Tatarlar

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara
Bu madde günümüzde kendilerini Tatar olarak tanımlayan halklar hakkındadır. Tarihteki Tatar kelimesinin etimolojisi için Tatar kelimesi (etimoloji) maddesine bakın.
Tatarlar
(Татарлар)
Kazan'da bir Tatar ailesi
Kazan'da bir Tatar ailesi(1885).
Toplam Nüfus

7 milyon

Önemli Bölgeler
Rusya, Ukrayna[1], Polonya, Moldova, Litvanya, Belarus, Bulgaristan, Çin, Kazakistan, Romanya, Türkiye, Özbekistan
Dil(ler)
Rusça, Tatarca
Din(ler)
İslam (genellikle Sünni)
İlgili Etnik Gruplar
diğer Türk halkları

Tatarlar (Tatarca: Tatarlar/Татарлар), Günümüzde Rusya Federasyonu içinde yer alan Tataristan Cumhuriyetindeki Volga Tatarları, Ukrayna'ya bağlı Kırım Özerk Cumhuriyetindeki Kırım Tatarları gibi etnik gruplar kendilerini Tatar olarak adlandırmaktadır. Bunun dışında Çin Halk Cumhuriyetinin azınlıklarından biri olan Tatarlar (塔塔尔族 tătăĕr zú) da bilinmektedir. Rusya, Ukrayna, Polonya, Moldova, Litvanya, Belarus, Bulgaristan, Çin, Kazakistan, Romanya, Türkiye ve Özbekistan gibi ülkeler Tatarların yaşadıkları yerlerdir.


"Tatar" sözcüğü, çeşitli zamanlarda değişik anlamlarda kullanılmıştır. Ruslar, yüzyıllar boyunca, Rusya Avrupa'sında yaşayan Türk soylu Müslümanlar için, batılı yazar ve araştırmacılar, Türkistan'da ve Karadeniz'in kuzeyinde yaşayan Türkler için, Osmanlılar ise, on altıncı yüzyıldan başlayarak kuzey Türkleri için kullanmışlardır.[2]

Konu başlıkları

[değiştir] Tatar ve Türk kavimleri ilişkisi

Moğol (Tatar) ordusunun çoğunluğu Kıpçaklar, Peçenekler ve öteki Türk boylarından gelenler rütbesiz askerlerden oluşmakta idi. Bütün komuta kademeleri ise, Moğolların tekelindeydi.

Çinlilerin Moğol olarak isimlendirdiği kabilelerden birinin adı Çin kaynaklarında görünmektedir.[3] Moğolların Çinlilerce Tatar olarak isimlendirdiği ve Türkler ile iç içe yaşamış, komşu olan bu topluluk, Moğol ordusunun batıya seferlerinde Türk boyları ile savaşa katılmıştır. Dolayısı ile bir Moğol topluluğu olan Tatarlar, birlikte savaş için göç ettiği Türk kavimlerine daha sonra da egemenliği altında yaşayan bölgedekilere ismini vermiştir.[3][2]

[değiştir] Tatar kökenli halklar ve Tatar boyları

Kazan Tatar kadını (18. yüzyıl)
Kazan Tatarları (1885)

Bazı Çin kaynaklarına göre Tatarlar, bulundukları bölgeler, sosyal ve askeri yaşayış şekilleriyle farklılık göstermektedirler.[3]

[değiştir] Volga Tatarları

[değiştir] Doğu Avrupa Tatarları

[değiştir] Kafkasya Tatarları

[değiştir] Orta Asya ve Sibirya Tatarları

[değiştir] Ak Tatarlar

Çin sınırına yakın bölgede yaşarlar. Düzgün giyimli, medeni ve aile düzeni olan insanlardı. Uzun yıllar Uygur Türkleri ile iç içe yaşamışlardır. Gelenekleri, Türkistan'da yaşayan Türk topluluklarının gelenekleriyle birebir örtüşmektedir.

[değiştir] Kara Tatarlar

Türkistan'ın kuzeyinde, Çin sınırından uzak bölgelerde yaşamaktaydılar. Bir rivayete göre Cengiz Han'ın ataları olduğu düşünülmektedir. Çok ilkel bir hayat sürerler ve Çinliler tarafından Türklerden ayrı bir yapıya sahip olduğunu belirtmek için Kara Tatar adı ile adlandırılırlardı. Kırmızı yüzlü, büyük yanaklı, kirpikleri ve sakalları çok seyrek, belden yukarısı kısa, bacakları uzun, dolgun vücutlu insanlardı.

[değiştir] Vahşi Tatarlar

Kırgıy olarak da anılan Kara Tatarlardan daha ilkel insanlardı. Üretimle ilgili faaliyetleri olmayan, toplayıcılık, soygunculuk, çapulculuk ve çok az olarak da avcılıkla geçinen topluluklardı.

[değiştir] Osmanlı Ordusu ile İlişkiler

Tatar Savaşçılar,1800'lü yıllarda Osmanlı ordusundaki Deliler adlı askeri birliğin dağılmasından sonra o boşluğu doldurmak amacı ile orduya alınmışlardır.

[değiştir] Türkiye'de Tatarlar

Osmanlının yıkılması ve Karadenizin kuzey taraflarının Rus idaresine girmesinden sonran Balkanlardan, Kırımdan, Kafkasyadan ve Kazan çevresinden Türkiye'ye doğru göç yaşanmıştır. Türkiye'de yaşayan toplam Tatar nüfusunun 4.5 milyon civarı olduğu düşünülmektedir. Eskişehir, Ankara, İstanbul, Bursa, Balıkesir Tatarların yoğunlaştığı illerdir.

Türkiyede dört ana Tatar grubu bulunmaktadır. Dobruca Tatarları, Kırım Tatarları, Kazan Tatarları ve Nogay-Astrahan Tatarları.

[değiştir] Ayrıca bakınız

[değiştir] Dipnot