Saha Cumhuriyeti

Saha Cumhuriyeti Республика Саха (Якутия) Саха Республиката
Saha Cumhuriyeti Bayrağı Saha Cumhuriyeti Arması
Milli Marş: Saha Öröspüübülüketin örögöyün ırıata
Konum
Yönetim
Ülke:	Rusya
Federal Bölge:	Sibirya
Ekonomik Bölge:	Uzak Doğu
Başkent:	Yakutsk
Vali:	Yegor Borisov
Yasama organı:	Saha Cumhuriyeti Bölge Yönetimi
Anayasa:	Saha Cumhuriyeti Anayasası
Genel bilgiler
Yüzölçüm:	3.103.200 km² (1.198.152 sq mi)
- Rusya içinde:	1
Nüfus:	949.280
- Rusya içinde:	58
- Şehir nüfusu:	59.6%
- Köy nüfusu:	40.4%
- Yoğunluk:	0 /km² (1 /sq mi)
Diğer bilgiler
Dili:	Rusça, Yakutça
Kuruluş tarihi:	30 Mayıs 1923
Kodu:	14
ISO 3166-2:RU:	RU-SA
Resmi internet sayfası:	http://www.sakha.gov.ru/

Saha Cumhuriyeti veya Yakutistan, Sahaca: Саха Республиката (Saha Respublikata), Rusya Federasyonu’nu oluşturan federe Türk cumhuriyetlerden biridir. Nüfusun çoğunluğunu oluşturan Yakutlar Türk halklarındandır. Cumhuriyetin Rusçada tam adı Respublika Saha olarak yazılır.

Saha Cumhuriyeti Türkçede Yakutistan, Yakutiye^{[kaynak belirtilmeli]} biçimlerinde de yazılmaktadır. Cumhuriyet, 3.103.200 km²’lik bir alanı kaplar ve bu alan, Rusya Federasyonu topraklarının beşte biridir. Saha Cumhuriyeti, diğer federe cumhuriyetler arasında en geniş topraklara sahip devlettir. Başkenti Yakutsk'tur; Yakut Türkçesi ile Dokuuskay.

Zaman Dilimi

Yakutistan, coğrafi olarak üç farklı zaman dilimi boyunca yayılır:

1.

Lena Nehri’nın batısında kalan Yakutistan toprakları ve ırmağın iki kıyısında ulusları kapsayan kısmı Yakutistan Zaman Dilimindedir (YAKT/YAKST). UTC 'e göre saat farkı +0900 (YAKT)/+1000 (YAKST).

2.

Yakutistan'ın 127°Doğu ve 140°Doğu (boylam) arasında kalan kesimini kapsayan Vladivostok Zaman Dilimi'dir (VLAT/VLAST). UTC'e göre saat farkı +1000 (VLAT)/+1100 (VLAST).

3.

Cumhuriyetin 140°Doğu boylamının doğusunda kalan toprakların çoğunu kapsayan bölümü Magadan Zaman Dilimindedir (MAGT/MAGST). UTC'e göre saat farkı +1100 (MAGT)/+1200 (MAGST).

Saha Cumhuriyeti üç saat diliminden oluşur

Ostrog Kulesi Yakutsk, Yapım Yılı: 1683

Nüfus

Agma Nehri

Yakutistan’da Lena Nehri’nin alanı

2002 verilerine göre cumhuriyette Yakutların nüfusu 432.290’dir ve bu sayı toplam nüfusun % 45.5’ni oluşturmaktadır.Yani Yakutlar ülkede çoğunluktadır.Diğer gurupların nüfusu ve toplam nüfusa oranları şöyledir. Ruslar (390.671 veya %41.2), Ukraynalılar (34.633 veya % 3.), Evenkler (18.232 veya % 1.9), Evenler (11.657 veya % 1.2), Tatarlar (10.768 veya % 1.1), Buryatlar (7.266 veya %0.8), Beloruslar (4.236 veya % 0.5). Ayrıca Saha Cumhuriyeti’nde yaşayan küçük gruplar da vardır.


Saha Cumhuriyetinde Yaşayan Nüfus

	1939	1959	1970	1979	1989	2002
Yakutlar	233,273 (56.5%)	226,053 (46.4%)	285,749 (43.0%)	313,917 (36.9%)	365,236 (33.4%)	432,290 (45.5%)
Dolganlar			10 (0.0%)	64 (0.0%)	408 (0.0%)	1,272 (0.1%)
Evenkler	10,432 (2.5%)	9,505 (2.0%)	9,097 (1.4%)	11,584 (1.4%)	14,428 (1.3%)	18,232 (1.9%)
Evenler	3,133 (0.8%)	3,537 (0.7%)	6,471 (1.0%)	5,763 (0.7%)	8,668 (0.8%)	11,657 (1.2%)
Yukaghirler	267 (0.1%)	285 (0.1%)	400 (0.1%)	526 (0.1%)	697 (0.1%)	1,097 (0.1%)
Çukçisler	400 (0.1%)	325 (0.1%)	387 (0.1%)	377 (0.0%)	473 (0.0%)	602 (0.1%)
Ruslar	146,741 (35.5%)	215,328 (44.2%)	314,308 (47.3%)	429,588 (50.4%)	550,263 (50.3%)	390,671 (41.2%)
Ukraynalılar	4,229 (1.0%)	12,182 (2.5%)	20,253 (3.0%)	46,326 (5.4%)	77,114 (7.0%)	34,633 (3.6%)
Diğerleri	14,723 (3.6%)	20,128 (4.1%)	27,448 (4.1%)	43,695 (5.1%)	76,778 (7.0%)	58,826 (6.2%)

Eğitim

Saha Cumhuriyeti içinde Yakutsk Devlet Üniversitesi bulunmaktadır. Ülkedeki tek üniversite burasıdır ve Rusça eğitim verilmektedir.

Ekonomi

Halkın geçim kaynakları arasında kürk avcılığı ve balıkçılık önemli yer tutar. Ülkede bulunan samur, kutup tilkisi ,sincap, tilki ve nadir balık çeşitleri ; avcılar ile maceraperestleri kendine çeker. Bu avcılar sayesinde üretilen kaliteli kürklerin ve balıkların şöhreti bütün dünyada meşhurdur. Yakutistan’ın en önemli kaynaklarından biri de yer altı zenginlikleridir. Ülkede elmas, altın, gaz, kömür, gümüş ve bakır çıkarılmaktadır. Mendeleyev tablosundaki bütün elementler Yakutistan’da bulunmaktadır. Elmas Saha yurdunda çok önemli bir yere sahiptir . Bunların en değerlilerinden biri de Moskova’da müzede bulunan ve 342,5 karatlık pırlantadır. Yakutistan’ın hemen her bölgesinde elmas çıkarılmaktadır.

Kaynakça

• http://ozturkler.com/data/0007/0007_09.htm
• http://www.nihalatsiz.org/yakutistan.html
• http://www2.omu.edu.tr/ogrenciklupleri/klupler/turkdunyasi/yakutistan.htm

Wikimedia Commons'ta

Saha Cumhuriyeti ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.