Yakutistan
| Yakutistan Республика Саха (Якутия) Саха Өрөспүүбүлүкэтэ |
|||||
|
|||||
| Milli Marş: Saha Öröspüübülüketin örögöyün ırıata | |||||
| Konum | |||||
_Republic_(2008-03).svg) |
|||||
| Yönetim | |||||
| Ülke: |  Rusya |
||||
| Federal Bölge: | Sibirya | ||||
| Ekonomik Bölge: | Uzak Doğu | ||||
| Başkent: | Yakutsk | ||||
| Vali: | Yegor Borisov | ||||
| Yasama organı: | Yakutistan Bölge Yönetimi | ||||
| Anayasa: | Yakutistan Anayasası | ||||
| Genel bilgiler | |||||
| Yüzölçüm: | 3.103.200 km² (1.198.152 sq mi) | ||||
| - Rusya içinde: | 1 | ||||
| Nüfus: | 949.280 | ||||
| - Rusya içinde: | 58 | ||||
| - Şehir nüfusu: | 59.6% | ||||
| - Köy nüfusu: | 40.4% | ||||
| - Yoğunluk: | 0 /km² (1 /sq mi) | ||||
| Diğer bilgiler | |||||
| Dili: | Rusça, Yakutça | ||||
| Kuruluş tarihi: | 30 Mayıs 1923 | ||||
| Kodu: | 14 | ||||
| ISO 3166-2:RU: | RU-SA | ||||
| Resmi internet sayfası: |
http://www.sakha.gov.ru/ | ||||
.png)
Yakutistan veya Saha Cumhuriyeti (Yakutça: Саха Өрөспүүбүлүкэтэ Sakha Öröspüübülükete), Rusya Federasyonu’nu oluşturan federe cumhuriyetlerden biridir. Nüfusun çoğunluğunu oluşturan Yakutlar bir Türk halkıdır. Cumhuriyetin Rusça'da tam adı Respublika Saha olarak yazılır.
Yakutistan Türkçede zaman zaman Saha Cumhuriyeti biçimlerinde de yazılmaktadır. Cumhuriyet, 3.103.200 km²’lik bir alanı kaplar ve bu alan, Rusya Federasyonu topraklarının beşte biridir. Yakutistan dünyadaki en büyük yüzölçümüne sahip olan özerk ülkedir. Başkenti Yakutsk'tur (Yakutçada Dokuuskay).
Konu başlıkları |
Zaman dilimi [değiştir]
Yakutistan, coğrafi olarak üç farklı zaman dilimi boyunca yayılır:
1.
Lena Nehri’nın batısında kalan Yakutistan toprakları ve ırmağın iki kıyısında ulusları kapsayan kısmı Yakutistan Zaman Dilimindedir (YAKT). UTC 'e göre saat farkı +1000.
2.
Yakutistan'ın 127°Doğu ve 140°Doğu (boylam) arasında kalan kesimini kapsayan Vladivostok Zaman Dilimi'dir (VLAT). UTC'e göre saat farkı +1100.
3.
Cumhuriyetin 140°Doğu boylamının doğusunda kalan toprakların çoğunu kapsayan bölümü Magadan Zaman Dilimindedir (MAGT). UTC'e göre saat farkı +1200.
Nüfus [değiştir]
2002 verilerine göre cumhuriyette Yakutların nüfusu 432.290’dir ve bu sayı toplam nüfusun % 45.5’ni oluşturmaktadır.Yani Yakutlar ülkede çoğunluktadır.Diğer gurupların nüfusu ve toplam nüfusa oranları şöyledir. Ruslar (390.671 veya %41.2), Ukraynalılar (34.633 veya % 3.), Evenkler (18.232 veya % 1.9), Evenler (11.657 veya % 1.2), Tatarlar (10.768 veya % 1.1), Buryatlar (7.266 veya %0.8), Beloruslar (4.236 veya % 0.5). Ayrıca Yakutistan'da yaşayan küçük gruplar da vardır.
Yakutistan nüfusu
| 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Yakutlar | 233,273 (56.5%) | 226,053 (46.4%) | 285,749 (43.0%) | 313,917 (36.9%) | 365,236 (33.4%) | 432,290 (45.5%) |
| Dolganlar | 10 (0.0%) | 64 (0.0%) | 408 (0.0%) | 1,272 (0.1%) | ||
| Evenkler | 10,432 (2.5%) | 9,505 (2.0%) | 9,097 (1.4%) | 11,584 (1.4%) | 14,428 (1.3%) | 18,232 (1.9%) |
| Evenler | 3,133 (0.8%) | 3,537 (0.7%) | 6,471 (1.0%) | 5,763 (0.7%) | 8,668 (0.8%) | 11,657 (1.2%) |
| Yukaghirler | 267 (0.1%) | 285 (0.1%) | 400 (0.1%) | 526 (0.1%) | 697 (0.1%) | 1,097 (0.1%) |
| Çukçisler | 400 (0.1%) | 325 (0.1%) | 387 (0.1%) | 377 (0.0%) | 473 (0.0%) | 602 (0.1%) |
| Ruslar | 146,741 (35.5%) | 215,328 (44.2%) | 314,308 (47.3%) | 429,588 (50.4%) | 550,263 (50.3%) | 390,671 (41.2%) |
| Ukraynalılar | 4,229 (1.0%) | 12,182 (2.5%) | 20,253 (3.0%) | 46,326 (5.4%) | 77,114 (7.0%) | 34,633 (3.6%) |
| Diğerleri | 14,723 (3.6%) | 20,128 (4.1%) | 27,448 (4.1%) | 43,695 (5.1%) | 76,778 (7.0%) | 58,826 (6.2%) |
Eğitim [değiştir]
Yakutistan içinde Yakutsk Devlet Üniversitesi bulunmaktadır. Ülkedeki tek üniversite burasıdır ve Rusça eğitim verilmektedir.
Ekonomi [değiştir]
Halkın geçim kaynakları arasında kürk avcılığı ve balıkçılık önemli yer tutar. Ülkede bulunan samur, kutup tilkisi ,sincap, tilki ve nadir balık çeşitleri ; avcılar ile maceraperestleri kendine çeker. Bu avcılar sayesinde üretilen kaliteli kürklerin ve balıkların şöhreti bütün dünyada meşhurdur. Yakutistan’ın en önemli kaynaklarından biri de yer altı zenginlikleridir. Ülkede elmas, altın, gaz, kömür, gümüş ve bakır çıkarılmaktadır. Mendeleyev tablosundaki bütün elementler Yakutistan’da bulunmaktadır. Elmas Saha yurdunda çok önemli bir yere sahiptir . Bunların en değerlilerinden biri de Moskova’da müzede bulunan ve 342,5 karatlık pırlantadır. Yakutistan’ın hemen her bölgesinde elmas çıkarılmaktadır.
Kaynakça [değiştir]
- http://ozturkler.com/data/0007/0007_09.htm
- http://www.nihalatsiz.org/yakutistan.html
- http://www2.omu.edu.tr/ogrenciklupleri/klupler/turkdunyasi/yakutistan.htm
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
