Tenis

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Tenis
US Open 2007, Maria Sharapova serving.jpg
Prestijli Grand Slam turnuvası Amerika Açık'tan bir görüntü.
Birlik Uluslararası Tenis Federasyonu
İlk oynanış 19. yüzyıl
Özellikleri
Takım üyeleri Tekler, Çiftler, Karışık Çiftler
Kategori Raket sporları
Ekipman Tenis topu, Tenis raketi
Alan Tenis kortu
Olimpiyatlar 1896-1924, 1988-günümüz

Tenis, raketle iki kişi ya da iki kişilik iki takım arasında oynanan bir spordur. Oyuncular raketleri ile içi boş lastik topu ağ (net) üzerinden rakibinin sahasına (korta) atmaya çalışırlar. Kurallar dahilinde en çok puanı alan oyuncu kazanır.

İngiltere'den 1800'lerde ilk olarak oynanmaya başlayan oyun, öncelikle İngilizce konuşulan ülkelerde yayılmıştır. Tenis bugün bir olimpiyat sporu olup, her seviyeden, her yaştan ve her ülkeden oyuncusu bulunmaktadır.[1]

Tenis dikdörtgen düz bir yüzeyin üzerinde genellikle betonda, balçıkta veya çimin üzerinde oynanır. Bazen de toprak sahada oynandığı görülür. Kortların önemli uzunluk ölçünleri vardır ve her kort bu ölçülere göre yapılmak zorundadır.[2]

Kortlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Tenis kortu bir dikdörtgendir. Tenis kortları 23,77m (78 feet) uzunluğunda ve 10,97m (36 feet) genişliğindedir. Tekler müsabakası için genişlik 8,23m (27 feet) ‘dir.[2]

Tenis kortu,1,07metre (3.1/2 feet) yüksekliğindeki iki direğin üzerinden geçen çelik tel veya kordona asılmış durumdaki fileyle ortadan ikiye ayrılmıştır. File gergin olmalı, direkler arasını tamamen doldurmalı ve topun geçmeyeceği kadar sık dokunmuş olmalıdır. Filenin orta yüksekliği 0,914m (3 feet) olup, fileyi tutan çelik telin üzerinden geçerek yere sabitlenen bir “orta bant” ile filenin yüksekliği ve gerginliği ayarlanır. Filenin üzerindeki çelik tel, bir bant tarafından (file bantı) örtülü olmalı. File bantı ve orta bant tamamıyla beyaz olmalıdır. Fileyle ilgili kurallar arasında şunlar yer alır:[2]

  • Çelik telin veya kordonun çapı en çok 0,8 cm (1/3 inç) olmalıdır.
  • Ortada bulunan file bandının genişliği en çok 5 cm (2 inç) olmalıdır.
  • Filenin bandının genişliği, çelik telin her iki yanından da aşağıya doğru en az 5 cm (2 inç), en çok 6,35 cm (2.1/2 inç) olmalıdır.

Kort Çizgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Tenis sahasının boyutları (feet olarak)
Tenis kortunun metrik bazda gösterimi. (imperial version bakınız).

Kortların genişliğini belirleyen çizgilere sınır çizgileri denir. Bunların ortasındaki küçük işaretin adı ise çilekeş çizgisidir. Bu çizgilerin kalınlığı 5 cm dir.

Kortlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Beş ana türde kort vardır. Kortların yüzeyinde kullanılan malzemeye bağlı olarak her topun yüzeye sekmesindeki hızı farklıdır. Bu da iki kişilik oyunlarda oyunun seviyesini etkileyebilir. En bilinen beş kort türü:

  • Toprak Kort
  • Çim Kort
  • Sert Kort
  • Halı Saha Kortu
  • Sentetik Kort

Bazı oyuncular belirli yüzeylerde daha başarılı sonuçlar elde eder. Bu oyunculara başarılı oldukları kortun uzmanı (örneğin çim kort uzmanı) denilir.

Toprak kortları "yavaş" olarak tanımlanırlar; çünkü top rakete gelene kadar hız kaybeder, ondan sonra oldukça yükseğe zıplar ve yere çarptıktan sonra ani bir hızlanma olur. Bunun sebebi toprak kortta oyuncuların "top-spin" vuruşları tercih etmeleridir. Toprak korttaki maçlar "winner" adı verilen sayı alan vuruşların daha zor olması sebebiyle daha uzun sürer. Sayılar genellikle oyuncuların "basit hatalar" denilen topun filede kalması ya da çizgilerin dişarı atilmasi sonucu alınır. Toprak kortlarında oynanan oyunlarda topun bıraktıği izler belirgindir.

Sert ve çim kortlar daha "hızlı" yüzeylerdir. Bu hız yapıldıkları maddeye göre değişir. Bu yüzeylerin özelliği "kısa sıçrayışlar" dır. Bu kortlarda sert servis atan ve vuruşları sert olan oyuncuların avantajı vardır. Çim kortlarda topun sıçraması miktarı, çimin ne kadar sağlıklı ve ne sıklıkta biçildiğini gösterir.

Normal bir puanlık oyun:

Oyuncular veya çiftler nette karşılıklı bir biçimde durur. Bir oyuncu servisi uygular ve netin karşısındaki oyuncu(lar) yani rakip(ler)i alıcıdır. Servis kortun iki yarısı arasından değişir.

Her bir puan için, servis atan kişi sınır çizgisinin arkasında, orta işaret ile yan çizgi arasında durur. Alıcı onun tarafındaki netten istediği yerde durabilir ama genellikle servis kutusunun arkasındadır. Alıcı hazırsa servisi atan kişi atar.

Meşru olarak top nete değmeden üstünden rakiplerinin çaprazı sahasına iner. Top eğer servis atarken dışarı çıkarsa "out" olur ve servisi atan kişi puan kaybetmiş olur.

Tenis, bu spora özgü raket ve toplarla oynanabilmektedir

Vuruşlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Servis[değiştir | kaynağı değiştir]

Court tennis de servis aşamaları sırasıyla (sağ elini kullanan oyuncular için);
1- Raket ve top birbirine paralel şekilde elde hazır olur.
2- Doğru servis kutusuna alınan vücut pozisyonuyla birlikte top dikey alın hizasına yaklaşık 2 kol boyu yükseltilir.
3- Top raketle eş zamanlı birbirinden ayrılırken sağ eldeki raket, koldaki flexörleri çalıştırarak sırta kapalı şekilde alınır.
4- Dirsekten, yukarıya doğru yükselen topa, omuzdan kuvvet alarak vuruş uygulanır ve raket sol ayak yanına indirilerek vuruş tamamlanır.

Forehand[değiştir | kaynağı değiştir]

Forehand de sağ kol raket tek elle tutulacak şekilde baş üstünden düzgün bir açıyla kol gergin bir şekilde geriye çekilir.Bu esnada bacaklar birbirine paralel olacak şekilde hafif bükük durulur. Gerilen raket aşağıdan giderek hafif bükülmüş dizin tam önünde durur, topa vurulur. Topa vurulduktan sonra raket boyna çekilir ve çekilirken sol elle tutulur.

Backhand[değiştir | kaynağı değiştir]

Backhand vuruşunda geriye iki elle raket çekilir. Raket geriye çekildikten sonra raketin yüzü, karşıyı göstermelidir. Raket çekilirken dizler paralel bir biçimde hafif kırılmalıdır. Topa dizin biraz önünde raket iki elle vurulmalıdır. Raket topa vurulduktan sonra iki elle boyna çekilmelidir.

Veteranlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Veteran tenisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Veteran tenisi dünya spor dünyasına birçok yönden damgasını vurarak ön plana çıkmaya başladı. Ayrıcalıklı bazı durumları ise şunlardır:

  • 85 yaş ve üzeri oyuncular için düzenli olarak turnuvalar yapılır. Veteran teniste turnuvalar (kadın ve erkek için) 35 yaşta başlar ve 5'er yıllık aralarla erkeklerde 85, kadınlarda 75 yaş kategorilerinde oynanır. Bütün bu kategorilerin ulusal ve uluslararası müsabakaları bulunmaktadır. Dünyada bir yılda 186 bireysel turnuva ve takım şampiyonası oynandığı bilinmektedir. Bilinen en yaşlı tenisçi 93 yaşındadır.
  • Her yıl Dünya Veteran Şampiyonası (B serisi +55 +60 +65 +70 +75 +80 +85) Antalya ilinde 31 ülkeden 600 civarında kadın erkek tenisçinin katılacağı turnuva yapılır.

Maç, Set ve Galibiyet[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir taraf servis atarak oyunu başlatır. Kazanılan her sayıda oyuncunun puanı 15, 30 ve 40 şeklinde artar. Sayı, topun rakibin sahasında kalması, rakibin topu hatalı atması, rakibin iki kere üst üste hatalı servis kullanması gibi durumlarda kazanılır. Üç sayı alıp 40 puana erişen oyuncu, bir sayı daha kazanırsa, o set içinde 1 oyun kazanmış olur. Toplamda 6 oyun kazanan oyuncu, bir set kazanmış olur. Erkeklerin maçında toplamda 5 set ve kadınların maçında toplamda 3 set oynanır. Setlerin çoğunu kazanan oyuncu, galip gelir.

Eğer maç sırasında 40-40'lık bir eşitlik meydana gelirse, bir sonraki sayıyı kazanan avantaj kazanır. Böyle bir durumda oyuncu bir sayı daha kazanırsa seti alır., sayıyı rakibi kazanırsa eşitlik durumu yeniden oluşur. Bir oyuncu iki sayı üst üste kazanıncaya kadar da mücadele bu şekilde devam eder.

Turnuvalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Uluslararası turnuvalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Uluslararası Tenis Turnuvaları
ITF Turnuvaları
ATP Turnuvaları
WTA Turnuvaları
Grand Slam

Grand Slam kazanmış tenisciler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu listede yer alan tenisçiler, en az 5 Grand Slam turnuvası kazanmış olan tenisçileri göstermektedir.
Son güncelleme: 20.07.2013

Erkekler
Bayanlar

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ ITF Olimiyat Oyunları Ağ Sayfası - Tenis Oyunun Olimpiyat Oyunlarındaki Yeri
  2. ^ a b c TTF Tenis Kuralları