Saha Cumhuriyeti

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Saha Cumhuriyeti
Dil	Saha Türkçesi, Rusça
Başkent	Yakutsk
Devlet şekli	Cumhuriyet
Cumhurbaşkanı
Yüzölçümü	3.103.200 km.kare
Nüfus	901,494
Nüfus yoğunluğu	72

Saha (Yakutya) Cumhuriyeti, Sahaca: Саха Республиката (Saha Respublikata), Rusya Federasyonu’nu oluşturan federe cumhuriyetlerden biridir. Cumhuriyetin Rusça'da tam adı Respublika Saha (Yakutiye) olarak yazılır.
Saha Cumhuriyeti Türkçe'de Yakutistan, Yakutiye biçimlerinde de yazılmaktadır. Cumhuriyet, 3.103.200 km²’lik bir alanı kaplar ve bu alan, Rusya Federasyonu topraklarının beşte biridir. Saha Cumhuriyeti, diğer federe cumhuriyetler arasında en geniş topraklara sahip devlettir. Başşehri Türkçe söylenişi ile Dokuuskay, Rusça söylenişi ile Yakutsk şehridir.

Konu başlıkları 1 Zaman Dilimi 2 Nüfus 3 Ekonomi 4 Eğitim 5 Saha Cumhuriyeti Haritaları 6 Kaynakça

[değiştir] Zaman Dilimi

Yakutistan coğrafi oarak üç farklı zaman dilimi boyunca yayılır:

1. 
   Lena Irmağının batısında kalan Yakutistan toprakları ve ırmağın iki kıyısında ulusları kapsayan kısmı Yakutistan Zaman Dilimindedir (YAKT/YAKST). UTC 'e göre saat farkı +0900 (YAKT)/+1000 (YAKST).
2. 
   Yakutistan'ın 127°Doğu ve 140°Doğu (boylam) arasında kalan kesimini kapsayan Vladivostok Zaman Dilimidir (VLAT/VLAST). UTC'e göre saat farkı +1000 (VLAT)/+1100 (VLAST).
3. 
   Cumhuriyetin 140°Doğu boylamının doğusunda kalan toprakların çoğunu kapsayan bölümü Magadan Zaman Dilimindedir (MAGT/MAGST). UTC'e göre saat farkı +1100 (MAGT)/+1200 (MAGST).

[değiştir] Nüfus

2002 verilerine göre cumhuriyette Yakutların nüfusu 432.290’dir ve bu sayı toplam nüfusun % 45.5’ni oluşturmaktadır.Yani Yakutlar ülkede çoğunluktadır.Diğer gurupların nüfusu ve toplam nüfusa oranları şöyledir. Ruslar (390.671 veya %41.2), Ukraynalılar (34.633 veya % 3.), Evenkler (18.232 veya % 1.9), Evenler (11.657 veya % 1.2), Tatarlar (10.768 veya % 1.1), Buryatlar (7.266 veya %0.8), Beloruslar (4.236 veya % 0.5). Ayrıca Saha Cumhuriyeti’nde yaşayan küçük gruplar da vardır.


Saha Cumhuriyetinde Yaşayan Nüfus

	1939	1959	1970	1979	1989	2002
Yakutlar	233,273 (56.5%)	226,053 (46.4%)	285,749 (43.0%)	313,917 (36.9%)	365,236 (33.4%)	432,290 (45.5%)
Dolganlar			10 (0.0%)	64 (0.0%)	408 (0.0%)	1,272 (0.1%)
Evenkler	10,432 (2.5%)	9,505 (2.0%)	9,097 (1.4%)	11,584 (1.4%)	14,428 (1.3%)	18,232 (1.9%)
Evenler	3,133 (0.8%)	3,537 (0.7%)	6,471 (1.0%)	5,763 (0.7%)	8,668 (0.8%)	11,657 (1.2%)
Yukaghirler	267 (0.1%)	285 (0.1%)	400 (0.1%)	526 (0.1%)	697 (0.1%)	1,097 (0.1%)
Çukçisler	400 (0.1%)	325 (0.1%)	387 (0.1%)	377 (0.0%)	473 (0.0%)	602 (0.1%)
Ruslar	146,741 (35.5%)	215,328 (44.2%)	314,308 (47.3%)	429,588 (50.4%)	550,263 (50.3%)	390,671 (41.2%)
Ukraynalılar	4,229 (1.0%)	12,182 (2.5%)	20,253 (3.0%)	46,326 (5.4%)	77,114 (7.0%)	34,633 (3.6%)
Diğerleri	14,723 (3.6%)	20,128 (4.1%)	27,448 (4.1%)	43,695 (5.1%)	76,778 (7.0%)	58,826 (6.2%)

[değiştir] Ekonomi

Halkın geçim kaynakları arasında kürk avcılığı ve balıkçılık önemli yer tutar. Ülkede bulunan samur, kutup tilkisi ,sincap, tilki ve nadir balık çeşitleri ; avcılar ile maceraperestleri kendine çeker. Bu avcılar sayesinde üretilen kaliteli kürklerin ve balıkların şöhreti bütün dünyada meşhurdur. Yakutistan’ın en önemli kaynaklarından biri de yer altı zenginlikleridir. Ülkede elmas, altın, gaz, kömür, gümüş ve bakır çıkarılmaktadır. Mendeleyev tablosundaki bütün elementler Yakutistan’da bulunmaktadır. Elmas Saha yurdunda çok önemli bir yere sahiptir . Bunların en değerlilerinden biri de Moskova’da müzede bulunan ve 342,5 karatlık pırlantadır. Yakutistan’ın hemen her bölgesinde elmas çıkarılmaktadır.

[değiştir] Eğitim

Saha Cumhuriyeti içinde Saha(Yakut) Devlet Üniversitesi bulunmaktadır. Ülkedeki tek üniversite burasıdır ve Rusça eğitim verilmektedir.

[değiştir] Saha Cumhuriyeti Haritaları

[değiştir] Kaynakça

http://ozturkler.com/data/0007/0007_09.htm

http://www.nihalatsiz.org/yakutistan.html

http://www2.omu.edu.tr/ogrenciklupleri/klupler/turkdunyasi/yakutistan.htm

g • t • d Rusya'nın Yönetsel Yapısı
Federal Yapı
Cumhuriyetler	Adigey · Altay · Başkurdistan · Buryatya · Çeçenya · Çuvaşistan · Dağıstan · Hakasya · İnguşya · Kabardey-Balkarya · Karelya · Komi · Kalmikya · Karaçay-Çerkes · Mari El · Mordovya · Kuzey Osetya-Alaniya · Saha · Tataristan · Tuva · Udmurtya
Kraylar	Altay · Habarovsk · Kamçatka · Krasnodar · Krasnoyarsk · Perm · Primorski · Stavropol
Oblastlar	Amur · Arhangelsk · Astrahan · Belgorod · Bryansk · Çelyabinsk · Çita · Irkutsk1 · İvanovo · Kaliningrad · Kaluga · Kemerovo · Kirov · Kostroma · Kurgan · Kursk · Leningrad · Lipetsk · Magadan · Moskova · Murmansk · Nijni Novgorod · Novgorod · Novosibirsk · Omsk · Orenburg · Oryol · Penza · Pskov · Rostov · Ryazan · Sahalin · Samara · Saratov · Smolensk · Sverdlovsk · Tambov · Tomsk · Tula · Tver · Tümen · Ulyanovsk · Vladimir · Volgograd · Vologda · Voronej · Yaroslavl
Federe kentler	Moskova · St. Petersburg
Özerk oblast	Yahudi
Özerk okrug	Aga Buryatya · Çukotka · Khantia-Mansia · Nenetsya · Ust-Orda Buryatya1 · Yamalia
11 Ocak 2008'de, Ust-Orda Buryatya özerk birimi Irkutsk Oblast bölgesi topraklarına katıldı. Federal bölgeler Merkez Rusya · Uzak Doğu Rusya · Kuzeybatı Rusya · Sibirya · Güney Rusya · Urallar · Volga

g • t • d Çağdaş Türk devletleri
Bağımsız ülkeler	Azerbaycan · Kazakistan · Kırgızistan · Özbekistan · Türkiye · Türkmenistan
Rusya Federasyonu	Altay · Başkurdistan · Çuvaşistan · Hakasya · Kabardey-Balkarya · Karaçay-Çerkes · Saha · Tataristan · Tuva
Diğerler	Gagavuzya (Moldova) · Karakalpakistan (Özbekistan) · Kuzey Kıbrıs1 ·  Uygur (ÇHC)
1 Sadece Türkiye tarafından tanınmaktadır.