İzmir tramvayı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
İzmir tramvayı
Tram İzmir
Tramİzmir logo.svg
Karsiyaka tram.jpg
Açılış gününde Alaybey Tramvay İstasyonu'na yaklaşan T1 hattındaki bir tramvay aracı.
İşletme
Yer İzmir, Türkiye
Açılış 2017
Durum İşletmede
Hatlar T1 (Alaybey - Ataşehir) Tramvay Hattı
T2 (Fahrettin Altay - Halkapınar) Tramvay Hattı
Sahip(ler) İzmir Büyükşehir Belediyesi
İşletmeci(ler) İzmir Metro A.Ş.[1]
Altyapı
Hat açıklığı Standart (1.435 mm)
İtiş sistem(ler)i Elektrik
Elektrifikasyon 750 V DA katener[2]
Depo(lar) 2
T1 hattı: Çevre Yolu
T2 hattı: Halkapınar
Taşıt sayısı 38
T1 hattı: 17
T2 hattı: 21
İstatistikler
Hat uzunluğu (çift) 42,2 km[3]
Hat uzunluğu (toplam) 46 km[3]
Güzergâh uzunluğu 21,6 km
T1 hattı: 8,8 km
T2 hattı: 12,8 km
Duraklar 33
Web sitesi tramizmir.com

İzmir tramvayı, İzmir'de hizmet veren tramvay ağıdır. Sahibi İzmir Büyükşehir Belediyesi, işletmecisi ise İzmir metrosunu da işleten İzmir Metro A.Ş.'dir. Tramvay ağı, 11 Nisan 2017'de hizmete giren Karşıyaka tramvayı (T1) ve 24 Mart 2018'de hizmete giren Konak tramvayı (T2) hatlarından oluşmaktadır. İzmir tramvayının toplam uzunluğu 21,6 km (13,4 mi) ve toplam istasyon sayısı ise 33'tür. İzmir tramvayının toplam maliyeti yaklaşık 450 milyon liradır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

19. yüzyılın sonlarında hizmet vermeye başlayan İzmir tramvay hatları 1954'te kaldırıldı. Otomobil trafiği, tramvay hatlarının seferden kaldırılmasını takip eden onlarca yıl içinde büyük ölçüde arttı ve 2000'li yılların başlarında, şehrin merkezi bölgelerinde trafik yoğunluğu rahatsız edici düzeylere ulaştı.

85. İzmir Enternasyonal Fuarı'nda sergilenen bir tramvay aracı, 2016

2009 yılında İzmir Büyükşehir Belediyesi, kent için genel bir ulaşım planı yayınladı.[4] Plan, Konak, Karşıyaka ve Buca'da inşa edilecek üç yeni tramvay hattından oluşuyordu. Bu üç hat, kentin metro hattının yanı sıra iki banliyö demiryolu hattıyla da entegre olacaktı. İnşaat sürecinin 2011 sonunda başlaması bekleniyordu, ancak gecikmiş Çevresel Etki Değerlendirme Raporu nedeniyle bu tarih 2015'e kadar ertelendi.[5] 2013 yılında, Belediye Kalkınma Bakanlığı'ndan gerekli finansmanı sağladı ve 2014 yılında nihai sistem planları tamamladı.[6] Kesinleşen plandan, Ulaştırma Bakanlığı'ndan gelen baskı nedeniyle Buca tramvayı çıkarıldı.[7] İnşaat süreci, Nisan 2015'te Karşıyaka tramvayı'nda, Kasım 2015'te ise Konak tramvayı'nda başladı.

İlk tramvay araçları 2016 yılında teslim edildi ve aynı yıl Ağustos ayında düzenlenen 85. İzmir Enternasyonal Fuarı'nda sergilendi. Araçların geri kalanı ise Şubat 2017'de teslim edildi.[8] Karşıyaka tramvayı 11 Nisan 2017'de, Konak tramvayı ise 24 Mart 2018'de hizmete girdi. Karşıyaka tramvayının Çiğli'ye uzatılması için çalışmalar devam etmektedir.[9]

Hatlar[değiştir | kaynağı değiştir]

T1 (Alaybey - Ataşehir) Tramvay Hattı[değiştir | kaynağı değiştir]

T1 hattı Bostanlı İskele Tramvay İstasyonu (Deniz tarafı)

Karşıyaka tramvayı, T1 (Alaybey - Ataşehir) Tramvay Hattı, T1 (İzmir tramvayı) ya da T1 hattı, İzmir tramvayı'nın bir parçası olarak inşa edilen 14 istasyonlu ve 8,8 km (5,5 mi) uzunluğundaki tramvay hattıdır. 11 Nisan 2017'de hizmete giren tramvay hattının ilk istasyonu Alaybey, son istasyonu ise Ataşehir'dir. Tramvay hattında 17 araç hizmet vermektedir.[10]

T1 hattından İZBAN'ın Alaybey, Karşıyaka ve Mavişehir istasyonlarına, İZDENİZ'in Karşıyaka ve Karşıyaka iskelelerine ve ESHOT ve İZULAŞ tarafından işletilen otobüslere aktarma yapılabilmektedir.[11][12]

T2 (Fahrettin Altay - Halkapınar) Tramvay Hattı[değiştir | kaynağı değiştir]

T2 hattı Göztepe Tramvay İstasyonu (Kara tarafı)

Konak tramvayı, T2 (Fahrettin Altay - Halkapınar) Tramvay Hattı, T2 (İzmir tramvayı) ya da T2 hattı, İzmir tramvayı'nın bir parçası olarak inşa edilen 19 istasyonlu ve 12,8 km (8,0 mi) uzunluğundaki tramvay hattıdır. 24 Mart 2018'de hizmete giren tramvay hattının ilk istasyonu Fahrettin Altay, son istasyonu ise Halkapınar'dır. Tramvay hattında 21 araç hizmet vermektedir.[3][13]

T2 hattından İzmir metrosunun Halkapınar, Konak ve Fahrettin Altay istasyonlarına, İZBAN'ın Alsancak ve Halkapınar istasyonlarına, İZDENİZ'in Üçkuyular, Göztepe, Karantina ve Konak iskelelerine ve ESHOT ve İZULAŞ tarafından işletilen otobüslere aktarma yapılabilmektedir.[6]

Gelecekteki genişletmeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Devam eden genişletmeler[değiştir | kaynağı değiştir]

T3:Çiğli Tramvay hattı[değiştir | kaynağı değiştir]

T1 hattının devamı niteliğinde olan Çiğli Tramvayı 11 kilometre uzunluğunda olup 14 istasyondan oluşmaktadır.T1 ve T2 hatlarıyla birlikte İzmir'deki tramvay hatlarının uzunluğu 33,6 kilometre olacaktır.T1 hattındaki Çevre Yolu istasyonunda başlayıp bir bağlantı köprüsü ile çevre yolundan ve İzban Çiğli İstasyonu, Çiğli Bölge Eğitim Hastanesi, Ata Sanayi, Katip Çelebi Üniversitesi ve Atatürk Organize Sanayi Bölgesi'nden geçecektir.Ayrıca çift hat olacaktır .Hattın temeli 6 Şubat 2021'de atıldı.Hattın iki yılda bitirilmesi planlanılıyor.[14]

Planlanan genişletmeler[değiştir | kaynağı değiştir]

T4:Bostanlı İskele- Girne-Örnekköy Tramvay hattı[değiştir | kaynağı değiştir]

Hattın 5 kilometre uzunluğunda olup 6 istasyondan oluşması planlanmaktadır. Bostanlı İskele istasyonunda başlayıp Girne Bulvarı'na kadar T1 ve T3 hatları ile aynı güzergahta çalışacaktır. Hattın Yeni Girne Caddesi'nden Örnekköy Mahallesi'ne geçmesi ve Örnekköy Kentsel Dönüşüm Alanı'nın kuzeyinde Nazım Hikmet Bulvarı üzerinde son bulması planlanmaktadır. Hattın proje ihalesi 20 Ağustos 2021'de yapıldı.[15]

Altyapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Sistem kendine ait özel yolunda olduğu kadar araç yolunda da çalışmaktadır. Son dönemlerde daha az rağbet edilen 750 V DA katener ile elektriklendirilmiş olan hat, iletişim tabanlı tren kontrol (CBTC) sinyallemesi kullanmaktadır.[2][16] Karşıyaka İskele ile Alaybey arasındaki kısa bir bölüm haricinde tramvay hattının tamamı çift hattır. Raylar, standart hat açıklığı (1,435 mm) ölçüsündedir. T1 hattının Çevre Yolu'nda, T2 hattının ise Halkapınar'da depo ve bakım tesisi bulunmaktadır.

Her istasyon tekerlekli sandalye erişimine uygundur ve herhangi bir kaldırım veya caddeden ayrılan kendi platformundan oluşur. Bir sonraki tramvayın gerçek zamanlı durumunu gösteren bilgi panelleri tüm istasyonlarda kuruludur.

Hizmetler[değiştir | kaynağı değiştir]

Sistem haftanın her günü sabah 06.00'da kalkan ilk tramvaydan gece 00.20'de kalkan son tramvaya kadar 6 ila 10 dakika arayla hizmet vermektedir.[17][18][19] Cuma ve cumartesi günleri 01.00 ve 05.00 saatleri arasında birer saat arayla ek seferler düzenlenmektedir.[17] Sefer aralıklarının yoğun saatlerde 3 dakikaya, diğer saatlerde 4-5 dakikaya indirilmesi planlanmaktadır.[20] İzmir tramvayında günlük yaklaşık 110.000 yolcu taşınmaktadır.[19]

Tramvay hatları, İzmirim Kart ile biniş yapılan diğer toplu taşıma sistemleriyle entegre durumdadır.[21] Yolcular bir kez ücret ödedikten sonra 90 dakika boyunca tüm toplu ulaşım araçlarına ücretsiz aktarma yapabilmektedir.[22] Tramvay araçlarında ücretsiz Wi-Fi hizmeti sunulmaktadır.[23] Tramvay hatlarının da içinde bulunduğu Entegre Yönetim Sistemi, Türk Standardları Enstitüsü tarafından verilen beş ayrı kalite belgesi aldı.[24]

Araçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

İzmir tramvayı; Karşıyaka hattında 17, Konak hattında 21 olmak üzere toplam 38 araçla hizmet vermektedir. Beş modülden oluşan araçlar, Güney Kore firması Hyundai Rotem'in Adapazarı'ndaki tesislerinde üretildi. Çift uçlu beş modülden oluşan araçların her biri 32 metre uzunluğunda, 43,1 ton ağırlığında ve 48'i oturarak toplamda 285 kişi kapasitelidir.[25] Servis hızı 24 km/s (15 mph), azami hız 70 km/s (43 mil) şeklindedir. Temmuz 2021'de 26 araç alımı için ihale gerçekleştirildi.[26]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "İşte her yönüyle İzmir'in tramvayı". Hürriyet. 14 Ekim 2015. Erişim tarihi: 12 Nisan 2017. 
  2. ^ a b "Tramvay hattına ilk elektrik veriliyor". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 21 Aralık 2016. 7 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2017. 
  3. ^ a b c "Güle güle kullan İzmir!". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 24 Mart 2018. 24 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2018. 
  4. ^ "İşte İzmir'in yeni metro projeleri!". izmiraltasemlak.com. 9 Haziran 2008. 24 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2017. 
  5. ^ "İzmir'e 28 km tramvay hattı". Milliyet. 28 Mayıs 2010. 8 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2017. 
  6. ^ a b "..Ve tramvay start verdi". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 3 Temmuz 2014. 24 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2017. 
  7. ^ "Tramvay Geliyor". izmirmetro.com. 23 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2017. 
  8. ^ "Karşıyaka Tramvayı'nın 17 Aracı Da Geldi". rayhaber.com.tr. 16 Şubat 2017. 10 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2017. 
  9. ^ "Çiğli Tramvayı'nda gözler 20 Ekim'e çevrildi". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 13 Eylül 2020. 7 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2020. 
  10. ^ "Karşıyaka'da 'tramvaylı' günler başladı". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 11 Nisan 2017. 7 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2017. 
  11. ^ https://www.izmir.bel.tr/Projeler/2/124/ara/tr
  12. ^ http://www.eshot.gov.tr/HaberDetay.aspx?ID=487
  13. ^ "Konak Tramvayı 'resmen' başlıyor". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 29 Haziran 2018. 26 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2018. 
  14. ^ https://web.archive.org/web/20201222131549/https://www.izmir.bel.tr/tr/Haberler/soyer-izmir-i-demir-aglarla-ormeye-devam-ediyoruz/44487/156. 22 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.  Eksik ya da boş |başlık= (yardım)
  15. ^ "Örnekköy-Yeni Girne tramvay hattının ihalesine 13 firma katıldı". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 21 Ağustos 2021. Erişim tarihi: 22 Ağustos 2021. 
  16. ^ "Hyundai-Rotem'in Hibrid Tramvayı İzmir'e Geliyor". Rail Turkey. 22 Eylül 2014. Erişim tarihi: 12 Nisan 2017. 
  17. ^ a b "Sefer Sıklığı". tramizmir.com. 26 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2018. 
  18. ^ "Karşıyaka Tramvayı'nda 1 Temmuz heyecanı". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 24 Haziran 2017. 28 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2018. 
  19. ^ a b "İzmir Tramvayı '21 milyon' dedi". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 23 Kasım 2018. 26 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2018. 
  20. ^ "Konak tramvay hattında büyük buluşma". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 16 Şubat 2018. 24 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2018. 
  21. ^ "İhale Karbil'in". Hürriyet. İzmir. 12 Aralık 2015. 21 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Şubat 2016. 
  22. ^ "Yeni akıllı kartlar testte". Hürriyet. 4 Ekim 2015. 23 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Şubat 2016. 
  23. ^ "İzmir Tramvayı'nda ücretsiz internet dönemi yarın başlıyor". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 29 Haziran 2021. 29 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2021. 
  24. ^ "İzmir Tramvayı'na kalite belgesi". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 24 Ekim 2018. 26 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2018. 
  25. ^ "Takım tamamlandı". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 16 Şubat 2017. 7 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2017. 
  26. ^ "İzmir'in yeni tramvay hattı için araç alımı ihalesi yapıldı". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 27 Temmuz 2021. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2021. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]