Ankara metrosu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Ankara metrosu
Ankara Metro logo.svg
Ankara asv2021-10 img75 Yenimahalle metro.jpg
M1 metro treni Yenimahalle istasyonunda.
Genel
Sahibi Ankara Büyükşehir Belediyesi
Hizmet alanı Ankara, Türkiye
Taşıma türü Metro
Hat sayısı 5
İstasyon sayısı 54
İşletmede: 52
İnşa hâlinde: 3
Günlük yolcu sayısı 227.661
Yıllık yolcu sayısı 83.096.214 (2021)[1]
Merkez Metro: Macunköy ve Çayyolu
Ankaray: Söğütözü
Web sitesi Ankara metrosu resmî sitesi
Hizmet
Hizmete giriş 28 Aralık 1997 (24 yıl önce) (1997-12-28)
İşletmeci(ler) EGO Genel Müdürlüğü
Taşıt sayısı Metro: 324 araç
Ankaray: 33 araç
Tren uzunluğu M1, M2, M3: 6 vagon
A1, M4: 3 vagon
Sefer

İşletmede
A1 (AŞTİ - Dikimevi)
M1 (Kızılay - Batıkent)
M2 (Kızılay - Koru)
M3 (Eryaman 1-2 - OSB-Törekent)
M4 (Atatürk Kültür Merkezi - Şehitler)

İnşa hâlinde
A1 (Söğütözü - AŞTİ)
M4 (Atatürk Kültür Merkezi - Kızılay)

Plan&İhale Aşamasında
A2 (Dikimevi - Natoyolu)
M2A&M2B (Koru-Yaşamkent/Bağlıca)

M4 (Şehitler-Forum)
M5 (Kızılay-Atatürk Sitesi)
M6 (YHT Gar-Esenboğa Havalimanı-Çubuk)

Geçici olarak kapatıldı
M3 (Eryaman 1-2 - Batıkent)

Proje Aşamasında
Sincan-Bağlıca Toplama Metrosu
Karapürçek-Siteler-Ulus Metro Hattı
Teknik
Sistem uzunluğu 64,1 km
Hat açıklığı Standart (1435 mm)
Elektriklendirme 750 V DA üçüncü ray
Ortalama hız 40 km/h
En yüksek hız 80 km/h

Ankara metrosu, Türkiye'nin başkenti Ankara'da hizmet veren metro sistemidir. EGO Genel Müdürlüğü tarafından işletilmektedir. 1996'da açılan ilk hatla birlikte Ankara metrosu, İstanbul'dan sonra Türkiye'de açılan ikinci metro sistemi olmuştur. Hem toplam ağ uzunluğu olarak hem de yıllık yolcu sayısı bakımından Türkiye'deki en büyük ikinci metro sistemidir. İlk olarak 30 Ağustos 1996 tarihinde Ankaray (A1 (AŞTİ - Dikimevi) Hafif Raylı Sistemi) faaliyete geçti. 28 Aralık 1997 tarihinde M1 (Kızılay - Batıkent) Metro Hattı, 12 Şubat 2014 tarihinde M3 (Batıkent - OSB-Törekent) Metro Hattı, 13 Mart 2014 tarihinde M2 (Kızılay - Koru) Metro Hattı, 5 Ocak 2017 tarihinde ise M4 (Atatürk Kültür Merkezi - Şehitler) Metro Hattı hattı hizmete açıldı. Sistemde toplam 52 istasyon bulunmaktadır. Ankaray (A1) hattı 8,5 km, M1 hattı 14,6 km, M2 hattı 16,5 km, M3 hattı 15,3 km, M4 hattı ise 9,2 km uzunluğundadır. M4 (Atatürk Kültür Merkezi - Kızılay) ve Ankaray (A1 (AŞTİ - Söğütözü)) uzatmaları inşa hâlindedir. M4 (Şehitler - Forum) ve Ankaray (A2 (Dikimevi - Natoyolu)) uzatmaları ile M2A (Koru - Yaşamkent), M2B (Koru - Bağlıca), M5 (Kızılay - Atatürk Sitesi) ve M6 (Gar - Çubuk) hatlarının ise yapımı planlanmaktadır. Ankara metrosu, hatların geçtiği halleriyle Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Keçiören, Sincan ve Yenimahalle ilçelerinden geçmektedir. Gelecekte Pursaklar ve Çubuk ilçelerinden de geçecektir.

Güncel Bakım Çalışması[değiştir | kaynağı değiştir]

İstanbul Yolu istasyonu ile Botanik istasyonu arasındaki hattın yapımı sırasında uygun olmayan malzeme kullanımı nedeniyle demiryolu altyapısında bozulmalar meydana gelmesi üzerine hattın bu bölümü bakıma alınmıştır. 60 ve 69 metrelik iki ayrı bölgede yapılacak olan altyapı değişikliği çalışmaları nedeniyle 10 Ağustos - 10 Eylül 2022 tarihleri arasında İstanbul Yolu, Botanik, Mesa ve Batı Merkez istasyonlarında işletme yapılmayacak ve yolcuların M2 hattına aktarma yapabilmesi için Eryaman 1-2 ile Batıkent istasyonları arasında otobüs seferleri yapılacaktır.[2]

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Ankara 1970'lerde; idarî ve siyasî yaşamın yerleşmesiyle birlikte nüfusu hızlıca artan şehirlerden birisi olmuştur. O yıllarda toplu ulaşım otobüslerle ve dolmuşlarla sağlanıyordu. Raylı sistemlere geçiş düşüncesi kamu kuruluşu açısından ilk kez ciddi anlamda 1973 yılında dönemin belediye başkanı Ekrem Barlas'ın döneminde düşünülmüştür.[3]

1972 Ulaşım Etüdü[değiştir | kaynağı değiştir]

7 Ekim 1969 tarihinde şehrin o dönemki sorunların çözülmesi amacıyla çalışmalar başlatılmıştır. 1972 yılında bir etüt projesi yapılmıştır. M1 hattının inşa ve projelerine kadar toplu taşıma konulu Ankara'da yapılan ilk ve tek ciddi çalışma bu çalışa olmuştur. EGO Genel Müdürlüğü'nün Fransız Sofretu firmasıyla birlikte gerçekleştirdiği bu etüt kapsamlı bir toplu taşıma ağının yeniden inşasını, modernizasyonunu ve Ankara'da metro kurulmasını içeriyordu. Bu çalışma sonucunda; Kavaklıdere-Dışkapı ve Dikimevi-Beşevler olmak üzere iki aşamadan oluşan toplamda 14 km'lik iki metro hattının inşa edilmesi kararlaştırıldı. Lakin DPT projenin tamamen Fransız teknolojisine bağımlılık yaratacağı olmasından ve finansman sıkıntılarından dolayı projeyi geri çevirdi.[4] Bu etüt projesi, o zaman kadar Ankara için yapılan en detaylı ulaşım projelerinden birisiydi. Daha sonrasında gerek idari sebeplerden gerekse de siyasi sebeplerden dolaylı benzer titizlikte bir ulaşım projesi öne sürülemedi. DPT'nin o dönem ret için sebep sürdüğü yabancı teknolojiye ve yabancı mallarına bağımlılık potansiyeli daha sonra yapılacak olan ulaşım projeleri için bir ders niteliği taşımaktaydı. O zaman belirtilen gerekçelerden sonra yapılan ulaşım projelerinde yerellik ön plana çıkmıştır. Bu çerçevede 1978-1980 yılları arası yapılan çalışmalarda hiçbir yabancı firmanın desteği olmamış; EGO, projelerini yerli firma olan Yapı Merkezi adında bir danışmanlık firmasıyla gerçekleştirmiştir.[4]

1972 tarihindeki etüt çalışmasından sonra benzer bir çalışma yapılmadı. 1978-1980 yılları arasında Yapı Merkezi ile yapılan çalışmalar sonucunda Batıkent - Kızılay arasında 25 km'lik bir metro hattı yapılması planlanmıştır. Planın Ankara kentsel arazi kullanımı ana planı (Nazım Plan) kentsel stratejilerine uygun olmaması, diğer toplu taşıma araçları ile entegre olmaması ve öngörülen ulaşım dinamiklerinin gerçekçi olmaması projenin eleştirilere hedef olmasına sebep olmuştur. Mayıs 1980'de başlanan çalışmalar kısa süre içerisinde merkezi hükümetçe durdurulmuştur.[5]

İlk metro hattının inşaatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Daha sonra yönetimlerin değişmesi bir türlü metro çalışmalarını etüt çalışmalarının ötesine gidilememesine sebep olmuş, inşaat konusunda somut bir adım atılamamasına sebep olmuştur. İlk somut adım 6 Şubat 1989 tarihinde atılmıştır. O tarihte Ankara Büyükşehir Belediyesi, Türk-Kanada Konsorsiyumu olan UTDC-GAMA-Güriş firmaları arasında proje yapım sözleşmesi imzalanmıştır.[6] O dönemki sözleşme Yap-İşlet Devret (YİD) modeline göre metronun yapılmasını içeriyordu. Dönemin belediye başkanı Mehmet Altınsoy döneminde ihale edilen metro, Murat Karayalçın döneminde ihale modelinin değiştirilerek çalışmalarına devam edildi.[7] 13 Mayıs 1991 tarihinde Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı, EGO ve yükleniciler arasında imzalanan bir mutabakat muhtırasıyla YİD modelinden vazgeçilerek anahtar teslim yöntemine dönüştürülmüştür ve 29 Mart 1993 tarihinde yapım işine başlandı.[8] 28 Aralık 1997 tarihinde inşaatın tamamlanmasıyla Ankara'nın ilk metro hattı işletmeye alındı.

M2, M3, M4 hatları[değiştir | kaynağı değiştir]

Ankara'da ilk metro hattının faaliyete geçmesinden sonra Ankara'da oluşan yeni yerleşim yerlerine ve hali hazırda yoğun nüfuslu yerleşim yerlerine metro hatları tasarlanmaya başlandı. Bu kapsamda Keçiören, Çayyolu ve Sincan bölgelerine giden üç ayrı metro hattı projelendirildi. 2001 yılında Sincan'a gidecek M3 hattının,[9] 2002 yılında Koru istikametine gidecek M2 hattının[10] ve 2003 yılında da Keçiören'e gidecek M4 hattının[11] inşaatları başladı. Söz konusu metro hatları inşaatları başladıktan iki yıl içinde tamamlanması öngörülüyordu. Belediyenin metro inşaatları için yeterli ödenek ayırmaması inşaatların durmasına ve senelerce şantiyelerin atıl bir şekilde durmasına sebep olmuştur. 7 Mayıs 2011 tarihinde Ankara Büyükşehir Belediyesi üç metro hattını da Ulaştırma Bakanlığı'na devretmiştir.

Ulaştırma Bakanlığı devredilen metro hatlarını kısa süre içinde ihale yoluyla inşaatlarına devam ettirmiştir. Yeniden başlayan metro inşaatlarının bazılarında istasyonlar güncel yerleşim birimlerine göre güncellenmiştir.  İhalelerden sonra metro inşaatları bitmiştir. M3 hattı 12 Şubat 2014 tarihinde[9], M2 hattı 13 Mart 2014 tarihinde[12], M4 hattı da 5 Ocak 2017 tarihinde[13] işletimlere alınmıştır. Şubat 2019'da EGO Genel Müdürlüğü, M1, M2 ve M3 hatlarında aktarmasız hizmeti sağlamak adına bu üç hattı M1-2-3 adlı tek bir hatta birleştirmiştir.[14]

Altyapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Demiryolu[değiştir | kaynağı değiştir]

2022 itibarıyla Ankara metrosu, 52 istasyon ile hizmet vermektedir. Metro hatlarının hepsi Ankara'nın merkez ilçelerinden geçerken, 5 istasyonu Ankara Çevre Yolu'nun dış kısmında bulunmaktadır.

Ankara Raylı Sistemler Ağ Haritası

Ankara metrosu, beş hattıyla toplam 64,1 km'lik bir sistem olarak, uzunluk olarak dünyanın en uzun 79. metro sistemidir. Hatların bir kısmı hem yer altından hem de yer üstünden gitmektedir. M1 ve M3 hatlarının bazı istasyonları yer üstünde bulunmaktadır. Trenler bu istasyonlara varırken yukarıdan gitmektedirler. M2 ve M4 hatlarının tamamı yer altından gitmektedir. M1, M2 ve M3 hatlarının son istasyonları birbirleri ile bağlantılıdır. Her ne kadar farklı hatlar olarak yazılsa da trenlerde aktarma yapmadan M2 hattının en son (Koru) istasyonundan M3 hattının son istasyonu olan Sincan OSB/Törekent durağına gidilebilmektedir. Bu şekilde tren Ankara'nın merkezi içinden geçerek büyük bir ters C harfi çizmiş olur.

Hattın yaklaşık yüzde otuz biri yer üstünde bulunmaktadır. 17.965 metresi aç-kapa sistemi, 17.795 metrelik kısımda delme yöntemi tünelden oluşmaktadır.[15][16][17][18] Trenlerin tümü trafiğin sağ yönünden gitmektedir.

M1, M2, M3 ve M4 hatları 750 Volt doğru akım üçüncü ray sistemi ile elektriklendirilmişlerdir.[15][16][18]

Hatlar[değiştir | kaynağı değiştir]

2021 yılında Ankara metrosu 216.261.528 yolcu tarafından kullanılmıştır.[19]

Adı Açılış tarihi Uzunluk Son istasyonları İstasyon sayısı Depo Kullanılan tren Araç sayısı Yıllık yolcu sayısı (2019)
Ankara M1 Line Symbol.svg
28 Aralık 1997 14,661 km
9,110 mi
15 Temmuz Kızılay Millî İrade
Batıkent
12 Macunköy CSR-MNG 6 45.982.600
Ankara M2 Line Symbol.svg
13 Mart 2014 16,590 km
10,309 mi
15 Temmuz Kızılay Millî İrade
Koru
Çayyolu 31.659.077
Ankara M3 Line Symbol.svg
12 Şubat 2014 15,360 km
9,544 mi
Batıkent
OSB-Törekent
Macunköy 18.174.750
Ankara M4 Line Symbol.svg
5 Ocak 2017 9,220 km
5,729 mi
Atatürk Kültür Merkezi
Şehitler
9 3 9.068.070
Ankaray logo.svg
30 Ağustos 1996 8,527 km
5,298 mi
AŞTİ
Dikimevi
11 Söğütözü AnsaldoBreda 36.800.757

İstasyonlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ankara metrosunda kırk iki istasyon bulunmaktadır.[20] 15 Temmuz Kızılay Millî İrade istasyonu, aktif olarak en çok hat geçen istasyondur.

Trenler[değiştir | kaynağı değiştir]

M1 hattında kullanılan orijinal araçlar Toronto metrosunda kullanılan Bombardier Transportation tarafından üretilen altıncı nesil H-serisi trenlerin modifiyeli haliydi. Bu trenlerden toplam 108 vagon vardı ve genellikle M1 hattında altılı set halinde 18 tren olarak kullanıldı. Vagonların koltukları sert plastikten imal edilmiştir ve hepsi uzunlamasına vagonlara monte edilmiştir. Sandalyelerin hiçbiri gidiş güzergahlarının önüne ya da arkasına bakacak şekilde monte edilmemiştir ve araçların en ön ve en arkalarında koltuk bulunmamaktaydı.

2012 yılında hem M1 hattındaki trenleri yenileme amacıyla hem de yeni açılan M2, M3 ve M4 hatlarında kullanılmak üzere Çinli CSR-MNG firmasına 324 araçlık sipariş vermiştir.[21] Günümüzde metro hatlarında kullanılan bu siparişler altılı set halinde 54 tren olarak söz konusu dört hatta hizmet vermektedir. 2019 yılında M1, M2 ve M3 hatlarının birleştirilip tek hat olmasıyla beraber Bombardier Transportation tarafından üretilen altıncı nesil H-serisi trenleri eski model oluşu ve çağın teknolojisinden geri kalması nedeniyle kaldırılmıştır.[22]

8 Mart 2022 tarihinde Bombardier trenlerden biri, yenilenme çalışmaları tamamlanarak ve yolcu taşıyarak M1-2-3 hattında bir haftalığına test edilmiştir. Bu test ile beraber Bombardier H-serisi tren, 3-4 senenin ardından tekrardan yolcu taşımış oldu. Daha sonra ise 23 Nisan 2022 tarihinde M1-2-3 hattında grafitilerle süslenerek, tek günlüğüne yeniden sefere verildi. Şu anki CSR-MNG trenlerinin araç yetersizliği sebebiyle M4 hattının AKM - Kızılay uzatması 2022'nin sonunda tamamlandığında Bombardier H-serisi trenler bu hatta yeniden hizmet vereceklerdir.[kaynak belirtilmeli]

Tren stok kodları[değiştir | kaynağı değiştir]

Her sistemde olduğu gibi Ankara metrosunda da trenlerin kodları bulunmaktadır. Ankara metrosu ve Ankaray birbirinden farklı sistemler olduğundan dolayı iki sistemin kendine özel numaralandırmaları bulunmaktadır.

Metro[değiştir | kaynağı değiştir]

Her araçta 4 haneli kod ile beraber her üçlü araç setinin birleşmesi ile birleşik kod bulunmaktadır. Her 4 haneli kodun ilk hanesi üçlü araç setinin kaçıncı aracı olduğunu, kalan son 3 hane ise üçlü araç grubunun numarasını belirtir. Örnek olarak 1022 numaralı araçta, ilk hane olan 1 numarası üçlü gruptaki aracın numarasını, son üç hane olan 022 ise üçlü grubun numarasını belirtir. İlk hane araç grupları üçlü olduğundan 1 ila 3 arasında sayı alırken kalan 3 hane toplam araç sayısına göre artarak gitmektedir. İlk hanesi 1 ve 3 olan araçlar motoru bulunan ve kontrol paneli içeren ön veya arka araç olup 2 olan araç ise ara vagon olup motor ve kontrol kabini içermeyen vagondur. Bombardier araçlar 001 ile 036 grup numaraları ile numaralandırılmış olup CSR-MNG araçları 037-144 arası numaralandırılmıştır.

Ankaray[değiştir | kaynağı değiştir]

Ankaray'da ise numaralandırma bir harf ve onu takip eden 2 numaradan oluşan bir numaralandırma ile yapılır. İlk harf A veya B olabilirken 2 haneli sayı, bulunduğu harf grubundaki araç numarasını gösterir. Ankara metrosunun aksine araçlar üçerli grup ile numaralandırılmamaktadır. Her aracın kendisine ait bir numarası bulunur ve farklı kombinasyonlarla üçerli gruplar oluşur. Örnek olarak A12 numaralı araçta, ilk harf trenin özelliğini, son iki hane olan 12 ise özellik grubundaki trenin numarasını belirtir. İlk harf sadece A ve B olabilmektedir. A harfli araçlar motoru bulunan ve kontrol paneli içeren ön veya arka araç olup B harfli araç ise ara vagon olup motor ve kontrol kabini içermeyen vagondur.

Stok kodunu bulma[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir aracın numarası:

  • Dışarıdan:
    • Bombardier: 1 veya 3 ile başlayan araçların kontrol panelinin bulunduğu yönde bulunan ilk pencerenin yanında, 2 ile başlayan araçta ise aracın 1 numara ile başlayan araca başlanan ucunda, yine ilk pencerenin yanında bulunur.
    • CSR: 1 veya 3 ile başlayan araçların kontrol panelinin bulunduğu ucunda, ilk yolcu kapısının hemen yanında, 2 ile başlayan araçta ise aracın 1 numara ile başlayan araca bağlanan ucunda üst köşesinde bulunur.
    • Ansaldo Breda (Ankaray): Tüm araçlarda ilk ve son kapının köşesinde, ve araçların ön ve arka taraflarında, sol alt köşesinde bulunur.
  • İçeriden:
    • Bombardier & CSR: Trenin en sol üst köşesinde bulunur.
    • Ansaldo Breda (Ankaray): Tüm araçlarda birleşim noktalarında bulunan camların üst tarafında kalan acil durum kolunun üzerinde bulunur.
  • Kontrol Panelinde: Bombardier ve Ansaldo Breda (Ankaray) trenlerde dışarı bakan sayaçta 2 haneli olmak üzere, CSR araçlarda ise yine panelin sol üst köşesinde 4 haneli olarak bulunmaktadır.

Depolar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ankara metrosu sistemi için iki tane depo sahası bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi Macunköy istasyonuna yakın 144 araç kapasiteli saha iken diğeri de Koru istasyonu yakınında 135 araç kapasiteli bir depodur.[23]

Sinyalizasyon sistemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Hem Ankara metrosu, hem de Ankaray sinyalizasyon sistemi olarak İletişim Tabanlı Tren Kontrol sistemini kullanmaktadır. Ankaray'da sinyal lambaları sonraki sinyale kadar tren olup olmadığını gösterirken Ankara metrosunda sinyaller belirli kurallara göre yanmaktadır.

Metro[değiştir | kaynağı değiştir]

Diğer metro sistemlerinden farklı olarak Ankara metrosu yeşil sinyal yarı-otomatik seferlerde kullanılmaz. Sistemin çalışma mantığı basitçe kırmızı-yeşil sinyal sistemine benzemektedir ancak bu duruma ek olarak Yarı Otomatik Tren Operasyon sistemi, bu yeşil sinyal aralığının kontrolünü alıp sinyali yanıp sönen sarı sinyale dönüştürmektedir. Günvelik sebebiyle sistem, sadece bir sonraki sinyal aralığını tarar ve bu sebepten dolayı eğer birden fazla sinyal aralığı boş olduğunda yeşil ışığın yanması gerekirken sadece tek bir aralıkta yeşil veya sarı ışık yanar. Sinyalin yeşil veya sarı yanması basit iki koşulun aynı anda sağlanması gerekmektedir: İstasyona yaklaşan bir trenin olması veya istasyonda zaten bir trenin bulunması ve bir sonraki sinyal lambasına kadar hattın boş olması, ayrıca sarı yanması için ek koşul; trenin yarı-otomatik modda olması. Sarı ışık aynı zamanda sadece ileri(daire) sinyallerde yanmakta olup ters yöndeki oluşabilecek tren akışını engellemek üzerine ayarlanmıştır. Eğer ilk iki koşul aynı anda sağlanmaz ise(Yarı otomatik kontrol dışındaki koşullar hariç) sinyal kırmızı yanmaktadır ve trenin otomatik olarak hareketi engellenir. Eğer tren elle kırmızı sinyalden ileri götürülür ise acil durum frenlerini devreye geçirir ve trenin kırmızı sinyalden sonra ilerleyişi tamamen engellenir. Yeşil ışık ayrıca eğer son istasyonlarda metro istasyondan çıkarken ray değişimi yapılacak ise yanıp sönen yeşil sinyal yanabilmektedir(Otomasyon durumunda yeşil yerine sarı sinyal yanabilir). Bunun sebebi ise ray değişiminin otomatik sistem tarafından yapılıp, rayların trenin geçisi için hazırlanıp kilitlenmesidir. İstisnai durumlar: Manuel moddaki hizmet dışı bir tren, kontrol merkezi tarafından yakılan yeşil sinyalle, otomatik modda hizmet dışı bir tren ise yanıp sönen sarı sinyalle önündeki hat doluyken bu dolu hatta geçebilir.

Sinyal Anlamı
Ankara Metro Orange Signal.gif Tren otomatik modda ileri devam edilebilir veya ray değiştirebilir.
Ankara Metro Red Stable Signal.gif Tren ileri devam edemez.
Ankara Metro Green Stable Signal.gif Tren manuel modda ileri devam edebilir.
Ankara Metro Flashing Green Signal.gif Tren manuel modda ray değiştirilebilir.

Ankaray[değiştir | kaynağı değiştir]

Ankaray ise Ankara metrosundaki gibi yeşil, sarı ve kırmızı lamba kullanmaktadır. Yeşil lamba bir sonraki sinyale kadar hattın temiz olduğunu gösterirken kırmızı sinyal ise bir sonraki sinyal lambasına kadar hattın dolu olduğunu gösterir. Ankara metrosunun aksine sarı lamba, ileride ray değişimi yapıldığı zaman yanmaktadır. Ankara metrosunun aksine yeşil sinyaller normal şekilde çalışmaktadır.

Sinyal Anlamı
Ankaray Green Triple.png Ankaray Green Double.png Tren ileri devam edebilir.
Ankaray Orange Triple.png Tren ray değiştirebilir.
Ankaray Red Triple.png Ankaray Red Double.png Tren ileri devam edemez.

Sinyal fotoğrafları[değiştir | kaynağı değiştir]

Park Et Devam Et uygulaması[değiştir | kaynağı değiştir]

Ankara Büyükşehir Belediyesi 12 Şubat 2021 tarihinden itibaren Park Et Devam Et (P+R) sistemini metro sistemine dahil etmiştir.[24] Metro kullanımını arttırmak ve şehir içine yönelik araç trafiğini azaltma amaçlı bu sistem 1 Ağustos 2022 itibarıyla M2 hattındaki Millî Kütüphane istasyonunda ve M1 hattındaki Macunköy istasyonunda yer almaktadır. Millî Kütüphane'deki park alanından farklı olarak Macunköy'deki park alanı ücretsiz olup sadece metro binişi için ücret ödenmektedir.

Gelecekteki genişletmeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Devam eden genişletmeler[değiştir | kaynağı değiştir]

M4 Keçiören Metro Hattı - Kızılay Uzatması[değiştir | kaynağı değiştir]

Atatürk Kültür Merkezi'nden sonra, Ankara Tren Garı - Adliye - Kızılay olarak üç istasyon daha yapılmaktadır. Bu uzatma 3,3 km'dir. 4 Aralık 2017 tarihinde sözleşme imzalanmış olup, 5 Aralık 2017 tarihinde yer teslimi yaparak işlere başlanmıştır.[25] İnşaatın 2022 yılında bitmesi beklenmektedir.[26]

M4 (Kızılay - Atatürk Kültür Merkezi) Metro Hattı
  • Kızılay
  • Adliye
  • Gar
  • AKM

Planlanan genişletmeler[değiştir | kaynağı değiştir]

M2 hattı uzatmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Ankara Büyükşehir Belediyesi, 8 Haziran 2022 tarihinde M2 Kızılay-Koru metro hattının uzatılması için "Uygulamaya Esas Kesin Proje Hizmeti Alımı" ihalesine çıktı. Teknik şartnamede yer alan bilgilere göre 7,72 km uzunluğunda olan projenin muhtemel istasyonları aşağıdaki gibidir:[27]

M2: Koru - Yaşamkent/Bağlıca
Çayyolu 3
Yaşamkent Yönü Bağlıca Yönü
Çayyolu 4 Başkent Üniversitesi
Yaşamkent Bağlıca

Uzun vadede Bağlıca yönünün uzatılarak Sincan OSB-Törekent istasyonuna bağlanmasıyla hat kapalı bir çember haline gelecektir.

M4 hattı uzatması[değiştir | kaynağı değiştir]

Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin 9 Haziran 2022 tarihinde proje ihalesine çıktığı uzatma, hattın son istasyonu olan Şehitler istasyonundan başlayarak hattı Forum Ankara AVM'ye kadar uzatacaktır.[28] 4,9 km uzunluğa sahip olan ve muhtemel istasyonları aşağıda yer alan projenin olası bir "Etlik metrosu" için ilk adım olabileceği iddia ediliyor.

M4: Şehitler - Forum
  • Sanatoryum
  • Ufuktepe
  • Ovacık
  • Forum

M5 hattı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ankara Büyükşehir Belediyesi, 10 Haziran 2022 tarihinde M5 (Kızılay - Dikmen) Metro Hattı için proje ihalesine çıktı. İlk etapta yaklaşık 13 km uzunluğunda olacak olan hattın muhtemel istasyonları teknik şartnamede aşağıdaki gibi belirtilmiştir. [29] Hat hizmete alındığı zaman M4 hattı ile entegre, aktarmasız bir servis sağlayacaktır.

M5: Kızılay - Dikmen
  • Kızılay
  • Esat
  • Kuğulu
  • Ayrancı
  • Harbiye
  • Öveçler
  • Dikmen
  • Malazgirt
  • Keklik Pınarı
  • Akpınar
  • Atatürk Sitesi

Daha sonraki etapta ise hat İncek ve Gölbaşı istikametlerine doğru çatallanacaktır.

M6 hattı[değiştir | kaynağı değiştir]

Kuyubaşı - Esenboğa Havalimanı - Yıldırım Beyazıt Üniversitesi arasında yapılması planlanan M6 hattının yapımı Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından gerçekleştirilecektir.[30] Uzunluğu 27 km olacaktır.[31] Esenboğa Raylı Sistem Bağlantısı etüt, proje ve mühendislik hizmetleri Keçiören Kuyubaşı - Esenboğa Havalimanı- Yıldırım Beyazıt Üniversitesi olmak üzere etüt proje çalışmaları 2016 yılında tamamlanmıştır. İhale hazırlık çalışmaları devam etmektedir.

Kuyubaşı - Esenboğa - YBÜ
  • Kuyubaşı
  • Kuzey Ankara
  • Pursaklar
  • Saray
  • Fuar Alanı
  • Esenboğa havalimanı
  • Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

Hattın ikinci etabı ile Esenboğa Havalimanı yolcularının Kuyubaşı istasyonundan aktarma yapmadan kesintisiz olarak Ankara Tren Garı'na ulaşımı sağlanacaktır.[32]

Kuyubaşı - Gar
  • Güneşevler
  • Siteler
  • Demirlibahçe
  • Hastaneler
  • Gar

Çubuk uzatması[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıldırım Beyazıt Üniversitesi - Çubuk Raylı Sistem Bağlantısı Projesi'nin hat uzunluğu 15.835 metre olup mevcut karayolu güzergâhını takip edecektir. Proje kapsamında beş adet istasyon yer almaktadır.[33]

Çubuk - YBÜ
  • DHMİ
  • Güldarpı
  • Sünlü
  • Sanayi
  • Çubuk


Karapürçek Hattı

Otobüs ve dolmuşların yetersiz kalması, artan yolcu yoğunluğu sebebiyle, Büyükşehir Belediyesi tarafından, raylı sistem planlaması başlamıştır. Karapürçek güzergahı için, Karapürçek'ten sonra, Siteler, devamında Ulus'ta bitirilmesi ve ya Ulus'tan devam ederek, Tren Garı'nda sonlanması çalışması yapılmaktadır.[34] Bir diğer yürütülen inceleme ise, Ulus'tan Kızılay'a, sonrasında Kuğulu'ya kadar devam edebilmesi çalışmaları yürütülmektedir.[35] Güzergah netleştikten sonra, proje ihalesine çıkılacaktır.

Yolculuk[değiştir | kaynağı değiştir]

Biletlendirme[değiştir | kaynağı değiştir]

Ankara Büyükşehir Belediyesi, 2014 yılında AnkaraKart'ı tanıttı. Ankara'da toplu taşıma araçlarında kullanılan, ön ödemeli akıllı manyetik karttır. Metro ve raylı sistemlerin dışında AnkaraKart diğer toplu taşıma araçlarında, otobüslerde, teleferikte, özel halk otobüslerinde, merkezden etraf ilçelere giden toplu taşıma araçlarında ve Başkentray'da kullanılabilir ve bu toplu taşıma sistemleri arasında aktarma yapılabilir.

AnkaraKart'ın yanı sıra temassız kredi ya da banka kartlarıyla da toplu taşımayı mümkündür. Ocak 2019'dan itibaren toplu taşıma da temassız kartların da kullanımı mümkün olmuştur. Eylül 2019'da NFC özelliğine sahip telefonlarla AnkaraKart uygulaması ile toplu taşıma mümkün olmuştur.[36]

AnkaraKart üç kategoriye ayılmaktadır: Tam, İndirimli, Serbest. Öğretmenler ve öğrenciler sahip oldukları indirimli AnkaraKart ile toplu taşımayı indirimli kullanabilmektedirler. 60 yaş üstü, engelliler, engelli refakatçileri ve basın mensupları serbest AnkaraKart kullanabilmektedirler. AnkaraKart'ın dışında kullan-at tipli kağıt bilet de mevcuttur. Bu biletler kağıt malzemeden olup, ücret tarifesi normal AnkaraKart'tan pahalıdır. Usulsüz kart kullanımının tespiti halinde 200 tam bilet parası ceza olarak kesilmektedir.

İşletme programı[değiştir | kaynağı değiştir]

Metroda gece hizmet bulunmamaktadır. Günün ilk seferi saat 06:00'da başlar. Son sefer de saat 01:00'da yapılır. Gece kapandığı zaman diliminde de genellikle hattın bakımı yapılır. Metroda herhangi bir tatilden dolayı sefer yapılmaması durumu yoktur. Herhangi bir tatil günü metro kullanılabilir. Bayram günleri metro ücretsiz kullanılabilir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2021 faaliyet raporu" (PDF). 21 Haziran 2022 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Temmuz 2022. 
  2. ^ "ANKARA METROSU'NDA ALTYAPI ÇALIŞMASI BAŞLIYOR". EGO Genel Müdürlüğü. 5 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2022. 
  3. ^ "Türkiye Raylı Sistemleri Yeniden Keşfediyor Murat Karayalçın'la Ankara Metrosu Üzerine Söyleşi" (PDF). İnşaat Mühendisleri Odası. Temmuz 1996. 14 Aralık 2020 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2021. 
  4. ^ a b Mutlu Türkmen, KENT İÇİ TOPLU TAŞIMADA RAYLI SİSTEMLERİN YERİ VE ANKARA METROSU İLE ANKARAY ÖRNEKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ (THE IMPORTANCE OF RAIL TRANSIT IN URBAN MASS TRANSPORTATION AND EVALUATION OF ANKARA METROSU AND ANKARAY SAMPLES), Ağustos 2001
  5. ^ "Ankara'da Raylı Ulaşım". Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi. 2003. 18 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2021. 
  6. ^ "Ankara metro sözleşmesi". Milliyet Gazetesi. 6 Şubat 1989. 19 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2021. 
  7. ^ Şehriban OĞHAN, Hülya GÜZEL (9 Ocak 1998). "Başkent'te metrolu günler". Hürriyet Gazetesi. 12 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2021. 
  8. ^ "Ankara Metrosu 20 Yaşında". Haber Ankara. 29 Aralık 2017. Erişim tarihi: 18 Ocak 2021. 
  9. ^ a b "(M3) Batıkent - Sincan Metrosu". EGO Genel Müdürlüğü. 4 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2021. 
  10. ^ "AŞTİ-Çayyolu metro yapıımına başlanıyor". 19 Eylül 2002. 9 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2021. 
  11. ^ "Gökçek'in 'ustalık eseri' Keçiören metrosunda 13 yıl sonra test sürüşü!". 31 Ağustos 2016. 6 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2021. 
  12. ^ "(M2) KIZILAY - ÇAYYOLU METROSU". EGO Genel Müdürlüğü. 4 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2021. 
  13. ^ "(M4) KEÇİÖREN - ATATÜRK KÜLTÜR MERKEZİ - KIZILAY METROSU". EGO Genel Müdürlüğü. 4 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2021. 
  14. ^ Özen, Levent (19 Şubat 2019). "Ankara'da İki Ayrı Metro Hattı Birleşti". RayHaber | RaillyNews. 15 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2022. 
  15. ^ a b "M1 Metrosu Teknik Özellikleri". EGO Genel Müdürlüğü. 14 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2021. 
  16. ^ a b "M2 Metrosu Teknik Özellikleri". EGO Genel Müdürlüğü. 14 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2021. 
  17. ^ "M3 Metrosu Teknik Özellikleri". EGO Genel Müdürlüğü. 15 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2021. 
  18. ^ a b "M4 Metrosu Teknik Özellikleri". EGO Genel Müdürlüğü. 2 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2021. 
  19. ^ "2021 Faaliyet Raporu" (PDF). EGO Genel Müdürlüğü. 9 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 20 Temmuz 2022. 
  20. ^ "GENERAL DIRECTORATE of EGO - THE SUBWAY SYSTEMS - OPERATED RAIL SYSTEM LINES". General Directorate of EGO. 29 Ağustos 2012. 26 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2014. 
  21. ^ "Ankara opens metro Line M4". Inernational Railway Journal. 5 Ocak 2017. 24 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Aralık 2020. 
  22. ^ "Aktarmasız metro seferleri başladı". Hürriyet. 17 Şubat 2019. 17 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2022. 
  23. ^ "Genel Tanıtım". Ankara Metrosu. 14 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2021. 
  24. ^ "Başkent Ulaşımında Yeni Dönem: "Park Et Devam Et"". EGO Genel Müdürlüğü. 11 Şubat 2021. 11 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2021. 
  25. ^ "AKM-Gar-Kızılay Metro Uzatması" (PDF). Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. 13 Ekim 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Aralık 2020. 
  26. ^ "Arşivlenmiş kopya". 4 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2020. 
  27. ^ "İhale Detayı". web.archive.org. 26 Haziran 2022. 26 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2022. 
  28. ^ "İhale Detayı". web.archive.org. 26 Haziran 2022. 26 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2022. 
  29. ^ "İhale Detayı". web.archive.org. 26 Haziran 2022. 26 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2022. 
  30. ^ "Arşivlenmiş kopya". 7 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2015. 
  31. ^ "Arşivlenmiş kopya". 21 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2016. 
  32. ^ "Arşivlenmiş kopya". 8 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2020. 
  33. ^ "Arşivlenmiş kopya". 18 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2020. 
  34. ^ "ANKARA | Metro Developments". SkyscraperCity Forum (İngilizce). Erişim tarihi: 27 Temmuz 2022. 
  35. ^ "Ankara'ya 2 raylı sistem geliyor". Anayurt Gazetesi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2022. 
  36. ^ "Başkentte Mobil Bilet: Cep Bilet Dönemi Başladı". EGO Genel Müdürlüğü. 4 Eylül 2019. 1 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2021. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]