Yakutça

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Saha Türkçesi sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Yakutça
Саха тыла Sakha tyla'
Konuşulduğu ülkeler Rusya, Yakutistan Özerk Cumhuriyeti
Konuşan kişi sayısı 456,288 kişi
Sıralama İlk 100'ün içinde değil.
Dil grubu sınıflandırması Altay dil ailesi
Türk dilleri
Sibirya-/Türk grubu
Yakutça
Resmî durum
Resmî dil olduğu ülkeler Yakutistan'ın birinci resmi dilidir.
Dili düzenleyen kurum -
Dil kodları
ISO 639-1 yt
ISO 639-2 sh
SIL sah
Not: Bu sayfa Unicode ile kodlanmış UFA fonetik sembolleri kullanıyor olabilir.
Yardım için VP:UFA sayfasına bakınız.
Ayrıca bakınız: DilDil aileleri

Yakutça ya da Saha Türkçesi, Yakutların (Saha Türklerinin) konuştuğu lehçedir. Türk lehçelerinin Sibirya grubuna bağlıdır. 456.288 kişi tarafından konuşulur. Ayrıca Taymir Yarımadası'nın doğusunda yaşayan halkların ticaret dilidir (Ruslar hariç). Yakutçaya Sahaca da denir. Bu lehçeyi konuşanların çoğunluğu Rusya Federasyonu'na bağlı Saha Cumhuriyeti'nde yaşar.

Konu başlıkları

[değiştir] Yakutça bazı tümceler

  • Olorbuttâğar ülelêbit orduk = Çalışmak oturmaktan daha iyi.(dir)
  • Min ubayim saha oskuolatığar bâr = Benim abim Yakut okulundadır.
  • Bihigi at mïnen barıahpıt = Biz at(a) binip gideceğiz.
  • Haydah oloroğut? = Nasılsınız? ("Nasıl yaşıyorsunuz?")
  • En olus türgennik sanarağın = Sen çok hızlı konuşuyorsun.
  • Min sahali kıratık öydüübün = Ben Yakutça biraz anlarım.
  • Bihigi sarsıarda erde turabıt = Biz sabahleyin erken kalkarız.
  • Ol oğo tüün ıtir = O çocuk gece(leri) ağlar.
  • Miehe sıttık hâta uonna holuoha nâda = Bana yastık kılıfı ile galoş gerek.
  • Bu son sieğe olus kılgas = Bu ceket(in) yen(leri) çok kısa.

Ben:Min (Мин) Sen:En (Ен) O:Kini (Кини)

Biz:Bihigi (Биһиги) Siz:Ehigi (Эһиги) Onlar:Kiniler (кинилэр)

[değiştir] Yakutça rakamlar

1-10

biir, ikki, üs, tüört, bias, alta, satta, ağıs, toğus, uon

[değiştir] Saha Türkçesi, Kırgız Türkçesi ve Türkiye Türkçesi karşılaştırmaları

Türkiye Türkçesinde Türkçe menşeli söz başlarındaki Y ile başlayan sözcükler Kırgız Türkçesinde "C" sesi ile söylenirken Saha Türkçesinde "S" olmuştur. Öz Türkçe'de "Y" olan bu imce zaman içinde Türk topluluklarında Y>C>S şeklinde değişime uğramıştır. Türkiye, KKTC, Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan ve Doğu Türkistan'da "Y" ile söylenirken Kazakistan'da "J", Kırgızistan'da "C", Altay, Hakas ve Tıva'da "Ç", Saha(Yakut) Yerinde ise bu imce "S" olmuştur.

TÜRKİYE TÜRKÇESİ (Y) KIRGIZ TÜRKÇESİ (C) SAHA TÜRKÇESİ (S) Кыргыз түркчеси Саха түркчеси Түркийе түркчеси
yıl Cıl Sıl жыл Сыл йыл  
yağmur camgır Samıır жамгыр самыыр яғмур  
Yaka caka Sağa жака саҕа яка  
yalamak caloo Salaa жалоо салаа яламак  
Yaş caş Saas жаш саас яш  
yaşdaş caştaş Saastıı kihi жашташ саастыы киһи яшдаш  
Yat cat Sit- жат сит ят  
yedi ceti Sette жети сэттэ ети  
Yel cel Siel жел сиэл ел  
yeni cañı Saña жаңы саҥа ени  
Yeniden cañıdan Sañattan жаңыдан саҥаттан енидең  
yer cer Sir жер сир ер  
Yumak (yıkamak) cuu- Suuy- жуу сууй юмак(йыкамак)  
Yıldız cıldız Sulus жылдыз сулус йылдыз  
Yirmi cıyırma Süürbe жыйырма сүүрбэ йирми  
Yok (hayır) cok Suox жок суох ёк (хайыр)  
Yol col Suol жол суол ёл  
Yumurta cumurtka Sımmııt жумуртка сымыыт юмурта  
Yumuşak cumşak Sımnağas жумшак сымнаҕас юмушак  
Yüz cüz Süüs жүз сүүс йүз  
Türkiye, Kırgızistan ve Yakutya Harita


[değiştir] Saha / Yakut alfabesi / Саха алфавита

А а Б б В в Г г Ҕ ҕ Д д Дь дь Е е
Ё ё Ж ж З з И и Й й К к Л л М м
Н н Ҥ ҥ Нь нь О о Ө ө П п Р р С с
Һ һ Т т У у Ү ү Ф ф Х х Ц ц Ч ч
Ш ш Щ щ Ъ ъ Ы ы Ь ь Э э Ю ю Я я


[değiştir] Saka dili karşılaştırmalı sözlükler

  • Yuriy Vasiliev (Cargıstay) . Türkçe - Sahaca (Yakutça) Sözlük (Turkish- Sakha Dictionary). Ankara: Türk Dil Kurumu, 1995 . Orijinal yumuşak plastik cildinde. Cildi çok az yorgun. 312 s. 13x19 ISBN /

[değiştir] Sahaca içerikler

[değiştir] Dış bağlantılar

[Saxaca - İngilizce Sözlük Сахалыы-Англиялыы Тылдьыта http://home.uchicago.edu/~straughn/sakhadic.pdf]

Kişisel araçlar
Ad alanları

Türevler
Eylemler
Gezinti
Katılım
Yazdır/dışa aktar
Araçlar
Diğer diller