Fince

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Fince Suomi
Konuşulduğu ülkeler:	Finlandiya, Estonya, İsveç , Norveç (Finnmark), Kuzeybatı Rusya (Karelya)
Konuşan kişi sayısı:	6 milyon
Sıralama:	ilk 50'de değil
Dil Grubu Sınıflandırma:	Ural Altay Dil Ailesi Fin-Ugor Fin Fince
Resmî Durum
Resmî dil olduğu ülkeler:	Finlandiya Avrupa Birliği
Dili düzenleyen kurum:	Language Planning Department of the Research Institute for the Languages of Finland [1]
Alfabe:	Latin alfabesi
Dil Kodları
ISO 639-1	fi
ISO 639-2	fin
SIL	FIN
Not: Bu sayfa Unicode ile kodlanmış IPA fonetik sembolleri kullanıyor olabilir.
Ayrıca bakınız: Dil – Dil aileleri Vikipedi'nin Fince sürümü

Fince (suomi ^{dosya - tarayıcı ile dinle})(Fince: Suomi), Finlandiya nüfusunun %92'sinin konuştuğu dildir. Fince Finlandiya'nın iki resmî dilinden birisidir. İsveççe, Finlandiya'nın bağımsızlıgını ilan ettiği günden bu yana ülkenin ikinci resmî dilidir. Fincenin diğer bir ağzı olan Meänkieli dili ise İsveç'in ikinci resmî dilidir.

Konu başlıkları

1 Fincenin Türkçe ile ortak yanları
- 1.1 Ortak noktası olmadığı görüşü
- 1.2 Türkçe ile Fince'nin ilişkili olduğu görüşü
2 Fince Küçük Sözlük
3 Dış bağlantılar

[değiştir] Fincenin Türkçe ile ortak yanları

[değiştir] Ortak noktası olmadığı görüşü

Fince ile Türkçe arasında herhangi bir bilimsel ilişki olmadığı kanaati egemendir. Ancak konu hakkındaki araştırmalar devam etmektedir. Bilimsel ilişki olmadığı ortaya koyanlar, bu konuyla ilgili çıkarımların 1950'den önce yazılmış kitaplarda kaldığını, günümüzde geçerliliği olan hiç bir dil kuramı Fince ve Türkçe'yi aynı çatı altına koymamıştır.

Örneğin Turku kentinin adının herhangi bir şekilde Türkiye veya Tatarlar ile ilgili olduğu doğru değildir. Turku şehrinin adı İskandinav dillerinde pazaryeri anlamına gelen 'torg' (fincede 'tori') sözcüğünden türemiştir.

[değiştir] Türkçe ile Fince'nin ilişkili olduğu görüşü

Fince ile Türkçe arasında herhangi bir bilimsel ilişki olmadığı kanaatine rağmen Türkçe ve Fince arasında büyük benzerlikler olduğunu söyleyenler de azımsanmayacak kadar çoktur. Konu hakkındaki araştırmalar sürdürülmektedir. Bazı bilimadamları, Fin kökenli birçok kavmin Uralların ötesinden İskandinavya'ya göçtüğünü kabul etmektedir. Finli pekçok tarihçi de bu görüştedir.

Fince'nin Türkçe (Turkic) ile akrabalığı düşüncesinin oluşmasında dillerin genel dilbilgisi yapıları etkendir, iki dil arasında dilbilimsel değeri bulunan benzer sözcüklere rastlanmaktadır ve karşılaştırmalı Fince-Türkçe araştırması yapılmaktadır. Öte yandan bir başka etken ise tarihtir.

Öte yandan, bir dil teorisine göre, her iki dil de Ural-Altay dil ailesi içerisindedir. Ancak ayrı kollardadır. Hatta bazı yabancı dilbilimcilere göre, Ural-Altay ayrımı yapılmaksızın tüm Ural dillerinin, Altay dil ailesi içerisinde yer alması gerektiği savunulur. Türkçe ile Fincenin onbinlerce yıl önceki geçmişi aynı köklere dayanabilir.

Başka dilbilimcilere göre Fince, Tatarca ve Çuvaşça'ya çok yakın bir dildir. Öte yandan, Japonca ve Fince arasında da benzer sözcükler bulunmaktadır.

Öte yandan, Finlandiya'daki Turku şehrinin Türkiye ile bir bağlantısı yoktur ancak, eski Türk kavimleriyle ya da Tatarlarla ilişkisi olabilir.

Bazı sözcüklerdeki benzer sesler ve dizimler göze çarpmaktadır: mina-ben, sina-sen, olla-ol gibi...
Fince de sondan eklemeli bir dildir.

Karşılaştırmalı Tabela

Türkçe	Fince	Çuvaşça	Tatarca
Ben	Mina
Sen	Sina
Ol	Olla
Dokuz

[değiştir] Fince Küçük Sözlük

Mavi: Resmi dil olarak kullanılan bölgeler; Yeşil: azınlık dili olarak kullanılan bölgeler

Fince doğal diller arasından en sesçil olanlardandır, yani "yazıldığı gibi okunur".

Huomenta = Günaydın
(Hyvää) päivää = İyi günler (ya da günaydın)
(Hyvää) iltaa = İyi akşamlar
Hyvää yötä = İyi geceler
Terve / Moro = Merhaba
Hei / Moi = Selam
Heippa / Moikka / Hei Hei / Moi Moi = Hoşçakal
Näkemiin = (Sonra) Görüşürüz
Hauska tavata(tavata yerine ayni sekilde tutustua gelebilir ayni ama ayni anlami tasimakta) = Tanıştığımıza memnun oldum.
Kiitos = Teşekkür ederim.
Kiitos, samoin = Aynı şekilde
Kieli = Dil (lisan)
Mitä kuuluu? = Nasıl gidiyor? (Yabancılar arasında kullanılmaz)
Kiitos hyvää = İyiyim, teşekkür ederim.
Tervetuloa = Hoş geldiniz

kyllä = evet
ei = hayır
olla = olmak
olen / minä olen ... = ben ... (ing. I am ...)
minä, sinä, hän = ben, sen, o
me, te, he = biz, siz, onlar
Mä, Sä - Ben, Sen (yabancılar arasında kullanılmaz)
yksi, kaksi, kolme - bir, iki, üç
neljä, viisi, kuusi - dört, beş, altı
seitsemän, kahdeksan - yedi, sekiz
yhdeksän, kymmenen - dokuz, on
sata, tuhat, miljoona - yüz, bin, milyon
Anteeksi - özür dilerim
olut - bira
karhu - ayı
Suomi - Finlandiya
suomi - Fince
Rakastan sinua - Seni Seviyorum
Mitä kuuluu? - Nasılsın? (tam olarak "ne duyuluyor?", yabancılar arasında kullanılmaz. )
En ymmärrä - Anlamıyorum.
Ymmärrän / Minä ymmärrän - Anlıyorum
Minä rakastan sinua -Seni seviyorum(Rakastan sua(da)olabilir)
¹Ymmärrät(te)kö suomea? - Fince anlıyor musun(uz)?
¹Puhut(te)ko englantia? - İngilizce konuşuyor musun(uz)?
Olen englantilainen / turkkilainen / amerikkalainen / australialainen / uusiseelantilainen / irlantilainen / skotlantilainen - Ben İngilizim / Türk'üm / Amerikalıyım / Avustralyalıyım / Yeni Zelandalıyım / İrlandalıyım / İskoçum
¹Olet(te)ko englantilainen? - İngiliz misin(iz)?
Missä sinä asut/¹Missä te asutte? - Nerede oturuyorsun(uz)?

¹ -te eki tümceyi resmileştirmek için kullanılır. -te eki konulmaz ise tümce gayri resmi olur. Birden fazla kişiyle konuşurken -te eki eklenir.

Haluan: istiyorum
Haluat: istiyorsun
Haluatko: istiyor musun? (bir fiile -ko eki geldiginde, -misin, -musun, -muyum, muyuz soru eki ile aynı görevi görür).
tuletko huomenna:yarin gelecekmisin?
minne(mihin)menet?:nereye gidiyorsun?
olen(oon):ben evdeyim(oon da kullanilabilir )
olet (oot): ingilizcedeki "are" gibidir cogulu ise olette`dir

[değiştir] Dış bağlantılar

Fince-Türkçe sözlük

	Avrupa Birliği'nin resmî dilleri
Almanca \| Bulgarca \| Çekçe \| Danca \| Estonca \| Fince \| Hollandaca \| Fransızca \| İngilizce İspanyolca \| İsveççe \| İrlandaca \| İtalyanca \| Lehçe \| Letonca \| Litvanca Macarca \| Maltaca \| Portekizce \| Rumence \| Slovakça \| Slovence \| Yunanca
Kaynak: AB'nin resmî sitesi