Dirgen ayaklanması

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Dirgen ayaklanması
Kara Kartal İsyanı
Ufa Guberniyası
Rusya SFSC
Tombstone on the mass grave of the Red Army punitive expedition victims during the suppression of the Pitchfork uprising.jpg
Ayaklanmasının bastırılmasının ölenlerin toplu mezarında bir mezar taşı. Kuakbaş, Leninogorsk Bölgesi, Tataristan.
Tarih 4 Şubat - Mart 1920
Yer Ufa Guberniyası
Rusya SFSC
Sebep Sovyetlerin köylülerin ürünlerine el koyması
Sonuç Kızıl Ordu isyanı bastırdı.
Taraflar
Yeşil Ordu grupları Kızıl Ordu
Çeka
Öne çıkan kişiler
I. Milovanov
Sayı
26.000-50.000
Kayıplar
3.000'den fazla köylü yaralandı. Yaklaşık 800 Sovyet asker yaralandı.

Dirgen ayaklanması veya Kara Kartal İsyanı, günümüzde Tataristan'ın doğusu ve Başkurdistan'ın batısında kalan bölgede savaş komünizmi politikasına karşı Yeşil Ordu grupları tarafından gerçekleşen ayaklanma.[1][2]

Ayaklanma 4 Şubat 1920'de Ufa Guberniyası'na bağlı Yanga Yelan köyünde başladı. Köylülerin fazla olan yiyeceklerine el koyulmasına sırasında bu girişime karşı çıkılması sonucu çatışmalar baş gösterdi. Köylüler hasatlarını vermeyi reddettiler ve el koyma birimlerine ait askerler (prodotryad) isyancılardan bazılarını tutukladı. Bunun üzerine çıkan olaylarda köylüler bazı prodotryad üyelerini öldürdüler ve isyan dalgasını başlattılar. 9 Şubat'ta Minzele komite başkanı ve Zey milis şefi ayaklanmacılar tarafından öldürüldü. 10 Şubat'ta köylüler Zey'deki Sovyet temsilcisini öldürdüler. Ayaklanma Ufa Guberniyası'na bağlı Belebey ve Kazan Valiliği'ne bağlı Çistopolski Uyezdi ve Samara Guberniyası'na bağlı Bugulminski Uyezdi'e yayıldı. Ayaklanmacıların lider konumundaki isim I. Milovanov'un idi. Grubun sloganları Sloganları "Kahrolsun komünistler ve İç Savaş, yaşasın Kurucu Meclis!" idi.

"Kara Kartal" olarak da anılan köylü isyancıların sayısı gitgide arttı. İsyancı sayısı kaynaklarda 26.000* 50.000 kişi olarak geçer.[3] İsyancılar ayaklanmaya ismini veren dirgenler ile birlikte balta ve küreklerle silahlandılar. Çeka'ya bağlı muhafızlar saldıran köylülere karşı ağır makineli tüfekler ve toplar kullandı.[4] Mart ortasına kadar süren isyanda binlerce isyancı öldürüldü ve yüzlerce köy yandı. Yaklaşık 800 Sovyet asker ve 3.000'den fazla köylü yaralandı.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Sänäkçelär fetnäse 1921/Сәнәкчеләр фетнәсе 1921". Tatar Encyclopaedia (Tatarca). Kazan: The Republic of Tatarstan Academy of Sciences. Institution of the Tatar Encyclopaedia. 2002.
  2. ^ История Татарстана, Казань, "ТаРИХ", 2001.
  3. ^ Кульшарипов М. М. «Чёрный орёл» // Башкирская энциклопедия / гл. ред. М. А. Ильгамов. — Уфа : ГАУН «Башкирская энциклопедия», 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-306-8.
  4. ^ Nicolas Werth, Karel Bartošek, Jean-Louis Panné, Jean-Louis Margolin, Andrzej Paczkowski, Stéphane Courtois, The Komünizmin Kara Kitabı: Crimes, Terror, Repression, Harvard University Press, 1999, hardcover, s. 858, 0-674-07608-7