Adnan Menderes Havalimanı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Adnan Menderes Havalimanı
TAV Havalimanlari.jpg
Izmir Airport Karakas-1.jpg
IATA: ADBICAO: LTBJLID:
ADB
ADB
Havaalanının Türkiye haritasındaki yeri
Özet
Havalimanı tipi Sivil
Sahibi Devlet Hava Meydanları İşletmesi
İşletici TAV
Hizmet verdiği şehir İzmir, Türkiye
Yer Gaziemir, İzmir
Bağlantı merkezi (hub)
İnşa tarihi 1987
Rakım (ODS) 419 ft / 126 m
Koordinatlar 38°17′21″K 27°09′18″D / 38.28917°K 27.155°D / 38.28917; 27.155
Web sitesi adnanmenderesairport.com
Pistler
Yön uzunluk yüzey
m ft
16R/34L 3,240 10,630 Kompozit[1]
16L/34R 3,240 10,630 Kompozit

Adnan Menderes Havalimanı (IATA: ADBICAO: LTBJ) İzmir iline hizmet veren uluslararası havalimanı. Türkiye Cumhuriyeti'nin 9. Başbakanı Adnan Menderes'in adının verildiği havalimanı, İzmir şehir merkezine 18 km. mesafede, Gaziemir ilçesinde yer almaktadır.[1]


Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Cumaovası Havalimanı[değiştir | kaynağı değiştir]

Adnan Menderes Havalimanı faaliyete geçmeden önce, İzmir’de Cumaovası ve Çiğli Askeri havaalanları hem askeri hem de sivil uçuşlara hizmet veriyordu. Teknik yetersizlikler nedeniyle gece uçuşlarına hizmet veremeyen Cumaovası havaalanı Çiğli’de yapılan bakım onarım çalışmaları sırasında devreye alınıyordu.

1980’ler[değiştir | kaynağı değiştir]

Artan ihtiyaçla birlikte Cumaovası havaalanının sivil uçuşlara tahsil edilmesi yönündeki planlar 1980’lerin başında oluşturuldu ve çevredeki araziler istimlak edildi.[2] Havalimanının temelini 1984 yılı mayıs ayında 1980’deki askeri darbe sırasında genelkurmay başkanı olan ve ardından cumhurbaşkanlığı görevini üstlenen Kenan Evren attı. Proje tutarı 15 milyon 300 bin lira olarak belirlenmişti.[3] Havaalanının 1987’de hizmete girmesi öngörülse de, bütçe kısıntıları nedeniyle proje açıklanan zamanda tamamlanamadı.[4]

Eski başbakanlardan Adnan Menderes’in adı verilen yeni havalimanı 17 Kasım 1987’de hizmete girdiğinde İstanbul’un ardından Türkiye’nin ikinci büyük havalimanıydı. Dönemin başbakanı Turgut Özal tarafından yapılan açılış töreni, havalimanı tamamlanmadan yapıldığı için eleştirildi.[5] Evren havalimanına İzmir’in “düşman işgalinden kurtuluşunu” simgeleyen 9 Eylül adının verilmesini istemiş ancak hükümet buna uymamıştı. Evren anılarında “Zannettiler ki bu ismi vermekle oy oranını çoğaltacaklar” dedi.[6]

2000’ler[değiştir | kaynağı değiştir]

2000’li yıllara gelindiğinde ortaya çıkan kapasite ihtiyacı nedeniyle DHMİ, Adnan Menderes Havalimanı Dış Hatlar Terminali’ni genişletmek üzere yola çıktı.[7] Projenin yap-işlet-devret modeliyle oluşturulması kararlaştırıldı ve 5 milyon yolculuk terminal yapılması öngörüldü. 16 Ağustos 2004'te Havaş ile Bayındır İnşaat Ortak Girişim Grubu'nun ihaleyi 6 yıl 7 ay 29 gün işletme süresi karşılığında 125 milyon avro ile kazandığı açıklandı. Girişimde Havaş’ın yüzde 65, Bayındır’ınsa yüzde 35 payı bulunuyordu ve inşaatın 24 ayda bitirilmesi öngörülüyordu.[8][9]

2005 yılı ortasında terminal inşaatı devam ederken Havaş’ın yüzde 60 hissesi Ciner Holding tarafından o sırada İstanbul Atatürk Havalimanı Dış Hatlar Terminalini de işleten TAV’a satıldı.[10] Öngörülenden sekiz ay önce bitirilen ve 150 milyon avroya mal olan yeni terminal 9 Eylül 2006’da açıldı ve işletmesi TAV tarafından üstlenildi.[11]

Güncel durum[değiştir | kaynağı değiştir]

Adnan Menderes Havalimanı

Adnan Menderes Havalimanı Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü'nün (ICAO) yaptığı sınıflandırmaya göre CAT-II seviyesindedir.[12]

Terminaller[değiştir | kaynağı değiştir]

İç Hatlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Adnan Menderes Havalimanı

Adnan Menderes Havalimanı İç Hatlar Terminali yeni terminal inşaatı çerçevesinde yıkıldı ve 1 Ocak 2012’den itibaren Dış Hatlar terminali ortak kullanılma açıldı.[13]

DHMİ, Kasım 2011’de Adnan Menderes Havalimanı İç Hatlar Terminali’nin yenilenmesi, iç ve dış hatların 2032 sonuna kadar işletilmesini içeren bir ihale açtı. İhaleyi 610 milyon avro bedelle TAV Havalimanları kazandı. TAV, proje kapsamında 250 milyon avro yatırım yapılacağını açıkladı.

Yeni terminalin temeli 15 Haziran 2012’de atıldı. TAV Grubu CEO’su Sani Şener “Kısa bir sürede tamamlayarak hizmete açmayı planladığımız yeni iç hatlar terminaliyle yolcu sayısının hızla artacağını umuyoruz” dedi. Buna göre yeni terminalin 2014’te bitirilmesinin planlandığı açıklandı.

TAV İnşaat tarafından yapılan yeni terminal yaklaşık 200 bin metrekare kapalı alana sahip olacak ve yaklaşık 25 milyon yolcuya hizmet verebilecek. Projede 2537 aralık kapalı otopark ve 3 bin araçlık açık otopark inşaatı da bulunuyor.[14]

Dış Hatlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış hatlar terminali 107 bin 699 metrekare büyüklükle Türkiye’deki dördüncü büyük dış hatlar terminalidir.

Duty-free[değiştir | kaynağı değiştir]

Adnan Menderes Havalimanı Dış Hatlar Terminali’ndeki gümrüksüz satış mağazaları TAV Havalimanları ve Unifree ortaklığıyla kurulan ATÜ Duty-Free tarafından işletilmektedir. Toplam 2 bin 353 metrekareye yayılan mağazalarda günün her saati hizmet verilmektedir. Gidiş katında yedi, geliş katında iki mağaza bulunmaktadır.[15]

TAV Galeri İzmir[değiştir | kaynağı değiştir]
Adnan Menderes Havalimanı

Adnan Menderes Havalinaı Dış Hatlar Terminali Gidiş Katı’nda, pasaport kontrolü öncesinde bir sergi alanı yer almaktadır. Şubat 2011’de açılan galeride yıl boyunca resim, fotoğraf ve benzeri alanlarda sergiler düzenlenmektedir.[16]

Kargo terminali[değiştir | kaynağı değiştir]

Kargo terminalinde radyoaktif malzeme, kıymetli eşya, soğuk hava depoları ile özel kargo acentalarının ofisleri bulunmaktadır. Terminalde THY Kargo, PTT, Gümrük Müdürlükleri binası ile kargo, acente ve gümrük komisyoncularının ofisleri yer almaktadır. Ayrıca THY’e ait ithalat ve ihracat antrepoları da kargo terminalinde bulunmaktadır.[17]

Genel Havacılık terminali[değiştir | kaynağı değiştir]

Yeni iç hatlar terminali inşaatının yanında yer alan ve TAV İzmir tarafından işletilen genel havacılık terminali özel jetlerle hava taksilere hizmet vermektedir. Terminalde gümrük ve pasaport işlemleri yapılabilmektedir.[18]

Pistler[değiştir | kaynağı değiştir]

Doğrultu Uzunluk(m) Mukavemet Yüzey
16L/34R 3240X45 PCN 88 Kompozit
16R/34L 3240X45 PCN 100 Beton

Trafik ve istatistikler[değiştir | kaynağı değiştir]

İzmir Adnan Menderes Havalimanı, 2011 verilerine göre ticari Türkiye uçak trafiğinde sırasıyla İstanbul Atatürk, Antalya ve İstanbul Sabiha Gökçen havalimanlarının ardından dördüncü sıradadır. Uçuş düzenleyen şirket sayısı 66’dır.

Yolcu istatistikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

İzmir Adnan Menderes Uluslararası Havalimanı Yıllık Yolcu Sayısı Dağılımı[19]
Yıl (ay) İç Hat değişim (%) Dış Hat değişim (%) Toplam değişim (%)
2015
(May.)
3,721,188 artış 11% 685,133 azalış 2% 4,406,321 artış 8%
2014 8,358,864 artış 8% 2,577,908 artış 4% 10,936,772 artış 7%
2013 7,741,191 artış 11% 2,467,436 artış 2% 10,208,627 artış 9%
2012 6,945,027 artış 13% 2,411,257 artış 1% 9,356,284 artış 10%
2011 6,078,477 artış 13% 2,464,334 artış 16% 8,523,533 artış 14%
2010 5,357,610 artış 18% 2,127,457 artış 28% 7,485,067 artış 21%
2009 4,534,339 artış 21% 1,667,455 azalış 2% 6,201,794 artış 14%
2008 3,757,891 artış 3% 1,697,407 artış 6% 5,455,298 artış 4%
2007 3,635,414 1,600,890 5,236,304


Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Havalimanından banliyö treni ile Alsancak - Karşıyaka - Çiğli - Aliağa istikametlerine ulaşmak mümkündür. Halkapınar ve Hilal istasyonlarından da Bornova ve Ucyol istikametlerine metro ile aktarma yapılabilmektedir.[20] Ayrıca İzmir Büyükşehir Belediyesi otobüsleri ile Mavişehir (Hat no - 200), Cumhuriyet Meydanı (Hat no - 202) ve Otogar - Bornova (Hat no - 204) istikametlerine ulaşım imkanı vardır. Buna ilaveten Havaş yolcu servisleri ve taksi işletmesi alternatifler arasında bulunmaktadır.[21][22]

Aldığı Ödüller[değiştir | kaynağı değiştir]

Adnan Menderes Havalimanı ACI Europe tarafından 2010’da ilk kez verilen “Eko-inovasyon” ödülünü almıştır. 2009’da da Doha Aviation Summit’te “yılın çevreci havalimanı” seçilmiştir.[23]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]