M5 (İstanbul metrosu)

Vikipedi, özgür ansiklopedi

M5 (Üsküdar - Çekmeköy) Metro Hattı
Genel bilgiler
Tip Metro
Sistem İstanbul metrosu
Durum İşletmede
Üsküdar - Çekmeköy

İnşa hâlinde
Çekmeköy - Sultanbeyli

Proje aşamasında
Sultanbeyli - Kurtköy YHT/ViaPort
Bölge İstanbul, Türkiye
Terminal Üsküdar
Çekmeköy (Şu an)
Sancaktepe Şehir Hastanesi (3. Etap)
Sultanbeyli (4. Etap)
İstasyonlar 24
Hizmette: 16
İnşa hâlinde: 8
Sefer sıklığı 4 dakika 40 saniye (pik saatlerde)[1]
Yolculuk süresi 32 dk[1]
Yolcu kapasitesi 230.000[1] (günlük ortalama)
Tren sayısı 126[1]
Website M5 Hattı Resmî Sitesi
M5 Hattı Çekmeköy Uzatması İnternet Sitesi
M5 Hattı Sultanbeyli Uzatması Proje Sayfası
İşletim
Açılış 15 Aralık 2017 (Üsküdar - Yamanevler)
21 Ekim 2018 (Yamanevler - Çekmeköy)
Sahibi İstanbul Büyükşehir Belediyesi
İşletmeci(ler) Metro İstanbul
Depo Merkezleri Parseller
Teknik
Hat uzunluğu 30,9 km
Hizmette: 20 km
İnşa hâlinde: 10,9 km
Hat açıklığı Standart (1435 mm)
İşletme hızı 80 km/sa (50 mph)
Kabin sistemi 126 sürücüsüz araç
Güzergâh haritası

Halkalı yönüne
Depolama ve Kuyruk Tüneli
Şehir HatlarıMarmaray (Halkalı - Gebze) Banliyö Treni (Üsküdar)
Üsküdar
Gebze yönüne
Fıstıkağacı
Bağlarbaşı
M14 (Altunizade - Kâzım Karabekir) Metro Hattı (Altunizade)
Altunizade
Metrobüs (Altunizade)
Kısıklı
Bulgurlu
HızRay / M34 (Beylikdüzü - Sabiha Gökçen Havalimanı) Hızlı Metro Hattı (Ümraniye)
Ümraniye
M12 (60. Yıl Parkı - Kâzım Karabekir) Metro Hattı (Çarşı)
Çarşı
Geceleme Hattı
Yamanevler
Çakmak
Ihlamurkuyu
Altınşehir
İmam Hatip Lisesi
M8 (Bostancı - Parseller) Metro Hattı (Dudullu)
Dudullu
Depo
Necip Fazıl
Çekmeköy
Meclis
M13 (Yenidoğan - Site) Metro Hattı (Sarıgazi)
Sarıgazi
Sancaktepe Şehir Hastanesi
Sancaktepe
Samandıra Merkez
HızRay / M34 (Beylikdüzü - Sabiha Gökçen Havalimanı) Hızlı Metro Hattı (Veysel Karani)
Veysel Karani
Hasanpaşa
Sultanbeyli
Gölet
Akşemsettin
Fuar Alanı
HızRay / M34 (Beylikdüzü - Sabiha Gökçen Havalimanı) Hızlı Metro HattıM4ᴀ (Kadıköy - Sabiha Gökçen Havalimanı) & M4ʙ (Kadıköy - Tuzla) Metro HattıM10 (Pendik - Sabiha Gökçen Havalimanı) Metro Hattı (Kurtköy YHT/ViaPort)
Kurtköy YHT/ViaPort
Depo

M5 (Üsküdar - Çekmeköy) Metro Hattı[2], İstanbul'un Anadolu Yakasında, ilk istasyonu Üsküdar, son istasyonu ise Çekmeköy olan 20 km uzunluğunda 16 istasyonlu bir metro hattıdır. Metro hattında çalışan araçlar Türkiye'nin ilk sürücüsüz metro araçları olma özelliğine sahiptir. M4 (Kadıköy - Tavşantepe) hattından sonra Anadolu Yakasının ikinci metrosu olma özelliğini taşır. Hattın Üsküdar - Yamanevler arasındaki ilk bölümü 15 Aralık 2017 tarihinde hizmete açılmıştır.[3]

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Başlangıçta hafif metro olarak düşünülen metro, daha sonra tıpkı M4 hattında olduğu gibi ağır metroya dönüştürülmüştür. Birçok kez gündeme gelen metronun ihalesi sık sık ertelenmiştir. Hattın ihale tarihi ilk olarak 2011 yılının 9 Ağustos günü planlanmış ancak 26 Ağustos'a ertelenmiştir. İhaleye ise 15 Eylül 2011 günü çıkılmıştır. İhaleyi en düşük teklifi veren Doğuş Grubu kazanmıştır. 7 Mart 2012 tarihinde sözleşme imzalanmış olup bedeli 563,899,995.32 €'dur. 6 Haziran 2012'de resmî olarak temel atılmıştır. Sözleşmeye göre işin bitim tarihi 4 Mayıs 2015'ti, fakat 15 Aralık 2017 tarihinde ilk etap açıldı.[kaynak belirtilmeli] Hattın ikinci etabı ise 21 Ekim 2018 tarihinde Çekmeköy istasyonunda törenle açılmıştır.

Ayrıca hattın üçüncü etabı olan Çekmeköy - Sancaktepe - Sultanbeyli uzatmasının yapımına başlanmıştır.[4]

Entegrasyonlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Üsküdar istasyonundan Marmaray hattına, Altunizade istasyonundan Metrobüs hattına ve yapımı devam eden M14 (Altunizade - Kazım Karabekir) Metro Hattı'na, Çarşı istasyonundan yapımı devam eden M12 (60. Yıl Parkı - Kazım Karabekir) Metro Hattı'na, Dudullu istasyonundan yapımı devam eden M8 (Bostancı - Dudullu - Parseller) Metro Hattı'na, son olarak ise hattın Çekmeköy - Sultanbeyli uzatması için inşaatına başlanan 3. etaptaki Sarıgazi istasyonundan; inşa hâlinde olan M13 (Yenidoğan - Emek - Site) Metro Hattı'na entegrasyonu sağlanmıştır.[5][6]

Ayrıca hattın 4. etabı için -inşa edilmesi planlanan- Kurtköy YHT/ViaPort'a uzatılması planlanmıştır. Böylece hattın Sabiha Gökçen Havalimanı'na ve yapılması planlanan Yüksek Hızlı Tren hattıyla birlikte İstanbul Havalimanı'na bağlanması sağlanacaktır.[7]

Metro Entegre İETT Otobüs Hatları[değiştir | kaynağı değiştir]

İETT tarafından işletilen İETT hatlarından UM ve ÇM kodlu İETT hatları M5 Metro Hattına ücretsiz şekilde tam aktarma yapmaktadır. Alemdağ Caddesi'ni kullanarak Ümraniye'ye giden İETT Hatlarından bazıları Necip Fazıl İstasyonu'nda peron alanı bulunabilmesi sebebiyle Necip Fazıl İstasyonu'na kadar kısaltılmıştır. Bu hatlar da ücretli şekilde metro entegre hat olarak tanımlanabilmektedir.

Ücretsiz Entegre İETT Hatları
Ücretli Entegre İETT Hatları

Bilgiler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 17 km anahat tünel uzunluğu
  • 20 km toplam hat tüneli uzunluğu
  • 16 istasyon[1]
  • 150 metre uzunluğundaki Üsküdar istasyonu hariç tüm istasyonlar 140 metre uzunluğundadır.
  • 2.750 metre bağlantı tüneli
  • 21 Sürücüsüz metro treni (126 vagon)[1]

6 vagondan oluşan CAF üretimi trenlerde, 1622 yolcu kapasitesi bulunmaktadır. 128.88 m uzunluğundaki trenler, saatte 80 kmh hız yapabilecek şekilde tasarlanmıştır.[8]

23 Kasım'da İspanya'da üretilen metro araçları Çakmak istasyonunda raylara indirildi. 15 Aralık tarihinde ise 1. etap olan Üsküdar - Yamanevler hizmete girdi.[3] 2. etap ise 21 Ekim 2018'de Çekmeköy istasyonunda yapılan törenle hizmete girdi. 3. etabının yapımı sürmektedir. 4. etap ise plan aşamasındadır.

Metro hattının 1. ve 2. etap istasyonlarında yarım boy PAKS bulunmaktadır. Üçüncü etapta ise tam boy PAKS bulunacaktır. Bu sayede tren ile peron arasında hem gürültü hem de hava kirliliği önlenmiş olacaktır.[9]

İşletme bilgileri [1][değiştir | kaynağı değiştir]

  • İşletmeci: Metro İstanbul
  • Hat uzunluğu: 20 kilometre
  • Hat açıklığı: 1435 milimetre
  • İstasyon sayısı: 16 (işletmede olan), 8 (inşaatı devam eden)
  • Vagon sayısı: 126
  • Araç seti: 21 adet 6'lü vagon
  • Araç Marka / Model: CAF
  • Sefer süresi: 32 dakika
  • İşletme saatleri: 06.00 - 00.00
  • Günlük yolcu Sayısı: 230.000 yolcu/saat
  • Sefer sıklığı: 4 dakika 40 saniye (pik saatlerde)
  • Depo ve Kumanda merkezi: Dudullu Yerleşkesi
  • Hat voltajı: 750 V DC
  • Sürüş modu: UTO, ATP
  • Sinyalizasyon: GOA 4 - PAKS

İstasyonlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Sıra İstasyon İlçe Aktarma Tür Notlar
1 Üsküdar Üsküdar Marmaray (Halkalı - Gebze) Banliyö Hattı (Üsküdar)Şehir Hatları (Üsküdar)Üsküdar - Harem Tramvay Hattı Yer altı Yeni Valide CamiiÜsküdar Mihrimah Sultan Camii・Üsküdar İETT Peronları
2 Fıstıkağacı İstanbul Üsküdar Lisesi
3 Bağlarbaşı Marmara Üniversitesi Bağlarbaşı YerleşkesiMarmara İlahiyat CamiiCapitol AVM
4 Altunizade Metrobüs (Altunizade)M14 (Altunizade - Kâzım Karabekir) Metro Hattı (Altunizade)Altunizade - Kavacık Metro HattıSöğütlüçeşme - İncirli Metro HattıAltunizade - Beylerbeyi Füniküler Hattı İZÜ Altunizade Kampüsü
5 Kısıklı Büyük Çamlıca Tepesi
6 Bulgurlu Bulgurlu Mahallesi
7 Ümraniye Ümraniye HızRay / M34 (Beylikdüzü - Sabiha Gökçen Havalimanı) Hızlı Metro Hattı (Ümraniye) Santral Meydanı
8 Çarşı M12 (60. Yıl Parkı - Kâzım Karabekir) Metro Hattı (Çarşı) Ümraniye Çarşısı
9 Yamanevler CanPark AVM・Haldun Alagaş Spor Salonu
10 Çakmak Çakmak Oto Sanayi・Ümraniye İSKİ ve Vergi Dairesi
11 Ihlamurkuyu Buyaka AVM・Meydan İstanbul AVM
12 Altınşehir Ümraniye Nüfus Müdürlüğü
13 İmam Hatip Lisesi Ümraniye Anadolu İmam Hatip Lisesi
14 Dudullu M8 (Bostancı - Parseller) Metro Hattı (Dudullu) MetroCorner AVM
15 Necip Fazıl Metrogarden AVM・Ümraniye Belediyesi Kapalı Yüzme Havuzu
16 Çekmeköy Çekmeköy Çekmeköy Madenler Meydanı
↓↓ İnşa hâlinde ↓↓[10]
17 Meclis Sancaktepe Yer altı ÇamsanPark AVM
18 Sarıgazi M13 (Yenidoğan - Site) Metro Hattı (Sarıgazi) Sancaktepe Kaymakamlığı
19 Sancaktepe Şehir Hastanesi Sancaktepe Şehir Hastanesi[11]Sancaktepe Prof. Dr. Feriha Öz Acil Durum Hastanesi[11]
20 Sancaktepe Sancaktepe Belediyesi
21 Samandıra Merkez Maltepe Sahil - Samandıra Metro Hattı Osmangazi Caddesi
22 Veysel Karani Rings AVM・Veysel Karani İlköğretim Okulu • Aydos Ormanı
23 Hasanpaşa Sultanbeyli Sultanbeyli Kaymakamlığı・Sultanbeyli Belediyesi・AtlasPark AVM
24 Sultanbeyli
↓↓ 2029 sonrası inşa edilmesi planlanan ↓↓
25 Gölet Sultanbeyli Gölet - Aydos Teleferiği Yer altı Gölet Parkı
26 Akşemsettin
27 Fuar Alanı Pendik Kurtköy Fuar Alanı
28 Kurtköy YHT/ViaPort Gebze - İstanbul Hvl. - Halkalı YSD (Kurtköy YHT Garı)M4ᴀ (Kadıköy - Sabiha Gökçen Havalimanı) & M4ʙ (Kadıköy - Tuzla) Metro HattıM10 (Pendik - Sabiha Gökçen Havalimanı) Metro HattıHızRay / M34 (Beylikdüzü - Sabiha Gökçen Havalimanı) Hızlı Metro Hattı (Kurtköy YHT/ViaPort) Viaport

İstasyon özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

İstasyonlar Yürüyen merdiven (Cadde seviyesi - Turnike katı) Yürüyen merdiven (Tunike katı - Peron) Asansör (Cadde seviyesi - Turnike katı) Asansör (Tunike katı - Peron) İstasyon derinliği (Metre) Yürüyen Bant Çıkış sayısı İstasyon tipi
Üsküdar 8 6 2 2 19 Hayır 4 Aç-Kapa + Top-Down
Fıstıkağacı 4 4 3 1 31 Hayır 2 Aç-Kapa + Tünel
Bağlarbaşı 10 8 3 1 33 Hayır 5 Top-Down + Tünel + Aç-Kapa
Altunizade 22 5 7 2 21 4 7 Aç-Kapa + Tünel
Kısıklı 2 2 10 3 44 Hayır 1 Tünel
Bulgurlu 8 4 2 1 23 Hayır 2 Aç-Kapa + Tünel
Ümraniye 4 4 1 1 33 Hayır 2 Aç-Kapa + Tünel + Top-Down
Çarşı 10 9 1 1 29 Hayır 3 Aç-Kapa + Tünel
Yamanevler 4 4 1 1 25 Hayır 2
Çakmak 4 4 2 1 25 Hayır 2 Aç-Kapa + Tünel + Top-Down
Ihlamurkuyu 4 4 1 1 27 Hayır 2 Aç-Kapa + Tünel
Altınşehir 5 8 1 1 29 Hayır 2
İmam Hatip Lisesi 5 4 2 1 21 Hayır 2
Dudullu 13 5 2 1 27 Hayır 2 Top-Down + Tünel + Aç-Kapa
Necip Fazıl 6 4 2 2 20 Hayır 3 Aç-Kapa
Çekmeköy 8 4 4 2 30 Hayır 2

Güzergâh Şeması[değiştir | kaynağı değiştir]

Map of the Istanbul Metro line M5.svg

Görseller[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f g Genel Tanıtım Kataloğu (PDF). Metro İstanbul. 2021. 1 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Şubat 2022.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "katalog" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 20 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Şubat 2017. 
  3. ^ a b "Arşivlenmiş kopya". 17 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2017. 
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 4 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Şubat 2020. 
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya". 6 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2017. 
  6. ^ "Arşivlenmiş kopya". 8 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Şubat 2017. 
  7. ^ "Hattın son etabı". 6 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Kasım 2020. 
  8. ^ "Tren özellikleri". caf.net. 7 Aralık 2021. 6 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  9. ^ "İMAMOĞLU: "BİZE OY VERSİN VERMESİN 16 MİLYONA METRO YAPIYORUZ"". ibb.istanbul. İstanbul Büyükşehir Belediyesi. 10 Ağustos 2021. 11 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2021. 
  10. ^ "Çekmeköy-Sultanbeyli uzatmasının güncel istasyon isimleri". Metro İstanbul. 3 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2020. 
  11. ^ a b İstanbul'daki hastaneler listesi