Çin İç Savaşı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Jump to navigation Jump to search
Çin İç Savaşı
Shangtang.jpg
Çin Komünist Partisi askerleri, Haziran 1949'da Pekin'e girerken
Tarih 1 Ağustos 1927 - 22 Aralık 1936
31 Mart 1946 - 1 Mayıs 1950
Bölge Çin
Sonuç Komünistler kazandı.
Taraflar
Emblem of the Kuomintang.svg Kuomintang Danghui.svg Komünist Parti
Komutanlar ve liderler
Kuomintang bayrağı Çan Kay Şek Çin Komünist Partisi bayrağı Mao Zedong
Güçler
Kuomintang bayrağı: 4.300.000 (1945)
3.650.000 (1948)
1.490.000 (1949)
Çin Komünist Partisi bayrağı: 1.200.000 (1945)
2.800.000 (1948)
4.000.000 (1949)
Kayıplar
~1.500.000 ölü (1948-1949) ~250.000 ölü (1948-1949)

Çin İç Savaşı, Çin'deki Çin Milliyetçi Partisi (Kuomintang) ve Çin Komünist Partisi arasında yaşanan bir savaştır. 1927 yılında Kuzey Seferi sonrasında, Çan Kay Şek tarafından yönetilen Çin Milliyetçi Partisi'nin sağ kanadının ÇMP-ÇKP ittifakındaki komünistleri temizlemesi ile başladı. Asıl çatışma 1950 yılında düşmanlığın bitmesi ile sona erdi. Komünistler şu anki Çin'i (Hainan Adası dahil olmak üzere) kontrolleri altına alırlarken, milliyetçilerin elinde ise şu anki Tayvan, Penghu ve birkaç ada kaldı.

İlk Birleşmiş Cephe[değiştir | kaynağı değiştir]

Qing Hanedanlığı'nın çökmesinden sonra Kuzey Çin'in büyük bir bölümünü mahalli diktatörlerce yönetiyordu. Bu diktatörlere karşı Batılı güçlerden yardım isteyen Sun Yat-sen umduğunu bulamadı ve yüzünü Sovyetler Birliği'ne çevirdi. Sovyetler Birliği kendi politik çıkarları doğrultusunda hem Sun'a hem de yeni kurulmuş olan ÇKP'ye yardım etmeye başlayarak Sun'un bu isteğini geri çevirmedi. Sovyetler'in bu yardımla Çin'de bir komünist tarafa kayış olacağını ummuştu, buna karşı her iki tarafın da savaşı kazanabileceği ihtimali karşısında da hazırlıklarını yapmıştı. Böylece Çin'deki komünistler ve milliyetçiler arasındaki güç kavgası başlamış oldu.

1923 yılında Şangay'da Sun ve Sovyetler'in temsilcisi Adolph Joffe arasında Sovyetler'in Çin'in bir ulus olarak birleşmesine yardımcı olacağını taahhüt eden Sun-Joffe Manifestosu adındaki bir belge imzalandı. Bu belgede ÇMP ve ÇKP arasında bir birliğin bir an önce sağlanarak birleşmiş ve bağımsız bir Çin'in kurulması gerektiği vurgulanıyordu. Bundan sonra Sovyetler'den yetkililer her iki partiye birleşme ve yeniden organizasyon için yardım ettiler ve böylece İlk Birleşmiş Cephe kurulmuş oldu. Bu sırada Moskova'ya politik ve askeri eğitim almak için giden ve Sun'un arkadaşlarından biri olan Çan Kay Şek, geri dönerek Whampoa Askeri Akademisi'ni kurdu. 1924 yılında akademinin başkanı olan Chiang burada sivrilerek göze batmaya başladı, en sonunda Sun'dan sonra ÇMP'nin başkanı oldu. Chiang Sovyetler'in giderek artarak Çin politikasına karışması ve içinde olunan "parti içinde parti" durumundan hoşnut olmayarak komünistleri yavaş yavaş ÇMP'den tasfiye etmeye başladı. Bu Çin İç Savaşı'nın başladığına bir işaret oldu.

Kuzey Seferi (1926–1928) ve ÇMP'nin cepheden ayrılması[değiştir | kaynağı değiştir]

Sun'un 1925 yılında ölümünden birkaç ay sonra Millî Devrimci Ordu'nun başkumandanı olarak, Chiang uzun süredir ertelenmiş olan Kuzey Seferi'ne çıkarak kuzeydeki mahalli diktatörleri yenip Çin'i ÇMP altında birleştirme kararı aldı.

1926 yılında ÇMP sağ-sol diye iki gruba ayrılırken, partideki komünist blok da giderek büyümekteydi. 1926 yılının mart ayında kendisine yapılan bir kaçırma girişiminden kurtulan Çan, derhal Sovyet danışmalarını kovarak partisindeki ÇKP üyelerine yükselme sınırlamaları getirdi ve kendini üst ÇMP lideri olarak atadı.