Uygurlar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Uygur
ئۇيغۇر
Mahmud al-Kashgari.jpg
Iparxan.gif
Sabit Damolla Abdulbaki.jpeg
Muhammad Amin Bughra.jpg
Ахмаджан Касыми1.jpg
Abdurehim Otkur.jpg
Rebiya Kadeer (2).jpg
Seypidin Azizi.jpg
Toplam nüfus
21.000.000[1]
Önemli nüfusa sahip bölgeler
 Çin 10.069.346 (2010)
 Kazakistan 223.100 (2009)
 Özbekistan 55.220 (2008)
 Kırgızistan 49.000 (2009)
 Türkiye 19.300 (2010)
 Rusya 3.696 (2010)
 Pakistan 3.000 (2009)
 Ukrayna 197 (2001)
 ABD ≤100?
Diller

Uygurca

Din

Sünni İslam

İlgili etnik gruplar

Karluklar, diğer Türk halkları

Uygurlar (Uygurca: ئۇيغۇر Uyghur), çoğunluğu Çin Halk Cumhuriyeti'ne bağlı Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde yaşayan Türkî halktır. Dilleri Türk dillerinden Uygurca'dır. Uygurca, Arap kökenli bir alfabe ile yazılır.

Uygurlar, geçmişte Çin ile dostça ilişkiler kurmamış, baskı ve işkence ile birlikte yaşamaya zorlanmıştır. Böylece, köyler ve kasabalar gelişerek kalabalık şehirler haline gelmiştir ve bu nedenle ilk yerleşik hayata geçen Türk devleti, Uygur Devleti olmuştur. Bunun sonucunda tarım ve mimari gelişmiştir. Tahta harflerle matbaacılık yapan Uygurlar, kağıdı da kullanmışlardır. Bu sayede yeni bir alfabe oluşturmuşlardır. Bu alfabe 14 ila 18 harften oluşur. Uygurlar, kendi dinleri dışında diğer dinlere hoşgörülü olmuştur.

Uygur halkı iki defa, 1933 ve 1944 yıllında, kendi otonom cumhuriyetini kurmuştur. Çin Halk Cumhuriyeti 1949'da Doğu Türkistanı işgal ederek, Uygurların 1944'den beri var olan 2. Doğu Türkistan Cumhuriyetini yok etmiştir. Uygur halkı, Çin içerisinde kendi geleneklerini ve kültürlerini sürdüremediklerinden yakınmaktadır. Uygurlar, her ne kadar sözde özerk bir cumhuriyete sahip olsalar da, Çin egemenliğine girdiklerinden beri bağımsızlıkları için mücadele etmektedirler. Uygurlar, Mani dininin terimlerini Türkçe'ye çevirerek Çin kültürünün asimilesine mağruz kalmayı önlemek istemişlerdir.[2]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ The World Uyghur Congress : Uyghur Langue:...Uyghur formerly known as Eastern Turki is a Turkic language spoken in East Turkestan mainly, by the Uyghur ethnic group.It is spoken around 20 million in East Turkistan. Uyghur is also spoken by some 1.000,000 in Kazakhstan, Kyrgystan, Uzbekistan and there are Uyghur-speaking communities in Afghanistan, Albania, Australia, Austiria, Belgium, Canada, Denmark, Findland, France, Germany, Mongolia, Noway, Netherlands, Pakistan, Saudi Arabia, Sweden, Switzerland, Tajikistan, Turkey, United Kingdom, USA, and Egypt.
  2. ^ go/roomfordebate.blogs.nytimes.com/

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]