Gladio

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Gladio (Türkçe: Kısa Kılıç), II. Dünya Savaşı sonrasında Batı Avrupa'da gelecekte olması beklenen bir Varşova Paktı işgaline cephe gerisinde bir direniş başlatmak amacıyla İtalya'da NATO tarafından gizli olarak örgütlenen kontrgerilla (stay-behind) operasyonunun kod adı. Gladyo, özel olarak NATO cephe gerisi direniş organizasyonun İtalyan kolunu belirtse de bazen "Gladyo operasyonu" NATO'nun bütün cephe gerisi (stay-behind) operasyonlarının gayriresmî adı olarak kullanılır ve bazen "Süper NATO" adıyla da anılır.[1]

Latince'de kılıç anlamına gelen Gladio sözcüğünü ad olarak kullanan örgüt, Amerikan ve İngiliz kontrgerilla örgütlenmesi olan Stay Behind tarafından 1952 yılında kuruldu. CIA tarafından yönetilen ve finanse edilen örgüt, 1956 yılında ABD ile işbirliği içinde, casusluk ve gerilla savaşı yapmak üzere örgütlendi. Sardunya'da örgütün ilk eğitim kampı kuruldu ve Kuzey İtalya'da 139 yerde silah ve mühimmat depoları oluşturuldu. Resmi adı Müttefik Koordinasyon Komitesi (Allied Coordination Committee) idi.[2]

1956 sonrasında ikisi kadın 622 kişi ABD ve İngiliz gizli servisleri tarafından eğitildi.[2] Organizasyon söküldü (1972-1973[2]), ancak kaldırıldı değil[3].

Soruşturmaların ünlü yargıcı Felice Casson, gizli servis arşivinde yaptığı incelemelerde, 1972 yılındaki bir bombalamanın kesinlikle NATO destekli bazı gizli örgütlerce yapıldığı sonucuna ulaştı: 2001 yılında, bu hipotez kesin ekarte edilmiş.[4] Yargıç, başbakan Giulio Andreotti'nin bilgisine başvurdu, 1972'de bu olay tespit edildiği için başbakan örgütün varlığını kabul etti, ancak 1972'de örgütün kapatıldığını söyledi. Adli soruşturma arşivlenen olmuştur: hiçbir suç yoktu.[5] Gladio gizli tesis oldu, aynı zamanda yasal ve meşru.[3]

Avrupa Parlamentosu bile sorunla ilgili karar tasarısında şu sözlere yer vermek durumunda kalmıştır: Avrupa Topluluğu'na üye pek çok ülkede gizli, paralel istihbarat ve silahlı operasyon örgütlerinin 40 yıldır var olduğu Avrupa hükümetleri tarafından ortaya çıkarılmıştır. Kırk yıldır bu örgütlerin demokratik kontrolden kurtulduğu ve NATO ile işbirliği halinde ABD gizli servislerince yönetildiği anlaşılmıştır.

Örgütün İtalya'daki adı Gladio idi. Türkiye'de kontrgerilla[kaynak belirtilmeli], Yunanistan'da B-8 ya da SheepSkin, Belçika'da SDRA-8, Hollanda'da NATO Command, Batı Almanya'da Gehlen Örgütü, Stay Behind ya da Sword, Avusturya'da Schwert, Fransa'da Rüzgar Gülü, İspanya'da Anti-Terör Kurtarma Grubu (GAL), İngiltere'de ise Secret British Network olarak bilinir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Şubat-Mart 1994
  2. ^ a b c Montanelli, Indro; Cervi, Mario. L'Italia degli anni di piombo. Milano: Rizzoli Editore, 1991. (İtalyanca)
  3. ^ a b La Storia d'Italia di Indro Montanelli - 13 - Il caso Sindona e la P2, Dailymotion.com (İtalyanca).
  4. ^ Gallo, Giuliano. Gladio, assoluzione per l'ex vertice Sismi: «Non hanno mentito». Corriere della Sera, 4 Temmuz 2001. (İtalyanca)
  5. ^ Montanelli, Indro; Cervi, Mario. L'Italia degli anni di fango. Milano: Rizzoli Editore, 1993. (İtalyanca)

Kitap[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Montanelli, Indro; Cervi, Mario. L'Italia degli anni di piombo (1965-1978). Milano: Rizzoli Editore, 1991. (İtalyanca)
  • Montanelli, Indro; Cervi, Mario. L'Italia degli anni di fango (1978-1993). Milano: Rizzoli Editore, 1993. (İtalyanca)