Dolganca

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Dolganca
Долган Тыла/Dolgan tıla
Ana dili olanlar Rusya
Konuşan sayısı 5.100 civarında  (tarih gerekli)
Dil aileleri
Varsayılan
  • Dolganca
Dil kodları
ISO 639-2 dlg
ISO 639-3

Dolganca (Долган Тыла/Dolgan tıla) Türk Lehçelerinin Sibirya öbeğine ait, Dolganların konuştuğu lehçe. Yok olmak üzere olan Türk lehçelerinden biridir. Taymır veya Taymır bölgesinde konuşulmaktadır.

Dolganlar (Dolgan, tıa-kihi, saha) — rusya Federasyonu içinde (tümü 7300. kişi., nüfuslu bir Türk soylu topluluktur. Taymır bölgesi Krasnoyarsk krayında yaklaşık 5500. kişi., Yakutistanda yaklaşık. 1300. kişi.).

Konu başlıkları

Konuşucu sayıları[değiştir]

1989 yılında yapılan bir nüfus sayımında 6945 kişiden oluşan Dolgan halkının artık sadece 5100'ü Dolgancayı anadili olarak gösterdiği tespit edilmişdir. Bu sayımda ayrıca birkaç evenkler ve nıganaslar (samoyetler) dolgancayı ikinci dili olarak göstermişdir. Bu yüzden dolgancanın o yörede trafik dili olduğunu söyleyebiliriz. Ancak Dolganların kendileri dillerini Sahaca veya Yakutçanın bir ağzı olarak görürler.

Alfabe[değiştir]

Dolgancanın yazıya alınması 1920 yılında latin alfabesi ile gerçekleşmiştir. 1940 yılından itibaren Yakutça için tasarlanmış olan özel bir kiril alfabesi Dolganca için de kullanılmaya başlanmıştır. Bunun yanında Rusların kullandığı kiril alfabesi ile yazılan diğer bir şekli daha vardır.


Dolgan alfabesi: А а, Б б, В в, Г г, Д д, Дь дь, Е е, Ё ё, Ж ж, З з, И и, Иэ иэ, Й й, К к, Л л, М м, Н н, Ӈ ӈ, Ӈь ӈь, О о, Ө ө, П п, Р р, С с, Т т, У у, Уо уо, Ү ү, Үө үө, Ф ф, Х х, Һ һ, Ц ц, Ч ч, Ш ш, Щ щ, Ъ ъ, Ы ы, Ыа ыа, Ь ь, Э э, Ю ю, Я я


Günümüz Dolgan Türkleri Alfabesi[1]

А а Б б В в Г г Д д Е е Ё ё Ж ж
З з И и Й й К к Һ һ Л л М м Н н
Ӈ ӈ О о Ө ө П п Р р С с Т т У у
Ү ү Ф ф Х х Ц ц Ч ч Ш ш Щ щ Ъ ъ
Ы ы Ь ь Э э Ю ю Я я

Bibliyografya[değiştir]

  • Stachowski, M.: Dolganischer Wortschatz, Kraków 1993 (+ Dolganischer Wortschatz. Supplementband, Kraków 1998).
  • Stachowski, M.: Dolganische Wortbildung, Kraków 1997.

Kaynakça[değiştir]

  1. ^ Аксенова Е. Е. Букварь. СПб, 2001

Dış bağlantılar[değiştir]

Dolganlar