KGB

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Devlet Güvenlik Komitesi
(KGB (КГБ))
Emblema KGB.svg
KGB arması
Genel bilgiler
Kuruluş tarihi 1954
Önceki kurum NKVD (1934-1946)
MGB (1946-1953)
Kapanış tarihi 6 Kasım 1991 (de facto)
3 Aralık 1991 (de jure)
Sonraki kurum MSB
TsSR
MBR
FSK
FSB
SVR
FSO
Bağlılığı SSCB Bakanlar Kurulu
Adres Lubyanka Meydanı, Moskova, Rusya SFSC, SSCB
55°45′31.2″K 37°37′32.16″D / 55.758667°K 37.6256°D / 55.758667; 37.6256

KGB (Rusça: Bu ses hakkında Комитет государственной безопасности , tr: Komitet Gosudarstvennoy Bezopasnosti) Devlet Güvenlik Komitesi, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin istihbarat ve gizli servisi. İlk olarak 1918 yılında Çeka adıyla kurulan teşkilat pek çok kez isim değişikliğine maruz kalmış ve son olarak 13 Mart 1954'te KGB adını almıştır.

KGB'nın ana görevleri yabancı istihbarat ve karşı istihbaratı sağlamak, devlet sınırlarını korumak, milliyetçilik, muhalefet ve Anti-Sovyet faaliyetleri gibi suçlarla mücadele etmek, SSCB, SBKP ve Sovyet hükümetini korumak, hükümet için gerekli istihbarat ve iletişimi sağlamaktı. KGB ulusal güvenliği tehdit eden ve savunmayı gerektiren konularda devlet adına istihbarat sağlar ve gerektiğinde doğrudan olaya müdahale ederek, tehdit unsurlarını ortadan kaldırırdı.

Teşkilat 1954 yılında İç İstihbaratın NKVD birimi ve İçişleri Bakanlığının MVD biriminin birleşmesiyle meydana geldi. Merkezi Moskova'daki Lubyanka Meydanı'nında bulunuyordu.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Petrograd Sovyeti Merkez Yürütme Kurulu Başkanı Feliks Dzerjinski 19 Aralık 1917'de Halk Komiserleri Konseyi toplantısında devlet dairelerinde sabotaj ve karşı-devrimci faaliyetler konusunda bir rapor sundu. Bu rapor Tüm Rusya Karşı-Devrim ve Sabotajla Mücadele Olağanüstü Komisyonu'nun ( Rusça: Всероссийская чрезвычайная комиссия по борьбе с контрреволюцией и саботажем /Kısaca: Çeka) kuruluşunda bir teklif niteliği kazandı ve 6 Şubat 1918'de ilk Sovyet istihbarat ve gizli servisi Çeka kuruldu.

13 Mart 1954'te Yüksek Sovyet Prezidyumu'nda kabul edilen bir kararname ile istihbarat ve güvenlik servisinin adı Devlet Güvenlik Komitesi (Rusça:Komitet Gosudarstvennoy Bezopasnosti) adını aldı. İçişleri eski birinci bakan yardımcısı General İvan Serov yeni adıyla KGB'nin ilk başkanı olarak atandı.

1991 Ağustosundaki ihtilal girişiminde zamanın KGB Başkanı General Vladimir Kryuçkov'un rolü olduğu ispatlanıp General Vadim Bakatim'e verilen emirle KGB 6 Kasım 1991'de resmen kaldırıldı. Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla Rusya'da KGB'nin görevini FSB ve SVR üstlendi. Ancak Beyaz Rusya'daki gizli servisin adı halen KGB'dir.

KGB'nin organizasyonu[değiştir | kaynağı değiştir]

Direktörlükler[değiştir | kaynağı değiştir]

Diğer Birimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Başkanlarının Listesi

İsim Göreve başlama tarihi Görevden ayrılma tarihi
Ivan Aleksandroviç Serov 1954 1958
Aleksandr Nikolayeviç Shelepin 1958 1961
Vladimir Yefimovich Semichastny 1961 1967
Yuri Vladimiroviç Andropov 1967 1982
Vitali Vasilyevich Fedorchuk 1982 - Mayıs 1982 - Aralık
Viktor Mihayloviç Chebrikov 1982 1988
Vladimir Aleksandrovich Kryuchkov 1988 1991
Vadim Viktorovich Bakatin 1991 - Ağustos 1991 - Kasım

Koordinatlar: 55°45′31″K 37°37′32″D / 55.7587°K 37.6256°D / 55.7587; 37.6256