Halfeti

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Halfeti
—  İlçe  —
Yeni Halfeti
Yeni Halfeti
Şanlıurfa districts.png
Ülke Türkiye
İl Şanlıurfa
Coğrafî bölge Güneydoğu Anadolu
Yönetim
 - Kaymakam Mehmet Keklik[1]
 - Belediye başkanı Mahmut Özdemir[2]
Rakım [3] 450 m (1.476 ft)
Nüfus (2013)[4]
 - Toplam 38,737
 - Kır -
 - Şehir 38,737
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)

Halfeti, Şanlıurfa ilinin bir ilçesidir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

MÖ 855 yılında Asur kralı III. Salmanassar tarafından zapt edildiği zaman Şitamrat adını taşıyordu. Yunanlılar bunu değiştirerek Urima adını vermişlerdir. Süryaniler ise Kal'a Rhomeyta ve Hesna the Romaye adlarını kullanmışlardır. Şehir Arapların eline geçtikten sonra Kal'at-ül Rum adı takılmıştır. 2. yüzyılda Bizanslıların eline geçince bu kez Romaion Koyla adını almıştır.

1280 yılında Beysari komutasındaki Memluk ordusu tarafından kuşatılmış, sonuç alınamayınca şehirdeki Hıristiyan mahalleleri beş gün süreyle yağmalandı. 1290 yılında bu kez Memluk Sultanı Eşref tarafından feth edildi. Ve son kez Memlükler tarafından tamir edilen şehre Kal'at-ül Müslimin adı verildi. Yavuz Sultan Selim zamanında Osmanlılara geçen şehir, zamanımızda da kullanılan Urumgala ve Rumkale adlarını alarak 1954 yılında ilçe haline getirilmiştir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Toplam Şehir Kır
1965[5] 24.989 2.622 22.367
1970[6] 27.791 3.315 24.476
1975[7] 28.608 3.689 24.919
1980[8] 25.852 3.258 22.594
1985[9] 30.700 2.333 28.367
1990[10] 36.058 4.128 31.930
2000[11] 34.402 2.766 31.636
2007[12] 40.800 10.238 30.562
2008[13] 40.747 9.609 31.138
2009[14] 40.464 8.985 31.479
2010[15] 39.835 8.457 31.378
2011[16] 39.893 8.522 31.371
2012[17] 39.609 8.536 31.073
2013[18] 38.737 38.737 -

Demografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Arğıl kasabası ve Yukarı Göklü kasabası adında iki kasabası 36 köyü ve 34 mezrası vardır. 2000 yılı Genel Nüfus sayımına göre ilçenin nüfusu 33 bin 467'dir. Halfetililerin dili diğer ilçelerinden ayrılan bir yapı olan batı grubu dil ailesine sahiptir ve Gaziantep şivesiyle aynı sayılır. çünkü 1920 yıllarında Fransızların işgali karşısında dağıtılan Gaziantep'li bazı aileler Yavuzeli, Araban ve Halfeti'ye göç etmiştir. Okur-yazar olma oranı ilçe bazında güneydoğu anadolu bölgesi içerisinde %99 luk bir oran ile ilk sıralarda yer almaktadır.

Ayrıca 35 km uzunluğundaki sahil yolu ile Birecik'e bağlanmıştır. İlçe Merkezinin Şanlıurfa'ya uzaklığı 120 km, Gaziantep'e uzaklığı 105 km'dir. Yurttaşların Şanlıurfa il merkezi ile ilişkileri resmi işlerin görülmesi gibi durumlarda olmaktadır. İlçenin ekonomik bağlantısı ve sosyal/kültürel aktiviteleri Gaziantep iledir

İlçe yeni yerleşim yerinde hızlı bir nüfus artışıyla karşılaşırken, eski yerleşim yeri ise turizme açılmış, kent, ciddi bir tarihi ve doğa turizmi payına sahip olmuştur. Güneydoğu anadolu bölgesinde alternatif turizm alanında cazibe merkezi haline gelmiştir.

Şive[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkçenin Halfeti ilçesinde kullanılan şivesinin Batı Anadolu ağızları içindeki konumu Prof. Dr. Leyla Karahan'ın Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996) adlı çalışmasına göre şöyledir:

Halfeti ilçesine bağlı mahalle, köy ve beldeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Mahalleler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Rüştiye Mahallesi,
  • Şimaliye Mahallesi,
  • Fırat Mahallesi,
  • Siyahgül Mahallesi,
  • Karaotlak Mahallesi,
  • Seldek Mahallesi,
  • Arğaç Mahallesi,
  • Yeşilözen Mahallesi,
  • Cumhuriyet Mahallesi,
  • Dutluca Mahallesi.

Köyler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Altınova Köyü,
  • Aşağıgöklü Köyü,
  • Balaban Köyü,
  • Beyburcu Köyü,
  • Bozyazı Köyü,
  • Bulaklı Köyü,
  • Çakallı Köyü,
  • Çebekoğlu Köyü,
  • Dergili Köyü,
  • Durak Köyü,
  • Erikli Köyü,
  • Fıstıközü Köyü,
  • Gözeli Köyü,
  • Gülaçan Köyü,
  • Günece Köyü,
  • Gürkuyu Köyü,
  • Hilalli Köyü,
  • Kalkan Köyü,
  • Karaotlak Köyü,
  • Kavaklıca Köyü,
  • Kayalar Köyü,
  • Kurugöl Köyü,
  • Macunlu Köyü,
  • Ortayol Köyü,
  • Ömerli Köyü,
  • Özmüş Köyü,
  • Salmanlı Köyü,
  • Savaşan Köyü,
  • Saylakkaya Köyü,
  • Sırataşlar Köyü,
  • Sütveren Köyü,
  • Tavşanören Köyü,

Beldeler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Argıl Beldesi
  • Yukarıgöklü Beldesi

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçe merkezi Gaziantep-Şanlıurfa karayoluna (İpekyolu) 40 km uzunluğundaki asfalt bir yol ile bağlanmıştır.

Ayrıca 35 km uzunluğundaki sahil yolu ile Birecik'e bağlanmıştır. İlçe Merkezinin Şanlıurfa'ya uzaklığı 120 km, Gaziantep'e uzaklığı 105 km'dir. Yurttaşların Şanlıurfa il merkezi ile ilişkileri resmi işlerin görülmesi gibi durumlarda olmaktadır. İlçenin ekonomik bağlantısı Gaziantep iledir.

Bu bakımdan gerek ilçe merkezinden gerekse köylerden Gaziantep'e gidip gelen çok sayıda vasıta vardır.

İlçe sınırları içinde yaklaşık 60000 metre asfaltlanmış yol, 28000 metre stabilize yol mevcuttur.

Yaz ve kış mevsimde bütün köylerle ulaşım sağlanmaktadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Kaymakam
  2. ^ Bel. Baş.
  3. ^ http://www.yerelnet.org.tr/ilceler/ilce_belediye_koordinat.php?ilceid=199004
  4. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVSYUQt. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  5. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtmW432z. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bto9aspN. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtrCncss. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btv30EWm. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtxAZfiD. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtysB6wc. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu13UmnL. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu38aejs. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCJESEH. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEMwgeF. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuG1Rnlm. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  16. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuHFJlg9. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  17. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZyU9GMI. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  18. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVSYUQt. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]