Ovacık, Tunceli

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 39°21′31″N, 39°12′59″E

Ovacık
—  İlçe  —
Türkiye'de bulunduğu yer
Türkiye'de bulunduğu yer
Tunceli Siyasi Haritası
Tunceli Siyasi Haritası
Koordinatlar: 39°21′31″K 39°12′59″D / 39.35861°K 39.21639°D / 39.35861; 39.21639
Ülke Türkiye
İl Tunceli
Coğrafî bölge Doğu Anadolu Bölgesi
Yönetim
 - Kaymakam İsmail Özkan[1]
 - Belediye başkanı Fatih Mehmet Maçoğlu (TKP)
Yüz ölçümü
 - Toplam 1,538 km2 (0,6 mi2)
Rakım 1,300 m (4 ft)
Nüfus (2013)[2]
 - Toplam 6,550
 - Kır 3,234
 - Şehir 3,316
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
Posta kodu 62900
İl alan kodu 0428
İl plaka kodu 62
İnternet sitesi: tunceliovacik.gov.tr
Ovacik1.jpg

Ovacık, Doğu Anadolu Bölgesi'nde Tunceli iline bağlı bir ilçedir. 2014 Türkiye yerel seçimlerinde Türkiye Komünist Partisinden aday olarak Ovacık belediye başkanı seçilen Fatih Mehmet Maçoğlu Türkiye'nin ilk komünist belediye başkanıdır.[3]

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Tunceli ilinin kuzeybatısında yer alan Munzur dağlarının güney eteklerinde, yaklaşık 74 km² ova ile 1.538 km² alan üzerine kurulmuş ve adını bu ovadan almıştır. Bölgede ilk insan yerleşiminin ne zaman başladığına dair kesin bilgi ve bulgular henüz tespit edilememiştir. Arap İslam kavimlerinin 639 yılında Hozat ilçesini merkez alarak bu bölgede hâkimiyet sürdürdükleri sanılmaktadır.[kaynak belirtilmeli] Aynı zamanda Ovacık bir dönem Pakradunilerin batı sınırı olmuştur. [kaynak belirtilmeli]

1230'lu yıllarda, Anadolu Selçuklu Devleti'nin egemenliğine giren yörenin, 1514 yilinda Çaldıran Savaşı'ndan sonra Osmanlı Devleti'nin sınırları içerisine girdiği bilinmektedir. Tanzimat hareketleri ile yapılan idari düzenleme sonucu olarak, 1879 yılında Hozat merkez olmak üzere Dersim vilayeti kurulunca buraya bağlanan Ovacık, 1886 yılında Mamuret'ül Aziz (Elazığ) vilayetine bağlanmıştır.

1908 yılında ilçe teşkilatı Yeşilyazı (Zeranik) bucağı merkezinde teşkilatlanmış, 1936 yılında Tunceli ili teşkil edilince bu ile bağlanmıştır. 1937 yılında ilçe teşkilatı, Yeşilyazı (Zeranik) bucağından kaldırılarak bugünkü ilçe merkezi olan Pulur Köyü üzerine Ovacık ilçesi olarak teşkil edilmiştir. Ovacık'ın bir diğer adı olan Pulur, Ermenicede tepe, höyük anlamına gelir.[4]

İlçenin yerli halkları Alevi inancına sahip Zazalar, Kürtler, Türkler ve Ermenilerdir.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Tunceli'nin kuzeyinde yer alan Ovacık'ın ismini dağların arasında yer alan 74 km2 lik ovadan aldığı sanılmaktadır. 1538 km2 alanı ile ilin arazi yönünden en büyük ilçesidir. İl merkezine 65 km uzaklıkta bulunan Ovacık, kuzeyinde Erzincan, doğusunda Pülümür ve merkez ilçe, güneyinde Hozat, batısında Erzincan ili ve Çemişgezek ilçesiyle çevrilidir.

Kuzeyi ve güneyi Munzur Sıra Dağlarıyla çevrili olan ova Munzur Suyu tarafından ikiye ayrılmıştır. Denizden yüksekliği 1.300 m olup, en yüksek noktası (3.071 m) Ziyaret Tepesi'dir. En önemli akarsuyu Munzur Çayı'dır. Munzur Dağları'nın zirvesinde birçok doğal göl bulunmaktadır.

İlçeye ulaşım Munzur Suyu ile birlikte devam ederek ilerleyen ve Munzur Vadisi Millî Parkı içerisinde yer alan eşsiz doğa manzaralarıyla dolu karayolu üzerinden sağlanmaktadır.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Ovacık doğal yapısı gereği iklimi en sert geçen ilçedir. Kışları soğuk ve kar yağışlıdır. Kışları ilçe merkezine dahi 2 metreyi geçen şekilde kar yağar. Yaz aylarında ise hava serin geçmektedir.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçenin geçimi daha çok tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Ovacık-Zeranik Ovası ve çevresinde yetiştirilen fasulyenin besin değeri yüksek olup, son yıllarda pazarlamasında büyük ilerlemeler sağlanmıştır. Ayrıca Mercan Vadisi ve ilçenin bazı köylerinde ceviz yetiştiriciliği de yapılmaktadır. İyi bir ortam olmasına rağmen arıcılık kısmen yapılmakta, yeterli gelişme bir türlü sağlanamamıştır.

Turizm
Dünyaca meşhur olan ve sadece Munzur Suyunda yaşayan « Kırmızı Benekli Alabalık » ilçenin önemli ürünlerindendir.
İlçede tarihi eser niteliğinde bir yapı bulunmamakla birlikte ilin turizm bakımından en önemli doğal değerlerini bir arada barındıran bir özelliğe sahiptir. Munzur Vadisi Millî Parkı, Munzur Suyu Gözeleri, Mercan Vadisi ve Mercan Suyu ile gözeleri ilçenin önde gelen varlıklarıdır.
Özellikle Munzur Suyu Gözeleri ilkbahar aylarından itibaren binlerce insan tarafından gezilip görülmektedir. Gerekli altyapı, ulaşım ve konaklama sorunları aşıldığı takdirde Ovacık aynı zamanda sadece İlimizin değil bölgenin de Kış Turizmi Merkezi olmaya aday yerlerdendir.

Din ve inanış[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçenin yerli halkları Alevi inancına sahiptir. Bölgedeki Alevilik, bilinen Aleviliğin aksine bazı gelenekleri sebebiyle dünyanın en eski dinlerinden biri olarak sayılan Zerdüştlük dini ile benzer noktaları taşır. Aynı zamanda bölgede Gağant olarak bilinen Ermeni yılbaşısı da kutlanmaktadır.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

2013 Yılı Nüfus Sayımı sonuçlarına göre İlçe merkezinin nüfusu 3.316, köylerinin nüfusu 3.234 kişi olup toplam nüfusu 6.550'dir.

Yıllara göre nüfus verileri[5][6]
Yıl 1965 1970 1975 1980 1985 1990 2000 2007 2008 2009 2010 2011 2012
Toplam 16.048 16.100 18.282 19.871 18.454 15.316 8.522 7.200 6.644 5.942 5.745 5.934 6.352
Şehir 1.508 1.968 2.248 2.793 2.996 3.647 5.909 4.603 3.871 3.227 2.991 3.223 3.702
Köy 14.540 14.132 16.034 17.078 15.458 11.669 2.613 2.597 2.773 2.715 2.754 2.711 2.650

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçeye ulaşımı sağlayan tek asfalt yol Tunceli'den başlayan ve Munzur Vadisi boyunca uzanıp Munzur gözelerine kadar devam eden yoldur. Bu yol oldukça virajlıdır ve yolun asfaltı bozuktur. Bu yolun haricinde bir de Hozat ilçesi ile ulaşımı sağlayan toprak yol mevcuttur.

Haftanın belirli günleri Ovacık Mavi Tur ve Ovacık Canlar Turizm ilçeden İstanbul'a otobüs seferleri düzenlenmektedir.

Ayrıca ilçeye ulaşımı sağlamak için Tunceli'den 08:30, 09:30, 10:30, 11:30, 13:30, 15:30, 17:30 saatlerinde minibüs seferleri düzenlenmektedir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Ovacık, Tunceli ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.