Koordinatlar: 39°25′52″N, 32°29′44″E
Haymana, Ankara'da bir ilçedir. Kaplıcaları ile ünlüdür. İlçe nüfusunu Türkler ve 17. ila 19. yüzyıllarda buraya iskân edilen Türkmenler ve Kürt aşiretleri oluşturmaktadır.
İlçe, Ankara'nın güneyinde yer alır. Haymana'nın Ankara kent merkezine 74, Polatlı'ya 42, Gölbaşı'na 55 kilometre uzaklıktadır. İlçenin doğusunda Bala ve Gölbaşı, güneyinde Kulu ve Cihanbeyli, batısında Polatlı ve kuzeyinde Gölbaşı İlçeleri yer alır.
İlçe topraklarının 2/3'ünü Haymana Platosu oluşturur. Ormanlık alan yok denecek kadar azdır. İlçenin sınırlarında bulunan dağlardan Karacadağ'ın yüksekliği 1724 m, Mangaldağ 1436 m ve Çaldağı 1351 m'dir. 297.6 hektar alanda tarım yapılmaktadır.
Haymana ilçesi, sıcak yer altı suları ve kaplıcaları ile ünlüdür.
Ayrıca Gavur Kalesi bulunmaktadır.
Haymana, ilçe merkezine bağlı 6 belde, 70 köy ve 5 mahalleden oluşmaktadır. Haymana dışa göç veren bir ilçemizdir. Bunun sebebi geçim şartlarının zorlaşması ve insanların cazibe merkezi haline gelen Ankara'da yaşamak istemesidir.
| Yıl |
Toplam |
Şehir |
Kır |
| 1965[2] |
48.908 |
5.396 |
43.512 |
| 1970[3] |
51.256 |
5.739 |
45.517 |
| 1975[4] |
53.275 |
6.123 |
47.152 |
| 1980[5] |
56.171 |
6.945 |
49.226 |
| 1985[6] |
60.823 |
8.339 |
52.484 |
| 1990[7] |
55.527 |
9.144 |
46.383 |
| 2000[8] |
54.087 |
11.313 |
42.774 |
| 2007[9] |
39.310 |
9.464 |
29.846 |
| 2008[10] |
40.537 |
9.922 |
30.615 |
| 2009[11] |
34.912 |
9.368 |
25.544 |
| 2010[12] |
33.886 |
9.091 |
24.795 |
| 2011[13] |
32.705 |
8.782 |
23.923 |
Türkçenin Haymana ilçesinde kullanılan şivesinin Batı Anadolu ağızları içindeki konumu Prof. Dr. Leyla Karahan'ın Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996) adlı çalışmasına göre şöyledir:
| Anadolu ağızları batı grubu |
|
| 1. Grup ağızlar |
1.1. Afyonkarahisar, Eskişehir, Uşak, Nallıhan
1.2. Çanakkale, Balıkesir, Bursa, Bilecik
1.3. Aydın, Burdur, Denizli, Isparta, İzmir, Kütahya, Manisa, Muğla
1.4. Antalya
|
|
| 2. Grup ağızlar |
|
|
| 3. Grup ağızlar |
3.1. Zonguldak, Devrek, Ereğli
3.2. Bartın, Çaycuma, Amasra
3.3. Bolu, Ovacık, Eskipazar, Karabük, Safranbolu, Ulus, Eflani, Kurucaşile
3.4. Kastamonu
|
|
| 4. Grup ağızlar |
4.1. Göynük, Mudurnu, Kıbrıscık, Seben
4.2. Kızılcahamam, Beypazarı, Çamlıdere, Güdül, Ayaş
4.3. Çankırı ( Ovacık, Eskipazar, Kızılırmak hariç), Çorum, İskilip, Kargı, Bayat, Osmancık, Tosya, Boyabat
|
|
| 5. Grup ağızlar |
|
|
| 6. Grup ağızlar |
6.1. Ladik, Havza, Amasya, Tokat, Erbaa, Niksar, Turhal, Reşadiye, Almus
6.2. Zile, Artova, Sivas, Yıldızeli, Hafik, Zara, Mesudiye
6.3. Şebinkarahisar, Alucra, Suşehri
6.4. Kangal, Divriği, Gürün, Malatya, Hekimhan, Arapkir
|
|
| 7. Grup ağızlar |
7.1. Akçadağ, Darende, Doğanşehir
7.2. Afşin, Elbistan, Göksun, Andırın, Adana, Hatay, Tarsus, Ereğli
7.3. Kahramanmaraş, Gaziantep
7.4. Adıyaman, Halfeti, Birecik, Kilis
|
|
| 8. Grup ağızlar |
Ankara, Haymana, Balâ, Şereflikoçhisar, Çubuk, Kırıkkale, Keskin, Kalecik, Kızılırmak, Çorum (merkez ilçe ile güneyindeki ilçeler), Kırşehir, Nevşehir, Niğde, Kayseri, Şarkışla, Gemerek, Yozgat ağızları
|
|
| 9. Grup ağızlar |
|
|
Dış bağlantılar [değiştir]
|
Haymana beldeleri ve köyleri |
|
| Beldeler |
|
|
| Köyler |
|
|
