri Yüksek İslam Enstitüsü İlahiyat Fakültesi olarak; 1977’de kurulan Kayseri Devlet Mimarlık ve Mühendislik Akademisini Mühendislik Fakültesi olarak bünyesine alarak 1982 yılında Erciyes Üniversitesi adını almıştır.

Abdullah Gül Üniversitesi, Yasal olarak kabul edilmiştir. Kayseri'nin 4. üniversitesi olan Abdullah Gül Üniversitesi'nin temelleri, düzenlenen görkemli bir törenle atılırken gerek üniversitenin kuruluş aşamasında gerekse de adının Abdullah Gül olarak belirlenmesinde büyük gayret gösteren Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Özhaseki adı bir adım öne çıktı. Üniversite ayrıca Kayseri'nin 2. devlet üniversitesidir.

Melikşah Üniversitesi, Kayseri'nin ilk vakıf üniversitesi olma özelliği taşıyan üniversite 2008 yılında öğrenci alımına başlamıştır.

Nuh Naci Yazgan Üniversitesi, Kayseri'nin 2. vakıf üniversitesi olan üniversite 2011-2012 eğitim öğretim döneminde öğrenci alımına başlamıştır.

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

Şehirde futbola ve basketbola karşı büyük bir ilgi vardır.

Futbolda Spor Toto Süper Lig'de mücadele eden Kayserispor ve Kayseri Erciyesspor şehri temsil eder. Şehirde, 2009'da hizmete giren 32.863 seyirci kapasiteli tüm tribünleri kapalı, tamamı koltuklu, Türkiye'nin ilk modern stadyumu Kayseri Kadir Has Stadı mevcuttur.

Basketbolda ise bayanlarda birinci ligde mücadele eden Kayseri Kaski ile temsil edilmektedir. Kaski maçlarını 7500 seyirci kapasiteli Kadir Has Spor Salonunda yapmaktadır.

Amatör sporda ve atletizmde Kayseri Birlik spor şehri temsil etmektedir.

Kayseri'deki Müzeler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Kayseri Arkeoloji Müzesi
  • Atatürk Evi
  • Güpgüpoğlu Konağı Etnoğrafya Müzesi
  • Selçuklu Uygarlığı Müzesi
  • Ahi Evran Sanatkarlar Müzesi
  • Kadir Has Kent ve Mimar Sinan Müzesi
  • Kayseri Kalesi Arkeoloji Müzesi

Kayseri Mutfağı[değiştir | kaynağı değiştir]

Mantı, Pastırma, Sucuk, Sucukiçi,Çemen,Fırın Ağzı,Kayseri Ketesi,Pehli, Yağlama (Şebit Mantısı)'dır. Kabak çiçeği dolması ile İçli köfte'de yapılır, yöre sarımsak ve baharatlı yemekleri ile tanınır.Ayrıca Nevzine tatlısıda Kayseriye özgü bir tatlı çeşidir.

Alışveriş Merkezleri ve Hipermarketler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Tarihi Kapalı Çarşı
  • Kayseri Park
  • Almer (Cumhuriyet Meydanı)
  • İpeksaray
  • Optimall
  • Meysu Outlet
  • Forum Kayseri AVM
  • Metro
  • Beğendik
  • BYZ Garage (Terminal Karşısı)
  • Makro
  • 5M(Migros)(x2)
  • Kasseria
  • Başyazıcı Center
  • Polbay (x8)
  • Kiler Marketler Zinciri
  • Düvenönü Avm
  • Migros
  • Belmar
  • Şahmar (x5)

Kayseri'deki Sinema ve Tiyatrolar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Cinemaximum (Park AVM - Forum AVM )
  • Cinemarine (BYZ Garage)
  • Kasseria Sinemaları
  • 9D CINEMA (İpeksaray AVM)
  • Onay Cinelux (İpeksaray AVM)
  • Forum Kayseri 8D Sinema
  • Şehir Tiyatro Salonu
  • Melikgazi Belediyesi Tiyatro Salonu
  • Sabancı Tiyatro Salonu
  • Büyükşehir Amfi Tiyatrosu

Televizyon, Radyo ve Gazeteler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Kay TV (Karasal Yayın-Teledünya 129.kanal[Tüm Türkiye'de])
  • ehabertv (Türksat)
  • TV 1 (Türksat-Teledünya[sadece Kayseri'de]131.kanal)
  • Elif TV diğer adıyla TV Kayseri (Türksat'ta TV Kayseri,Karasal Yayın'da Elif TV olarak)
  • Kampüs TV (Karasal Yayın)
  • Erciyes TV (Karasal Yayın-Teledünya[sadece Kayseri'de]132.kanal)
  • Kanal 38 (Karasal Yayın)
  • Kay Radyo
  • Radio FM- 38 Kent FM
  • Art FM(www.artfm.com.tr)
  • Furkan Radyo- Birlik FM
  • Erciyes FM
  • Kayseri Gözde FM
  • Şafak Radyo
  • E Haber Kayseri Gazetesi
  • Kayseri Haber
  • Meydan
  • Olay Kayseri
  • Havadis
  • Zaman Kayseri
  • Hem dergisi
  • Deniz Postası Gazetesi

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPUyABHY. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]