1. Lig

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
PTT 1. Lig
Ülke Türkiye Türkiye
Konfederasyon UEFA
Açılış sezonu 1963
Takım sayısı 19
Seviye 2
Üst lig Süper Lig
Alt lig 2. Lig
Diğer kupalar Türkiye Kupası
Son şampiyon İstanbul Büyükşehir Belediyespor (ilk kez)
En başarılı takım Samsunspor (6)
TV yayıncısı TRT
Resmî site 1. Lig
2014-15 1. Lig

1. Lig veya sponsorluk anlaşması gereğince PTT 1. Lig, Süper Lig'den sonra Türkiye'nin en üst düzeydeki futbol ligi. Bir sezonda toplam 18 takımın katılımıyla oynanan 1. Lig, sezon sonunda üç takımın bir alt seviyedeki 2. Lig'e düşmesi ve yine 2. Lig'den üç takımın yükselmesiyle devam eder. Ağustos ve Mayıs ayları da dahil olmak üzere toplam dokuz ay süren 1. Lig, 34 hafta ve 306 maçtan oluşur. Karşılaşmalar hafta içi ve hafta sonu oynanır. Türkiye Futbol Federasyonu'na bağlı olan 1. Lig, PTT'nin sponsor olması sebebiyle 2012 yılında PTT 1. Lig adını aldı.

Statü[değiştir | kaynağı değiştir]

2014-15 sezonunda 18 takımın mücadele edeceği 1. Lig'de her takım çift devreli lig usülüne göre rakipleriyle karşılaşır. Sezon sonunda puan durumuna göre yapılan sıralamada ilk iki sırayı alan takımlar doğrudan Süper Lig'e çıkarken, 3., 4., 5. ve 6. sırayı alan takımlar; Play off sonucu Süper Lig'e yükselecek 3. takımı belirler. 3. ile 6., 4. ile de 5. takımın kendi aralarında içeride-dışarıda oynadıkları maçlar sonucu finale kalan 2 takım tarafsız sahada maçını oynayarak, Süper Lig'e yükselen 3. takım olmaya hak kazanır.

2014-15 sezonunun sonunda ligi son üç sırada tamamlayan takımlar ise 2. Lig'e düşerler.

Yabancı statüsü[değiştir | kaynağı değiştir]

2010-11 sezonundan beri 1. Lig'de kulüpler Türk vatandaşlığına sahip olmayan üç yabancı oyuncu bulundurma hakkına sahiptir. Ayrıca TFF'nin en son düzenlediği ve 2012-13 sezonundan itibaren geçerli olacak yabancı statüsünde alınacak olan en fazla üç yabancı futbolcunun yaş sınırına bakılmaksızın anlaşma yapılabilmesine karar verdi.[1]Ayrıca üç yabancı dışında Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Kırgızistan vatandaşı iki futbolcu ile de yaş sınırına bakılmaksızın sözleşme imzalamak ve müsabakalara çıkarmak mümkündür. Ancak takım bir alt lige düşerse bu yabancı futbolcuları müsabakalarda oynatamaz.[2]

Ayrıca, yabancı olan bir futbolcu aynı zamanda Türkiye vatandaşlığına da sahip ise (çift vatandaşlığı var ise) yabancı futbolcu sayılmamakta ve yabancı kontenjanını doldurmamaktadır. Bu duruma örnek olarak ise Billy Mehmet, Kâzım Kâzım ve Gökçek Vederson gösterilebilir. İrlanda'da doğan Billy Mehmet'in, İngiltere'de doğan Kâzım Kâzım'ın ve Brezilya'da doğan Gökçek Vederson'un aynı zamanda Türkiye vatandaşlığı da bulunduğundan dolayı yabancı futbolcu statüsüne dahil edilmemekte ve kulüplerinde Türk statüsünde forma giyebilmektedirler.

Süper Lig'den 1. Lig'e düşen takımlar bir sezon boyunca kadrosunda bulunan yabancı futbolcu sayısı eğer üçten fazla ise yabancı kontenjanını boşaltıncaya kadar bir sezon yabancı futbolcu transferi yapamaz. Ama kadrosunda bulunan yabancı futbolcuları, sayısına ve de yaş sınırına bakılmaksızın sözleşmeleri bitene kadar kadrolarında bulundurabilirler. Fakat ellerindeki yabancı futbolcuları 18 kişilik maç kadrosuna en fazla üç yabancı futbolcu (ekstra olarak Türk devletlerinden de en fazla 2 futbolcu) olacak şekilde oynatabilirler. Bu bir sezon bittikten sonra ise bu kulüp Süper Lig'e çıkamamış ise o yabancı futbolcuların sözşleşmeleri devam ediyorsa kulübüyle kalır, eğer sözleşmesi bitmiş ise o kulüp elinde en fazla 3 yabancı futbolcu olacak şekilde o futbolcular ile tekrar anlaşma imzalayabilir.

İsim[değiştir | kaynağı değiştir]

Kurulduğu yıl olan 1963 ile 2001 yılları arasında Türkiye 2. Futbol Ligi olarak ifade edilen lig, 2001-2006 yılları arasında Türkiye 2. Futbol Ligi A Kategorisi olarak anılmaya başladı. 2006-07 sezonunda Türk Telekom'un sponsor olmasıyla ismi Türk Telekom Lig A olarak değiştirildi. 2008 yılından itibaren ligin ismi Bank Asya 1. Lig olarak değiştirildi.[3] 2 Nisan 2012 tarihinde Bank Asya'nın sponsorluk anlaşmasını tek taraflı feshetmesi nedeniyle lig sponsorsuz kaldı.[4] 17 ağustos 2012 tarihinde TRT ve PTT arasındaki anlaşma gereğince ise lig PTT 1. Lig adını aldı.[5]

Takımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: 2014-15 1. Lig

2014-15 sezonunda ligde yer alan takımlar aşağıdaki gibidir:

Kulüp Şehir 2013-14 sezonu sıralaması
Adanaspor Adana 12.
Adana Demirspor Adana 13.
Alanyaspor Alanya, Antalya (2. Lig) Play-off şampiyonu
Altınordu İzmir 1. (Beyaz Grup)
Antalyaspor Antalya 17. Süper Lig
Boluspor Bolu 15.
Bucaspor Buca, İzmir 9.
Denizlispor Denizli 10.
Elazığspor Elazığ 16. Süper Lig
Gaziantep BŞB Gaziantep 14.
Giresunspor Giresun 1. (Kırmızı Grup)
Karşıyaka Karşıyaka, İzmir 8.
Kayserispor Kayseri 18. Süper Lig
Manisaspor Manisa 7.
Orduspor Ordu 3.
Osmanlıspor Ankara 4.
Samsunspor Samsun 5.
Şanlıurfaspor Şanlıurfa 11.

Şampiyonlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıdaki listede Bank Asya'nın 1. Lig'e sponsor olduğu ilk sezondan beri ilk üçe giren takımlar listelenmiştir.

Sezon Şampiyon İkinci Üçüncü
1994-95 Karşıyaka SK İstanbulspor Eskişehirspor (1)
1995-96 Çanakkale Dardanelspor Sarıyer SK Zeytinburnuspor (1)
1996-97 KDÇ Karabükspor Kayserispor Şekerspor (1)
1997-98 Erzurumspor Adanaspor Sakaryaspor (1)
1998-99 Vanspor Denizlispor Göztepe SK (1)
1999-00 Yimpaş Yozgatspor Siirt Jetpaspor Çaykur Rizespor (1)
2000-01 Göztepe SK Diyarbakırspor Malatyaspor (1)
2001-02 Altay SK Elazığspor Adanaspor
2002-03 Konyaspor Çaykur Rizespor Akçaabat Sebatspor
2003-04 Sakaryaspor Kayserispor (*) Ankaraspor
2004-05 Sivasspor Manisaspor Kayseri Erciyesspor (*)
2005-06 Bursaspor Antalyaspor Sakaryaspor (1)
2006-07 Gençlerbirliği OFTAŞ İstanbul Büyükşehir Belediyespor Kasımpaşa (1)
2007-08 Kocaelispor Antalyaspor Eskişehirspor (1)
2008-09 Manisaspor Diyarbakırspor Kasımpaşa (1)
2009-10 Karabükspor Bucaspor Konyaspor (1)
2010-11 Mersin İdmanyurdu Samsunspor Orduspor (1)
2011-12 Akhisar Belediyespor Elazığspor Kasımpaşa (1)
2012-13 Kayseri Erciyesspor Çaykur Rizespor Torku Konyaspor (1)
2013-14 İstanbul Büyükşehir Belediyespor Balıkesirspor Mersin İdman Yurdu (1)


(*) Kayseri Erciyesspor adı Kayserispor olarak değiştirildi. Kayserispor da 2004-2005 sezonuna başlamadan önce Kayseri Erciyesspor oldu.

(1) Üçüncü takım play-off şampiyonu.

2. Lig'den yükselen takımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Sezon Kulüp
2001-02 Vestel Manisaspor, Mersin İdman Yurdu, Adana Demirspor (2)
2002-03 Karşıyaka, Türk Telekomspor, Kayseri Erciyesspor
2003-04 Karagümrük Kyoto, Sarıyer, Mardinspor
2004-05 Uşakspor, Orduspor, Gaziantep BŞB.
2005-06 Kasımpaşa, Gençlerbirliği Asaşspor, Eskişehirspor (2)
2006-07 Boluspor, Kartalspor, Giresunspor (2)
2007-08 Adanaspor, Karabükspor, Güngören Belediyespor (2)
2008-09 Bucaspor, Mersin İdman Yurdu, Çanakkale Dardanelspor (2)
2009-10 Güngören Belediyespor, Akhisar Belediyespor, Tavşanlı Linyitspor (2)
2010-11 Göztepe (Beyaz Grup), Elazığspor (Kırmızı Grup), Sakaryaspor (2)
2011-12 Şanlıurfaspor (Beyaz Grup), 1461 Trabzon (Kırmızı Grup), Adana Demirspor (2)
2012-13 Balıkesirspor (Beyaz Grup), Kahramanmaraşspor (Kırmızı Grup), Fethiyespor (2)
2013-14 Giresunspor (Beyaz Grup), Altınordu SK (Kırmızı Grup), Alanyaspor (2)

(2) Üçüncü takım Play-off şampiyonu.

Küme düşen takımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Sezon Kulüp
2001-02 Hatayspor, Siirt Jetpaspor, Erciyesspor, Batman Petrolspor, Aydınspor
2002-03 Erzurumspor, Gümüşhane Doğanspor, Etimesgut Şekerspor
2003-04 Adana Demirspor, Göztepe, İzmirspor
2004-05 Sarıyer, Adanaspor, Fatih Karagümrük SK
2005-06 Mersin İdman Yurdu, Yimpaş Yozgatspor, Çanakkale Dardanelspor
2006-07 Türk Telekomspor, Akçaabat Sebatspor, Uşakspor
2007-08 Elazığspor, İstanbulspor, Mardinspor
2008-09 Sakaryaspor, Güngören Belediyespor, Malatyaspor
2009-10 Hacettepespor, Çanakkale Dardanelspor, Kocaelispor
2010-11 Altay, Diyarbakırspor, Ankaraspor (Çıkarıldı)
2011-12 Giresunspor, Sakaryaspor, İstanbul Güngörenspor
2012-13 Göztepe, Kartalspor, MKE Ankaragücü
2013-14 Fethiyespor, TKİ Tavşanlı Linyitspor, 1461 Trabzon, Kahramanmaraşspor

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]