Şorca

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Şorca, Şor Türkçesi
Шор тили, Тадар тили
Ana dili olanlar Rusya, Kemerovo
Konuşan sayısı 9800 kişi  (tarih gerekli)
Dil aileleri
Varsayılan
  • Şorca, Şor Türkçesi
Dil kodları
ISO 639-1 -
ISO 639-2 tut
ISO 639-3 cjs

Şorca veya Şor Türkçesi(Шор тили), Şorlar tarafından konuşulan Türk lehçelerinin Sibirya öbeğine ait kolu, çağdaş Türk yazı dillerinden biridir. Tuva Türkçesine büyük benzerlik gösterir. Hakas Türkleri gibi kendilerine Tadar (Tatar) kişi demektedirler. Rusya Federasyonu’nun Kemerova bölgesinde 9.800 kişi konuşmaktadır. Günümüzde Şorca Kemerovo Üniversitesi'nde öğretilmektedir.

Alfabe[değiştir | kaynağı değiştir]

Şorca'nın alfabesi 19. yüzyılın ortalarında Rus Hıristiyan misyonerleri tarafından oluşturulmuştur. 1929-1938 yılları arasında Latin alfabesi kullanan Şorlar, sonra tekrar Sovyet-Rus yönetiminin baskısı ile Kiril Alfabesi'ne geçirilmişlerdir.

Şor alfabesinde şu harfler vardır: А Б В Г Д Е З И Й К Қ Л М Н О Ö П Р С Т У Ӱ Ф Х Ч Ш Ы Э Я

А а Б б В в Г г Ғ ғ Д д Е е Ё ё
Ж ж З з И и Й й К к Қ қ Л л М м
Н н Ң ң О о Ö ö П п Р р С с Т т
У у Ӱ ӱ Ф ф Х х Ц ц Ч ч Ш ш Щ щ
Ъ ъ Ы ы Ь ь Э э Ю ю Я я

Transkripsiyon

А а B b V v G g Ğ ğ D d Е е YO yo
J j Z z İ i Y y K k Q q L l M m
N n Ñ ñ* О о Ö ö P p R r S s Т t
U u Ü ü F f Х х** Ț ț Ç ç Ş ş ŞÇ şç
sert iş. I ı yum. iş. E e YU yu YA ya

*'Ñ' nazal n'dir. Nazal n Türkiye Türkçesi'nin ağızlarında da bulunabilir. Birçok Türk lehçesinde vazgeçilmez bir ses olarak önemini korur.

**X, İngiliz alfabesindeki x değildir. 'X' geniz h'sidir (hırıltılı h).

Morfoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Bütün Türk Diyalekt (lehçe) ve şivelerinde olduğu gibi yani Tüm Türk dillerindeki özellikler gibi zümre, sınıf, cinsiyet, kategori ayrımı yoktur. Çoğluk eki kelimeye göre ayarlanır, bu ekler (-lar/-ler, -nar/-ner, -tar/-ter), ekleridir.

Metinler[değiştir | kaynağı değiştir]

Tuğan çerim- Tağlıg Şor
Çatkan çurtum ırıstığ çurt.
Tuğan içem- Kudaydığ içe.
Çatkan ügem çarık üge.
Tuğan çerimde - ak çaçıktar.
Çatkan çerimde- Kök Tegri.[1]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]