İçeriğe atla

Samsun tramvayı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Samsun tramvayı
Genel
SahibiSamsun Büyükşehir Belediyesi
Hizmet alanıSamsun, Türkiye
Taşıma türüTramvay
Hat sayısı3
İstasyon sayısıToplam: 43
İşletmede: 42[1]
Günlük yolcu sayısı90.000
Baş yöneticiSerkan SALMAZ, Genel Müdür
MerkezSAMULAŞ Raylı Sistem Tesisleri - Atakum / SAMSUN
Web sitesisamulas.com.tr/tramvay
Hizmet
İnşaata başlama10 Eylül 2008
Durumİşletmede
Hizmete giriş10 Ekim 2010 (1.Etap)
10 Ekim 2016 (2.Etap)
5 Temmuz 2019 (3.Etap)
İşletmeci(ler)SAMULAŞ
Taşıt sayısı29
Tren uzunluğu32,075 - 40,014 m
Teknik
Sistem uzunluğu~35,6 km (22,1 mi)
Hat açıklığıStandart (1.435 mm)
Elektriklendirme750 V DA Katener
Ortalama hız62 km
En yüksek hız70 km
Samkart Tam Bilet

Samsun tramvayı, Türkiye'nin Samsun ilinde bulunan bir tramvay sistemidir. Karadeniz bölgesinde hizmet veren ilk şehir içi raylı sistemi olup, ilk etabı 10 Ekim 2010'da açılmıştır.[2] Sistem günümüzde 35,5 kilometre (22,1 mi) uzunluğa ve 43 istasyona sahiptir. Proje aşamasında olan tramvay hatlarının tamamlanması ile tramvay sisteminin 48,73 km'ye ve 59 istasyona ulaşması planlanmaktadır.

Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından 10 Eylül 2008 yılında temeli atılan 1.Etap çalışmaları kapsamında, Üniversite bölgesi ile Samsun Garı arasında; 21 istasyon, 15,6 km uzunluğunda ana hat, 1,9 km'lik depo hattı ve 404 metrelik atölye hattı inşaa edilmiştir. Hattın yaklaşık olarak 14 kilometresi kapalı, 1,5 kilometresi de açık hat olarak dizayn edilmiştir. 1.Etap güzergahında toplam 8 bölgede ray geçişi ve tramvayların yön değiştirmesini sağlayan 74 adet makas bulunmaktadır. Proje kapsamında üç adet viyadük ve beş adet yaya üst geçidi bulunmaktadır.[3] Tramvay hattında hizmet vermesi için İtalyan AnsaldoBreda markasından 16 adet Sirio model tramvay satın alındı. İnşaatın bitirilip araçların alınmasının ardından 1.Etap'ın ilk seferi 10 Ekim 2010 tarihinde saatler 10:10'u gösterdiği zaman yapılarak hizmete açılmış oldu.

Artan yolcu talebi ile tramvayın kapasitesini arttırmak amacıyla Samsun Büyükşehir Belediyesi, 25 Eylül 2012 tarihinde yaptığı 5 adet tramvay alım ihalesini Çin Halk Cumhuriyeti'ne bağlı CNR firması kazandı. Tramvaylar 2013 yılı sonnundan itibaren Çin'den Antonov An-225 Mriya ucağına yüklenerek Samsun'a ulaştırıldı.

Samsun 19 Mayıs Stadyumu'nun Tekkeköy ilçesine taşınması ve ilçede bulunan sanayi ve yerleşim alanlarının artması ile tramvayın bu bölgeye uzatılması planlanmıştır. 2.Etap kapsamında Gar ile Stadyum arasında 14 km'lik hatta 14 istasyon inşaa edilmiştir. Hat üzerinde bir adet viyadük ve dört adet yaya üst geçidi inşaa edilmiştir. Çalışmalarının tamamlanması ile hat 10 Ekim 2016'da hizmet vermeye başladı.

2.Etap projesi kapsamında oluşacak yolcu talebini karşılamak adına Samsun Büyükşehir Belediyesi 8 adet tramvay alımı ihalesine çıktı. İhaleyi kazanan Durmazlar firması ile 1 Ekim 2015 tarihinde sözleşme imzalandı. Proje kapsamında alınan 8 tramvay aracının ilki 17 Kasım 2017'de Samsun'a getirildi.

Tramvay sisteminin Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kurupelit Kampüsü'ne ulaşımını sağlayacak 3.Etap çalışmaları kapsamında Üniversite'nin Rektörlük bölgesinden, Üniversite'nin en uç noktasında bulunan Yurtlar bölgesine ulaşan 7 istasyondan oluşan 6 km'lik tramvay hattı inşaa edilmiştir. Üniversite kampüsünün rakımı yüksek olduğu için tramvaylar normalin üstünde bir eğimle hizmet vermektedir. Hattın açılışı 5 Temmuz 2019 tarihinde yapılmıştır.

Samsun Büyükşehir Belediyesi, bazı tramvay istasyonlarının isimlerini bulunduğu bölgedeki yapılara ve yerleşimlere uygun olarak değiştirmiştir. Bu istasyonlar;

  • Büyük Cami istasyonunun ismi Büyük Cami - Opera
  • Fener istasyonunun ismi Samsun Müzesi - Fener
  • OMÜ Rektörlük / Batı Garajı istasyonunun ismi Eczaneler olarak değiştirilmiştir.[4]

Tramvay hatları

[değiştir | kaynağı değiştir]

Tramvay sistemi, Tekkeköy - Eczaneler, Belediye Evleri - OMÜ Yurtlar ve -maç günlerinde- Stadyum - OMÜ Yurtlar arasındaki üç güzergahta hizmet vermektedir. İlerleyen zamanlarda bu güzergahlara entegre yeni hatların hizmet vermesi planlanmaktadır.

Hat Güzergâh İstasyon Sayısı Uzunluk Açılış Son Genişletme
T1 OMÜ Yurtlar - Stadyum 43 35,5 kilometre (22,1 mi) 2010 2019
T2 Eczaneler - Tekkeköy 35 2010 2016
T3 OMÜ Yurtlar - Belediye Evleri 31 2016 2019
T4 Kılıçdede - Şehir Hastanesi 10 9,6 kilometre (6,0 mi) 2028

(Planlanan)

T5 Kılıçdede - Kamu Kampüsü 13 ~9,34 kilometre (5,80 mi)
Etap Güzergâh Uzunluk İstasyonlar Hizmete giriş
1.Etap Gar ↔ Eczaneler 15,6 kilometre (9,7 mi) 21 10 Ekim 2010
2.Etap Gar ↔ Stadyum 14 kilometre (8,7 mi) 15 10 Ekim 2016
3.Etap Eczaneler ↔ OMÜ Yurtlar 6 kilometre (3,7 mi) 7 5 Temmuz 2019
4.Etap Kılıçdede ↔ Şehir Hastanesi 9,6 kilometre (6,0 mi) 10 2028

(Planlanan)

Kamu Kampüsü bağlantı hattı 4,17 kilometre (2,59 mi) 6
Toplam 59 İstasyon, 48,73 kilometre (30,28 mi)
Sayı İstasyon İlçe Aktarma Tür Notlar
1 OMÜ Yurtlar Atakum Viyadük KYK Karadeniz Erkek Öğrenci Yurdu
2 Eğitim Fakültesi Hemzemin Ondokuz Mayıs Üniversitesi (Eğitim Fakültesi)
3 Yaşam Merkezi Ondokuz Mayıs Üniversitesi (Yaşam MerkeziFen-Edebiyat FakültesiZiraat FakültesiMühendislik FakültesiVeteriner Fakültesi・Hayvan Hastanesi)・SAMKART Başvuru Merkezi
4 Sağlık Bilimleri Ondokuz Mayıs Üniversitesi (Sağlık Bilimleri Fakültesi ve Yüksekokulu)
5 Diş Hekimliği Ondokuz Mayıs Üniversitesi (Diş Hekimliği FakültesiYaşar Doğu Spor Bilimleri Fakültesi)
6 Tıp Fakültesi Ondokuz Mayıs Üniversitesi (Tıp FakültesiSağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi)
7 OMÜ Lojmanlar Viyadük Ondokuz Mayıs Üniversitesi (Lojmanlar)
8 Eczaneler R8-A (Aksu Köyü)・R10 (Büyük Oyumca)・R11 (Ballıca)・R11-B (Bafra Eczacılık Fakültesi)・R12 (Taflan)・H1 (Çarşamba Havalimanı) Hemzemin Ondokuz Mayıs ÜniversitesiBatı Garajı • 153 Restoran (Üniversite)
9 Körfez Körfez Sahili
10 Pelitköy
11 Kurupelit
12 Yeni Mahalle R9 (Demirkent)
13 Atakent R8-Ç (Çamlıyazı)・R8-K (Karagöl)・R8-P (Panorama)・R8-Y (Yukarıaksu)
14 Çobanlı
15 Ömürevleri
16 Türk-İş R5 (Karayolları)・R6-T (Otogar - Eğitim Araştırma)・R7-Kısa (Şehit Tunç Fidaneri)・R7-Uzun (Kamalı Köyü)・R13 (Korupark) Atakum 100. Yıl Meydanı・Türk-İş Sahili・Citymall AVM
17 Mimar Sinan
18 Atakum Belediyesi Atakum Belediyesi・Yeşilyurt AVM・Atakum Sahili
19 Denizevleri / Esenevler
20 Karayolları Kent Park・153 Restoran (Kent Park)・Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü・SAMULAŞ Genel Müdürlüğü
21 Güzel Sanatlar İlkadım Ondokuz Mayıs Üniversitesi (Güzel Sanatlar Fakültesi・Mimarlık FakültesiSamsun Devlet KonservatuvarıSamsun MYO)
22 Baruthane / Kalkancı R4 (Kalkanca)・R6-B (Otogar)・Amisos Tepesi teleferik hattı BatıparkAmisos Tepesi
23 Samsun Müzesi / Fener Samsun MüzesiFener Plajı
24 Gençlik Parkı Gençlik Parkı
25 Liman Samsun Limanı
26 Büyük Cami / Opera R1 (Şehir Hastanesi)・R2 (Cezaevi)・R28 (Duruşehir)・H2 (Çarşamba Havalimanı) ・İlçe Otobüsleri・Samsunum 1 Gezi Teknesi Samsun Devlet Opera ve BalesiBüyük CamiiSaathane Meydanı・Toplu Taşıma Transfer Merkezi・SAMKART Başvuru Merkezi・153 Kafe & Restoran (TTTM)
27 Cumhuriyet Meydanı Cumhuriyet MeydanıKurtuluş YoluTütün İskelesiOnur AnıtıYabancılar ÇarşısıSamsun Valiliği・Bulvar AVM・Gazi Müzesi
28 Gar TCDD Taşımacılık (Samsun Garı) Samsun Garı・Kent Müzesi・Sevgi Gölü・Balonya
29 Kılıçdede T4 Kılıçdede - Şehir Hastanesi

T5 Kılıçdede - Kamu Kampüsü

Kılıçdede Cami・Cerrahi El Aletleri ve Sağlık Müzesi・Mert Plajı
30 Samsunspor Canik R25 (Hasköy - Teknepınar)・R25-S (Samsun Üniversitesi) Piazza AVM・Gülsan Sanayi Sitesi・Samsunspor Nuri Asan Tesisleri (İstasyon tabelasında yazan takım sloganı: Sizleri Asla Unutmayacağız.)
31 Belediye Evleri Doğupark・Bandırma Vapuru ve Millî Mücadele Parkı Açık Hava Müzesi・Gülsan Sanayi Sitesi
32 Mavi Işıklar Mavi Işıklar Eğitim, Dinlenme ve Rehabilitasyon Merkezi・Canik Oyuncak Müzesi
33 Balıkçı Barınağı Canik Balıkçı BarınağıLovelet Outlet AVM
34 Asarağaç Tekkeköy
35 Kirazlık
36 Örnek Sanayi Samsun Organize Sanayi Bölgesi
37 İlkadım Sanayi
38 19 Mayıs Sanayi R22 (Organize Sanayi)
39 Organize Sanayi
40 Kerimbey
41 Cumhuriyet
42 Tekkeköy R21 (Tekkeköy)・R43 (Çınarlık)・H1-H2-H3 (Çarşamba Havalimanı) Yaşar Doğu Spor Salonu・TÜYAP Samsun Fuar ve Kongre Merkezi
43 Stadyum Samsun 19 Mayıs Stadyumu
(Sadece maç günleri kullanıma açıktır.)

Gelecekteki genişletmeler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Samsun Büyükşehir Belediyesi, 2 milyonu aşan nüfusu için 2020 yılında 2032 yılı hedefli Samsun Ulaşım Ana Planı (SAMUAP) hazırlamıştır. Ulaşım Ana Planı'nın “Toplu Taşıma Hatlarının Değerlendirilmesi” başlığı altında kent merkezindeki önemli yolculuk üretim-çekim noktaları göz önünde bulundurularak yoğun yolculuk taleplerinin oluştuğu koridorlarda önerilen raylı sistem hatlarına yer verilmiştir.

Kılıçdede - Şehir Hastanesi Tramvay Hattı ve Kamu Kampüsü Bağlantısı:

[değiştir | kaynağı değiştir]

Samsun'un sağlık alanında önemli yatırımı olan Samsun Şehir Hastanesi'nin yerleşimden uzakta ve dağların yamaçlarına inşaa edilmesi raylı sistem ihtiyacını oluşturmaktadır. Mevcut tramvay hattının Kılıçdede ile Samsunspor istasyonları arasından ayrılarak başlayan hat mevcut Samsun-Sivas konvansiyonel demiryolu güzergahını paralel şekilde takip ederek Şehir Hastanesi'ne ulaştırmayı planlamaktadır. Şehir Hastanesi'ne planlanan hattın belirli bir noktasından ayrılacak bağlantı hattı ile de Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Kamu Kampüsü'ne de raylı sistemin ulaştırılması hedeflenmektedir.

Projenin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yapılması kararlaştırılmış olup, ihale sürecine girilmiştir. Hattın 2028 yılı içerisinde tamamlanıp hizmete alınması planlanmaktadır.

Ücret Tarifesi[6]
Biniş Türü 1 - 12 1 - 24 1 - 30 1 - 42
Tam
18,00 TL
20,50 TL
25,00 TL
26,50 TL
Eğitim
12,50 TL
13,50 TL
14,50 TL
16,50 TL
1.Aktarma
1 saat içerisinde yapılan aktarmalar ücretsizdir.
2.Aktarma
6,50 TL
Üniversite/Kampüs İçi
Tam
3,00 TL
Öğrenci
1,50 TL

Tramvay hatlarında üç farklı markadan oluşan toplamda 29 adet tramvay aracı hizmet vermektedir. Gelecekte Şehir Hastanesi ve Kamu Kampüsü hatlarının tamamlanıp açılmasıyla oluşacak yolcu yükünü hafifletmek adına Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü tarafından 10 adet yeni tramvay alımı ihalesine çıkıldı. İhaleyi kazanan Bozankaya firması ile 04 Temmuz 2024 tarihinde sözleşme imzalanarak araçların üretim süreci başlamıştır. İlk araçın Mayıs 2026 yılında, tamamının ise 2027 başında teslim edilmesi planlanmaktadır.[7]

AnsaldoBreda

'Sirio' [8]

CNR [9] Durmazlar

'Panorama' [10][11]

Bozankaya [12]
Araç Sayısı 16 5 8 10
Hizmete Giriş Tarihi 2010 2013 2017 ~2026
Araçların Teknik Özellikleri
Araç Boyu 32,075 m 40,014 m 32,970 m 42 m
Araç Genişliği 2,65 m
Araç Yüksekliği 3,30 m (katener hariç)
Araç Ağırlığı 44 ton 56 ton 46,6 ton 59 ton
Araç Taban Tipi Alçak Taban
Kapı Sayısı 4x2 yan 7x2 yan 6x2 yan 7x2 yan
Körük Sayısı 4 3 4 6
Vagon Sayısı 5 4 5 7
Sürücü Kabin Sayısı 2
Yolcu Koltuğu Sayısı 56 + 2 (Engelli) 70 + 2 (Engelli) 50 + 4 (Engelli) 82 + 2 (Engelli)
Ayakta Yolcu Sayısı (6 Kişi/m²) 227 330 240 410
Azami Hız 70 km/sa (62 km/sa ile sınırlandırılmıştır)
Besleme Gerilimi 750 V DA Katener
Motor Tipi 4 Kutuplu 3 Fazlı Asenkron Motor
Araç Gücü 4 x 106 kW = 424 kW 12 x 60 kW = 720 kW 8 x 68 kW = 544 kW 6 x 120 kW = 720 kW
Araçlarda dahili anons, ısıtma, havalandırma ve soğutma sistemleri bulunmaktadır.
  1. ^ Stadyum Tramvay İstasyonu yolcu kullanımına kapalıdır
  2. ^ "Tarihçe". ATUS. 22 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2018. 
  3. ^ "Hafif Raylı Sistem - Samulaş". samulas.com.tr. Erişim tarihi: 29 Aralık 2025. 
  4. ^ "Samsun'da tramvay durak isimleri değişti". gazetegercek.com.tr. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2025. 
  5. ^ "Hafif Raylı Sistem – Samulaş A.Ş." 7 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ekim 2022. 
  6. ^ "Ücret Tarifesi". 27 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2020. 
  7. ^ "10 YENİ TRAMVAY ALIMI İÇİN İMZALAR ATILDI". Samsun Büyükşehir Belediyesi. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2024. 
  8. ^ "Wayback Machine". 21 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2020. 
  9. ^ "Wayback Machine". 21 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2020. 
  10. ^ "Wayback Machine". 28 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2020. 
  11. ^ "Panorama Tramvay". 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2020. 
  12. ^ "Bozankaya Tramvay Katalogları" (PDF).