Tunceli

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 39°06′22″N, 39°32′53″E

Tunceli
Tunceli
Tunceli'den bir görünüm (2005)
Tunceli'den bir görünüm (2005)
Munzur Çayı
Munzur Çayı
Tunceli'nin Türkiye'deki konumu
Koordinatlar: 39°06′22″K 39°32′53″D / 39.10611°K 39.54806°D / 39.10611; 39.54806
Ülke Türkiye Türkiye
Bölge Doğu Anadolu
Bölüm Yukarı Fırat
İl Tunceli
Yönetim
 - Belediye Başkanı Mehmet Ali Bul, Nurhayat Altun (BDP)
Rakım 914 m (2.999 ft)
Nüfus (2011)
 - Toplam 37,123
 - Yoğunluk 550/km² (1.424,5/sq mi)
Zaman dilimi DAZD (+2)
Alan kodu 0428
İnternet sitesi: www.tunceli.bel.tr

Tunceli, Tunceli ilinin merkezi olan şehirdir.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

1935 yılında kurulan ve Tunceli Kanunu'ndaki özel statüsü nedeniyle Elazığ'dan yönetilen Tunceli ilinin merkezi olarak 30 aralık 1946 tarihli ve 4993 sayılı kanunla Kalan (Mamekiye) kasabası olarak belirlenmiştir.

Siyaset[değiştir | kaynağı değiştir]

Tunceli Belediye unvanını 1945 yılında kazanmıştır. 2004 Yılına kadar Belediye CHP tarafından yönetilmiştir. 2014 Yerel Seçimlerinde Belediye Başkanlığı'nı BDP'li Mehmet Ali Bul ile Nurhayat Altun kazanmıştır. TBMM 24. Dönem Milletvekilleri ise CHP'li Hüseyin Aygün ve Kamer Genç'tir.

Miletvekilleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Kamer Genç (CHP) (2011-günümüz)
  2. Hüseyin Aygün (CHP) (2011-günümüz)

Belediye başkanları[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Songül Erol Abdil (BDP) (2004-2009)
  2. Edibe Şahin (BDP) (2009-2014)
  3. Mehmet Ali Bul / Nurhayat Altun (BDP) (2014-günümüz)

Kültür ve sanat[değiştir | kaynağı değiştir]

Yunan tarihi ve coğrafyacılarının Dersim bölgesine Daranis ve Derksene adını verdikleri söylenir. Bölgede konuşulan diller Türkçe, Kürtçe ve Zazacadır.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Toplam Şehir Kır
1965[1] 20.561 5.825 14.736
1970[2] 24.939 9.366 15.573
1975[3] 29.091 11.637 17.454
1980[4] 29.857 12.859 16.998
1985[5] 35.955 18.471 17.484
1990[6] 37.655 24.513 13.142
2000[7] 30.323 25.041 5.282
2007[8] 31.147 27.091 4.056
2008[9] 33.316 28.586 4.730
2009[10] 35.909 31.599 4.310
2010[11] 30.702 26.410 4.292
2011[12] 37.123 32.815 4.308

Kültür ve sanat[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Munzur Festivali
  • Çemişgezek Dut Festivali
  • Pülümür Bal Festivali
  • Hozat Munzur Festivali

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Tunceli Üniversitesi
  • Tunceli Namık Kemal Endüstri ve Meslek Lisesi (Teknik ve Mesleki Lise)
  • Tunceli Özel Munzur Eğitim Kurumları
  • Tunceli Anadolu Lisesi
  • Tunceli Türk Telekom Fen Lisesi
  • Tunceli Özel Kalan Eğitim Kurumları
  • Tunceli Atatürk Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi
  • Tunceli Atatürk Lisesi (Atatürk Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi)
  • Tunceli Atatürk Anadolu Lisesi
  • Tunceli Dersim Anadolu Lisesi
  • Tunceli Spor Lisesi
  • Tunceli Hürriyet Ortaokulu
  • Tunceli Cumhuriyet Ortaokulu
  • Tunceli Sarı Saltuk İlkokulu
  • Tunceli Vali Mehmet Ali Türkel Ortaokulu
  • Tunceli Özel Nehir Eğitim Kurumları
  • Tunceli Özel ABC-FEN Bilimleri Eğitim Kurumları
  • Tunceli Zübeyde Hanım Anaokulu
  • Tunceli Halide Edip Adıvar Kız Meslek ve Teknik Lisesi
  • Tunceli Elif Güntaş İlkokulu

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Tunceli sıcaklık (1975-2006) ve yağış (1971-2000) ortalama verileri
Aylar Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara Yıl
Ortalama en yüksek sıcaklık (°C) 2.5 4.4 10.4 17.6 23.3 29.3 34.6 34.7 30.1 22.1 12.9 5.1 19.0
Ortalama sıcaklık (°C) -1.6 -0.2 5.3 12.0 17.0 22.5 27.3 26.8 21.6 14.5 6.9 1.1 12.8
Ortalama en düşük sıcaklık (°C) -5.3 -4.3 0.5 6.3 10.1 14.5 19.0 18.5 13.4 8.1 2.1 -2.1 6.8
Ortalama yağış (mm) 100.7 95.4 99.4 100.6 70.5 20.2 2.9 2.9 14.4 67.1 96.6 122.0 792.7
kaynak: www.meteor.gov.tr

Tunceli iklimi sert karasal iklimine sahiptir. Dağların konumundan dolayı kışları çok soğuk ve kar yağışlı geçer. 6 veya 7 ay kar altında kalabilir. Yazın ise 35-40 dereceye yaklaşan kuru sıcaklar olabilir. Tunceli' de yaşayan yabani hayvanlar kırmızı benekli alabalık, boz ayı, kurt, yaban domuzu, geyik, karaca, dağ keçisi, su samuru, vaşak, tilki, vahşi kedi, tavşan, kartal,agaçkakan, yarasa, atmaca, şahin, leylek, ala karga, sakallı akbaba ve 1950-60li yıllarda hazar kaplanı, anadolu parsı ve çizgili sırtlanda görülmüştür.Ters lalesiyle ünlüdür. Tunceli'nin en önemli dağları Munzur dağları,Buyer baba dağı, sülbüs dağı, bağır dağı, zel dağıdır.En önemli bölgeler ise Zage, Ali boğazı, Munzur vadisi, Kutudere, Pülümür vadisi bolgeleridir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtmUoRir. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  2. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bto82xbh. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  3. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btr9uz9D. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btv2UOyQ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btx9ttyO. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyqgCOY. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu12dnKV. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu37ki3L. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCI6t1D. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuELPOgM. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuG0w9No. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuHETVCD. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]