Rusya'nın özerk okrugları
| Rusya'nın özerk okrugları | |
|---|---|
 | |
| Kategori | Federe devlet |
| Sayı | 4 |
| Nüfus | 41.434 (Nenets Özerk Okrugu) – 1,711,480 (Hantı-Mansi Özerk Okrugu) |
| Yüzölçüm | 177.000 km2 (Nenets Özerk Okrugu) - 750.000 km2 (Yamalo-Nenets Özerk Okrugu) |
| Yönetim | Okrug idaresi |
| Alt bölümler | Rayon, Selsovyet, Belediye ... |
Mevcut otonom okruglar
[değiştir | kaynağı değiştir]Rusya'nın özerk okrugları (Rusça: автономные округа России) Rusya'yı teşkil eden 88[a] federe birimden 4'ünü ifade etmektedir.
Günümüzde, Rusya'daki otonom okrugları şunlardır:
- Çukotka Özerk Okrugu
- Hantı-Mansi Özerk Okrugu
- Nenets Özerk Okrugu
- Yamalo-Nenets Özerk Okrugu
Rusya'nın idari bölümleri Federal bölümler İdari bölümler Belediyesel bölümler Diğer Federal bölgeler
| Bayrak | Harita | İsim | Lokal dillerdeki isimleri | Yönetim merkezi | Nüfus(2021)[1] | Alan | Kuruluş |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
 |
Çukotka Otonom Okrugu |
Rusça: Чукотский Автономный Округ (Chukotskiy Avtonomny Okrug) Çukçice: Чукоткакэн Aвтономныкэн Округ (Chukotkaken Avtonomnyken Okrug) |
Anadır Rusça: Анадырь (Anadyr) Çukçice: Кагыргын (Kagyrgyn) |
47.490 | 721.481 km2 (278.565 mil2) | 12 Ekim 1930 |
 |
 |
Hatnı- Mansi Otonom Okrugu |
Rusça: Ханты-Мансийский Автономный Округ (Khanty-Mansiyskiy Avtonomny Okrug) Hantıca: Хӑнты-Мансийской Aвтономной Округ (Ȟănty-Mansijskoj Avtonomnoj Okrug) Mansice: Ханты-Мансийский Автономный Округ (Hanty-Mansijskij Avtonomnyj Okrug) |
Hantı-Mansiysk Rusça: Ханты-Мансийск (Khanty-Mansiysk) Hantıca: Ёмвоҷ (Yomvoḉ) Mansice: Абга (Abga) |
1,532,243 | 534.801 km2 (206.488 mil2) | 12 Ekim 1930 |
 |
 |
Nenets Otonom Okrugu |
Rusça: Ненецкий Автономный Округ (Nenetskiy Avtonomny Okrug) Nenetsçe: Ненёцие Aвтономной Ӈокрук}} (Nenjocije Awtonomnoj Ŋokruk) |
Naryan-Mar Rusça: Нарьян-Мар (Naryan-Mar) Nenetsçe: Няръянa Mар (Nyar'yana Marq) |
42,090 | 176.810 km2 (68.267 mil2) | 15 Temmuz 1929 |
 |
_-_Yamalo-Nenets_Autonomous_Okrug.svg) |
Yamalo-Nenets Otonom Okrugu |
Rusça: Ямало-Ненецкий Автономный Округ (Yamalo-Nenetskiy Avtonomny Okrug) Nenetsçe: Ямалы-Ненёцие Aвтономной Ӈокрук (Yamaly-Nenyotsiye Avtonomnoj Ŋokruk) |
Salehard Rusça: Салехард (Salekhard) Nenetsçe: Саляʼ Xарад (Salja’ Harad) |
522,904 | 769.250 km2 (297.009 mil2) | 12 Ekim 1930 |
Eski otonom okruglar
[değiştir | kaynağı değiştir]| Bayrak | Harita | İsim | Lokal dillerdeki isimleri | Yönetim merkezi | Nüfus | Yüzölçümü | Varolduğu yıllar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
.svg) |
Agin Buryat Otonom Okrugu | Şablon:Dl (Aginskiy Buryatskiy Avtonomny Okrug) Buryatça: Агын Буряадай Aвтономито Tойрог}} (Agyn Buryaaday Avtonomito Toyrog) |
Aginskoye Rusça: Агинское (Aginskoye) Buryatça: Ага (Aga) |
76,383 (2008) | 19.592 km2 (7.565 mil2) | 1937-2008 |
 |
.svg) |
Evenk Otonom Okrugu | Rusça: Эвенкийский Автономный Округ (Evenkiyskiy Avtonomny Okrug) Evenkice: Эведы Автомоды Округ}} (Ēvēde Avtōmōde Okrug) |
Tura Rusça: Тура (Tura) Evenkice: Typy}} (Turu) |
16,979 (2007) | 763.197 km2 (294.672 mil2) | 1930-2007 |
 |
.svg) |
Permyak Otonom Okrugu | Rusça: Коми-Пермяцкий Автономный Округ (Komi-Permyatskiy Avtonomny Okrug) Permyakça: Коми-Пермяцкöй Aвтономнöй Округ (Komi-Permjacköj Avtonomnöj Okrug) |
Kudımkar Rusça: Кудымкар (Kudymkar) Permyakça: Кудымкöр (Kudymkör) |
132,824 (2005) | 32.770 km2 (12.653 mil2) | 1930-2005 |
 |
.svg) |
Koryak Otonom Okrugu | Rusça: Корякский Автономный Округ (Koryakskiy Avtonomny Okrug) Koryakça: Чав'чываокруг (Čav’čyvaokrug) |
Palana Rusça: Палана (Palana) Koryakça: Пылылъын (Pylylʺyn) |
22,580 (2007) | 292.600 km2 (112.973 mil2) | 1930-2007 |
 |
.svg) |
Taymır Otonom Okrugu | Rusça: Таймырский Автономный Округ (Taymyrskiy Avtonomny Okrug) | Dudinka Rusça: Дудинка (Dudinka) |
38,372 (2007) | 879.929 km2 (339.742 mil2) | 1930-2007 |
 |
.svg) |
Ust-Orda Buryat Otonom Okrugu | Rusça: Усть-Ордынский Бурятский Автономный Округ (Ust’-Ordynskiy Avtonomny Okrug) {Buryatça: Усть-Ордын Буряадай Aвтономито Tойрог (Ust’-Ordyn Buryaaday Avtonomito Toyrog) |
Ust-Ordınski Rusça: Усть-Ордынский (Ust-Ordynsky) Buryatça: Ордын Адаг (Ordyn Adag) |
134,320 (2008) | 22.400 km2 (8.649 mil2) | 1937-2008 |
Yakın Tarih
[değiştir | kaynağı değiştir]1990 yılında Rusya Sosyal Federatif Sosyalist Cumhuriyetinde 10 adet otonom okrug bulunmaktaydı. 2005 ve 2008 yılları arasında itibari milletlerin(eng) nüfusun %30'unu teşkil ettiği 3 otonom okrug feshedildi. Bu tarihten sonraki süreçte 3 tane daha okrug feshedildi. 13 Mayıs 2020 tarihinde de Arhangelsk Oblastı ile Nenets Otonom Okrugu valileri birleşme planlarını ilan etti lakin kamuoyunun tepkisi üzerine süreç 2 Temmuz'da iptal edildi.[2][3][4]
Otonom on bölgenin 1990 hali ile 2008 yılı arasındaki farkın kıyası:
| 1990 yılındaki hali | Ağustos 2008 yılındaki hali |
|---|---|
| Agin Buryat Otonom Okrugu | Zabaykalskiy Krayı bir parçası oldu |
| Magadan Oblastı içinde Çukotka Otonom Okrugu | Magadan oblastının artık tabi değil |
| Krasnoyarsk Krayı içinde Evenk Otonom Okrugu | Krasnoyarsk Krayı içinde bir olan Evenkiyski Bölgesi(eng) haline geldi |
| Tümen Oblastı içinde Hantı-Mansi Otonom Okrugu | bir değişim yok |
| Permyak Otonom Okrugu | şimdi Perm Krayındaki Komi-Permyak Okrugu oldu |
| Kamçatka Oblastı içinde Koryak Otonom Okrugu | şimdi Kamçatka Krayındaki Koryak Okrugu oldu |
| Arkhangelsk Oblastı içinde Nenets Otonom Okrugu | bir değişim yok |
| Krasnoyarsk Krayı içinde Taymır Otonom Okrugu | şimdi Krasnoyarsk Krayındaki Taymırski Dolgano-Nenetski Rayonu oldu |
| İrkutsk Oblastı içinde Ust-Orda Buryat Otonom Okrugu | şimdi İrkutsk Oblastındaki Ust-Orda Buryat Okrugu |
| Tümen Oblastı içinde Yamalo-Nenets Otonom Okrugu | bir değişim yok |
Bölgelerin etnik yapısı
[değiştir | kaynağı değiştir]| Autonomous Okrug | İtibari millet(eng) | Ruslar | Diğer[5] | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| year | 1979 | 1989 | 2002 | 2010 | 1979 | 1989 | 2002 | 2010 | 1979 | 1989 | 2002 | 2010 |
| Agin Buryat Otonom Okrugu[6] | ▲52,2 | ▲ 54,9 | ▲ 62,5 | ▲ 65,1 | ▼42 | ▼ 40,8 | ▼ 35,1 | ▼ 32,5 | ||||
| Permyak Otonom Okrugu[6] | ▲61,6 | ▼ 60,2 | ▼ 59 | ▼34,9 | ▲ 36,1 | ▲ 38,1 | ||||||
| Koryak Otonom Okrugu (bütün yerliler)[6] | 16,3 | ▲ 16,45 | ▲ 26,6 | ▲30,3 | 62,9 | ▼ 62 | ▼ 50,5 | ▼46,2 | 24,9 | ▲ 40,5 | ▲46,5 | |
| Nenets Otonom Okrugu (Komi) | ▼12,8 | ▼ 11,9 | ▲ 18,6 |  18,6 |
▲66 | ▼ 65,8 | ▼ 62,4 | ▲ 66,1 | ▼11,1 | ▼ 9,5 | ▲ 10,8 | ▼ 9 |
| Taymır Otonom Okrugu (Dolgan and Nenets)[6] | ▼9,6 | ▼ 8,9 | ▲ 13,8 | ▲ 15,7 | ▲68,9 | ▼ 67,1 | ▼ 58,6 | ▼ 50,0 | ▼5 | ▼ 4,4 | ▲ 7,6 | ▲ 10,1 |
| Ust-Orda Buryat Otonom Okrugu[6] | ▲34,1 | ▲ 36,3 | ▲ 39,6 | ▲39,8 | ▼58,3 | ▼ 56,5 | ▼ 54,4 | ▼ 54,2 | ||||
| Hantı-Mansi Otonom Okrugu | ▼1,9 | ▼ 0,9 | ▲ 1,2 | ▲ 1,3 | ▼74,3 | ▼ 66,3 | ▼ 66 | ▲ 68,1 | ▼1,1 | ▼ 0,5 | ▲ 0,7 | ▲ 0,8 |
| Çukotka Otonom Okrugu (bütün yerliler) | ▼8,1 | ▼ 7,3 | ▲ 23,4 | ▲ 26,7 | ▼68,6 | ▼ 66,1 | ▼ 51,8 | ▲ 52,5 | 9,6 | ▲ 30,8 | ▲ 35,3 | |
| Evenk Otonom Okrugu[6] | ▼20 | ▼ 14,1 | ▲ 21,5 | ▲ 22,0 | ▲62,5 | ▲ 67,5 | ▼ 61,9 | ▼ 59,4 | ||||
| Yamalo-Nenets Otonom Okrugu (Nenets) | ▼10,7 | ▼ 4,2 | ▲ 5,2 | ▲ 5,9 | ▲59,1 | ▲ 59,2 | ▼ 58,8 | ▲ 61,7 | ▼1,5 | ▲ 1,7 | ▲ 1,9 | |
Notlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ Ukrayna'nın eski topraklarının ilhak edildiği kısımlar haricinde 83 kısım
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ url=https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/tab-5_VPN-2020.xlsx 1 Eylül 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ↑ ""Catastrophic" economic situation prompts merger talks for Nenets AO and Arkhangelsk Oblast". The Independent Barents Observer (İngilizce). 2 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2024.
- ↑ "Глава НАО заявил об отказе от объединения с Архангельской областью". РБК (Rusça). 2 Temmuz 2020. 17 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2024.
- ↑ Times, The Moscow (13 Mayıs 2020). "Russian Regions to Become Single Federal Subject in Decade-First". The Moscow Times (İngilizce). 14 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2024.
- ↑ Are the people who are in parentheses next to the autonomous regions and the second-largest two-part Indigenous autonomous regions.
- 1 2 3 4 5 6 liquidated Autonomous okrug.
 | Rusya'daki yerleşim yeri ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
