Çukçice

Wikimedia Incubator'de Çukçice Vikipedi deneme projesi bulunmaktadır.

Çukçice Ԓыгъоравэтԓьэн йиԓыйиԓ
Konuşulduğu ülkeler	Rusya Federasyonu (Çukçi Özerk Bölgesi)
Konuşan kişi sayısı	7.742 (2002 Sayımı)
Resmî durum
Alfabe	Kiril
Dil kodları
ISO 639-2	mis
ISO 639-3	ckt
Not: Bu sayfa Unicode ile kodlanmış UFA fonetik sembolleri kullanıyor olabilir. Yardım için VP:UFA sayfasına bakınız.
Ayrıca bakınız: Dil – Dil aileleri

Dosya:Chukchi textbook cover.jpg

İlkokul 5. sınıf çukçice okuma kitabı, 1996

Çukçice ya da Çukçi dili (kendilerince ԓыгъоравэтԓьэн йиԓыйиԓ), Rusya Federasyonuna bağlı Çukçi Özerk Okrugunda Çukçiler tarafından konuşulan Çukçi - Kamçatka dilleri ailesinden Paleosibirya dili.

Rusya 2002 nüfus sayımına göre, 15.700 Çukçi nüfustan anadilini konuşan kişi sayısı yaklaşık 7.700 dir. Çukçilerden etkilenen komşu halk Sibirya Yupikleri arasında Çukçice bilenler de vardır.

Tükenme tehlikesindeki Çukçice, UNESCO'nun Tehlikedeki Diller Kırmızı Kitabında yeralmaktadır.

Alfabe

Çukçicenin ilk resmi alfabesi Vladimir Bogoraz tarafından 1931 yılında düzenlenen Latin kökenli alfabedir:

А а	Ā ā	B b	C c	D d	Е е	Ē ē	Ә ә
Ӛ ӛ	F f	G g	H h	I i	Ī ī	J j	K k
L l	M m	N n	Ŋ ŋ	O o	Ō ō	P p	Q q
R r	S s	T t	U u	Ū ū	V v	W w	Z z
Ь ь

1937 yılında Kiril kökenli alfabe kullanılmaya başlandı:

А а	Б б	В в	Г г	Д д	Е е	Ё ё	Ж ж
З з	И и	Й й	К к	Ӄ ӄ	Ԓ ԓ (Л л)	М м	Н н
Ӈ ӈ	О о	П п	Р р	С с	Т т	У у	Ф ф
Х х	Ц ц	Ч ч	Ш ш	Щ щ	Ъ ъ	Ы ы	Ь ь
Э э	Ю ю	Я я	'

NOTLAR:

1. 1950 lerde iki harf değiştirildi: К’ к’ = Ӄ ӄ  ; Н’ н’ = Ӈ ӈ
2. 1980 lerde yeni bir harf eklendi: Ԓ ԓ

Örnekler

• Ԓыгъоравэтԓьан sg Ԓыгъоравэтԓьат pl - Çukçi
• левыт - baş
• мури - biz
• тури - siz
• ытри - onlar
• лиг-лиг - yumurta
• йъаяӄ - martı
• вэтлы - kuzgun
• ятъёл - tilki
• кэйӈын - boz ayı
• рыркы - mors
• мэлёталгын - tavşan
• ыннээн - balık
• к'улгык'ул , к'улгын - balık derisi
• мэмыл - fok
• нэннэт - su samuru
• ыттъын - köpek
• вопӄы - sığın (Alces alces)
• оргоор - ren geyiği ya da köpek kızağı
• ы'ттъин вины - köpek kızağı
• вээм - ırmak
• ръэт - yolculuk
• льэлеӈ - kış
• кыткыт - ilk bahar
• гыроӈэт - ilk bahar
• элен , элеӈит - yaz
• гытган - ilk güz
• ӄэтыӈӈон - son güz
• ным-ным - köy
• яраӈы / ярат - ev
• нымытваран - konut; daire
• малявран - hastane
• калеткоран - okul
• кынъёран - çocuk parkı
• велыткоран - dükkân
• ӄэмэӈы - ağaçtan oymak tabak
• койӈын - fincan
• чайкок - çaydanlık
• вонны - kaşık
• айкол - post yatak
• эвиръыт - elbise
• иръын - ren geyiği derisinden iki kat dikilmiş kadın ve erkek üst giyimi (Rusça кухлянка
• мычыквын - gömlek
• лилит - kolçak
• къэли - şapka
• ыннэн - bir, 1
• ӈирэӄ - iki, 2
• ӈыроӄ - üç, 3
• ӈыраӄ - dört, 4
• мытлыӈэн - beş, 5
• ыннанмытлыӈэн - altı, 6
• ӈэръамытлыӈэн - yedi, 7
• амӈырооткэн - sekiz, 8
• ӄонъачгынкэн - dokuz, 9
• мынгыткэн - on, 10

Kaynakça

• Елена Нутэкэв, Уроки чукотского языка
• А. П. Володин & П. Я. Скорик (1997), Чукотский Язык, Языки мира. Палеоазиатские языки. - М., 1997. - С. 23-39

Dış bağlantılar

• Koryak-Chukchi Topical Dictionary
• Алваӈ вальыт лымӈылтэ (Çukçice okuma parçaları)
• Chukchee Homepage