Türk devletleri listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Bağımsız Türk devletleri
Kültigin Heykeli, Orhun Vadisi'nde bulundu.
Karahoca Uygur prensleri
İran'da kurulan Türkmen Kaçar sanatından bir örnek

Türk devletleri tarih boyunca Türk halkları tarafından kurulmuş özerk cumhuriyet, beylik ve bağımsız cumhuriyet, beylik, imparatorluk ve hanedanlıkları içerir.

İlk Çağ[değiştir | kaynağı değiştir]

Devlet Tarih Notlar
Büyük Hun imparatorluğu M.Ö.220-46 İlk hükümdar Teoman
Doğu Hun Devleti M.Ö.46-M.S 48
Batı Hun Devleti M.Ö.46-36
Güney Hun Devleti ya da Batı Hun imparatorluğu M.S.48-215
Kuzey Hun Devleti M.S.48-156
Avrupa Hun imparatorluğu M.S.370-469 Önemli Hükümdar Attila
Ak Hun imparatorluğu M.S.420-567
Asya Avar imparatorluğu M.S.330-555
Vey M.S.338-392 魏 (丁零 Tingling, 16 Krallık dışında)

Orta Çağ[değiştir | kaynağı değiştir]

Devlet Tarih Notlar
Göktürk Kağanlığı M.S.552-582 前突厥 Birinci Göktürk da denir.
Batı Göktürk Kağanlığı M.S.583-657 西突厥
Doğu Göktürk Kağanlığı M.S.583-630 東突厥
Avrupa Avar imparatorluğu M.S.562-803
Xueyantuo (p) M.S.630-647 薛延陀 w:en:Xueyantuo Tingling'in kolu
Dokuz Oğuzlar 鐵勒九姓 Tiele = Toquz Oguz = Uygur 9 boyu
Kutrigurlar M.S.5-6.asır Karadeniz’in kuzeyine egemen oldular
Otrigurlar M.S.5-6.asır Karadeniz’in kuzeyine egemen oldular
Büyük Bulgarya Hanlığı M.S.630-665
Tuharistan Yabgu Devleti M.S.630-700 Göktürklere tabi bir boydu
Hazar İmparatorluğu M.S.630-965 可薩 Batı Göktürk
Birinci Bulgar Devleti M.S.632-1018 Tuna Bulgar Hanlığı (632-864) / Bulgar Knezliği (864-913) / Bulgar Çarlığı (913-1018)
İdil Bulgarları M.S.665-1391 İlk Müslüman Türkler./Çuvaşistan'ın kökeni.
İkinci Doğu Göktürk Kağanlığı M.S.681-744 後突厥 ya da Kutluklar
Konglu Devleti M.S.712-730 Göktürklere tabi bir boydu
Türgişler M.S.717-766 突騎施 Batı Göktürk Kağanlığının "On Ok"'dan
Uygur Kağanlığı M.S.744-840 回紇, 烏護, 烏紇, 韋紇, 回鶻
Karluklar M.S.766-840 葛羅祿 (MS 665-680)

İslamiyet Sonrası Dönem[değiştir | kaynağı değiştir]

Devlet Tarih Notlar
Karahanlı Devleti 840-1042 Karluklar ile Uygur Kağanlığı'nın kalıntısı. Türk tarihinde İslamiyeti kabul eden ilk devlet.
Peçenekler 860-1091
Kıpçaklar 9-13.asır ya da Kumanlar
Şirvanşahlar 861-1538 Bugünkü Azerbaycan'da.
Kansu Uygur Krallığı 905-1226 甘州回鶻 Bugünkü Sarı Uygurların kökeni.
Karahoca Uygur Krallığı 911-1368 高昌回鶻 (Bugünkü Doğu Türkistan)
Salariler 941-981 Bugünkü Azerbaycan'da.
Revvadiler 981-1040 Bugünkü Azerbaycan'da.
Oğuz Yabguluğu 950-1040
Gazne Devleti 962-1187 Samaniler'in memlûklerinden.
Büyük Selçuklu Devleti 1037-1194 Selçuklular
Doğu Karahanlılar 1042-1211
Batı Karahanlılar 1042-1212
Suriye Selçukluları 1092-1117 Melikşah'ın kardeşi Tutuş'un hükümdarlığı
Anadolu Selçukluları 1092-1243 Selçuklular Rum Selçukluları olarak bilinir.
Kirman Selçukluları 1092-1230 Alparslan'ın kardeşi Kavurd Bey'in sülalesi / Kaşkaylar ve Hamselerin kökeni.
BlackFlag.svg Harezmşahlar Devleti 1097-1231 Selçuklular'ın Memlûklerinden Anuş Tegin tarafından kurulan devlet
Böriler 1117-1154 ya da Suriye Atabeyliği
Zengiler 1127-1259 Musul, Halep Atabeylikleri
İl-Denizliler 1146-1225 ya da Azerbaycan Atabeyliği
Erbil Beyliği 1146-1232 ya da Erbil Beyliği
Salgurlular 1147-1284 ya da Fars Atabeyliği
Irak Selçukluları 1157-1194 Sencer'in ölümünden sonra Irak-ı Arap ve Irak-ı Acem (Batı İran)'ı yöneten Büyük Seçlukluların kalıntısı.
Köle Hanedanı 1206-1290 Delhi Sultanlığı (1206-1526)
Karluk Devleti 1212-1300 Karahanlıların devamı.

I. Dönem Anadolu Beylikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Devlet Tarih Notlar
Mengüçlü Beyliği 1072-1277
Çaka Beyliği 1081-1098
Dilmaçoğulları Beyliği 1085-1192
Çubukoğulları Beyliği 1085-1092
Danişmendli Beyliği 1092-1202
Saltuklu Beyliği 1092-1202
İnaloğulları Beyliği 1098-1183
Ahlatşahlar Beyliği 1100-1207
Artuklular 1102-1408
Çobanoğulları 1227-1309

Moğol İstilası Sonrası Dönem[değiştir | kaynağı değiştir]

Devlet Tarih Notlar
Sultanate of mamlucks flag.png Bahri Hanedanı 1250-1389 Memlûk Sultanlığı, Burci Hanedanı ise Çerkes memlûklerinden.
Haleci Hanedanı 1290-1321 Delhi Sultanlığı (1206-1526)
Coa Romania Country Wallachia History 2 (14th century).svg
Basarab Hanedanı 1310-1627 Eflak Prensliği'nin Kıpçak = Kuman kökenli hanedanı.
Tuğluk Hanedanı 1321-1398 Delhi Sultanlığı (1206-1290)
Flag of Ak Koyunlu.svg Akkoyunlular 1350-1507
Karakoyunlular devleti.PNG Karakoyunlular 1380-1469
Timurid.svg Timur İmparatorluğu 1370-1507 Çağatay Hanlığı'na bağlı olup Türklerden Barlas boyu.
Flag of Shah Tahmasp I.svg Safeviler 1502-1736
Flag of the Mughal Empire.svg Babür İmparatorluğu 1526-1858
Nadir Shah Flag.png Afşar Hanedanı 1736-1802 Türkmenler
Bakü Hanlığı 1747-1806 Azerbaycan’da.
Flag of Persia (1910-1925).svg Kaçar Hanedanı 1781-1925 Türkmenler

II. Dönem Anadolu Beylikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Devlet Tarih Notlar
Karamanid Dynasty flag.svg Karamanoğulları 1256-1483
İnançoğulları Beyliği 1261-1368
Sâhipataoğulları Beyliği 1275-1342
Pervaneoğulları Beyliği 1277-1322
Tacettinoğulları Beyliği 1303-1415
Alaiye Beyliği 1293-1421
Eşrefoğulları 1280-1326
Menteşeoğulları Beyliği 1280-1424
Dobruca Beyliği 1281-1299 Dobruca (bugünkü Bulgaristan ve Romanya)'da.
Flag of Karesi.png Karesioğulları 1297-1360
Candar.svg Candaroğulları Beyliği 1299-1462
Flag of the Ottoman Empire.svg Osmanlı Devleti 1299-1922 Kayı Boy Beyliği olarak Türkiye Anadolu Selçuklu Devleti'ne bağlı, 1299'da istiklaline kavuştu. Tarihteki en büyük Türk-İslam devletidir.
Germiyanoğulları Beyliği 1300-1423
Hamitoğulları Beyliği 1301-1423
Saruhanoğulları 1302-1410
Aydınoğulları 1308-1426
Tekeoğulları 1321-1390
Dulkadiroğulları 1339-1521
Ramazanoğulları 1325-1608
Kadı Burhaneddin Ahmed Devleti 1381-1398

-- Eski dönemlerde kullanılan Osmanlı bayrakları sırasıyla:
Flag of the Kayihan Khanate (c. 1326).svg --> -->Flag of the Ottoman Sultanate (1299-1453).svg-->Flag of the Ottoman Empire (1453-1517).svg-->Flag of the Ottoman Empire (1517-1844).svg-->Naval Ensign of the Ottoman Empire (1793–1844).svg-->Flag of the Ottoman Empire.svg

Eski Cumhuriyetler[değiştir | kaynağı değiştir]

Devlet Tarih Notlar
Aras Cumhuriyeti 1918 Bugünkü Nahcivan topraklarında kurulan kısa süreli bir hükümet.
Flag of the South West Caucasian Republic.svg Güneybatı Kafkas Geçici Milli Hükûmeti 1918-1919 ya da Kars Cumhuriyeti
Flag of TRWT.svg Batı Trakya Bağımsız Hükûmeti 31 Ağustos 1913 - 29 Ekim 1913 Batı Trakya Türk Cumhuriyeti
Bandera de Kokand.svg Türkistan Milli Devleti 1917-1918
Flag of the Alash Autonomy.svg Alaş Orda 1917-1920
Flag of Idel-Ural State.svg İdil Ural Devleti 1918-1919
Flag of Azerbaijan.svg Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti 1918 - 1920
Flag of Azadistan.gif Azadistan 1919-1920
Flag of the Bukharan People's Soviet Republic.svg Buhara Sovyet Halk Cumhuriyeti 1920-1924
Islamic Republic of Eastern Turkestan.gif Doğu Türkistan İslâm Cumhuriyeti 12 Kasım 1932 - 6 Şubat 1934
Flag of Khiva 1920-1923.svg Harezm Sovyet Halk Cumhuriyeti 1920-1925
Flag of the Tuvan People's Republic (1943-1944).svg Tannu Tuva Halk Cumhuriyeti 1921-1944
Flag of Hatay.svg Hatay Cumhuriyeti 1938-1939
Flag of the Second East Turkestan Republic.svg Doğu Türkistan Cumhuriyeti 12 Kasım 1944 - 20 Ekim 1949
Azerbaijan people's government flag.svg Azerbaycan Milli Hükûmeti 1945
Flag of the Republic of Crimea, 1917-1918.PNG Kırım Halk Cumhuriyeti 1917-1918
Flag of Turkey.svg
Kıbrıs Türk Federe Devleti 1975-1983

Sovyet Dönemi Cumhuriyetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk dönem Sovyet ve Özerk Sovyet Cumhuriyetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Devlet Tarih Notlar
Flag of Turkestan ASSR (1919-1921).svg Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1918-1924 Bugünkü Türkmenistan, Özbekistan ve Kırgızistan topraklarını kapsar. Harezm Sovyet Halk Cumhuriyeti ve Buhara Sovyet Halk Cumhuriyeti toprakları üzerinde kurulmuştur.
Tatar-Başkurt Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1919-1921 Bugünkü Tataristan'ı ve Başkurdistan'ı kapsar.
Kırgızistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1920-1925 Bugünkü Kazakistan'ı kapsar. Kırgızistan ÖSSC daha sonra Kazakistan ÖSSC adını almıştır. 1920 öncesi, bugünkü Kazakistan toprakları üzerinde Türkistan Genel Valiliği kurulmuştu.

Sovyet Cumhuriyetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Devlet Tarih Notlar
Flag of Azerbaijan SSR.svg Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1922-1991 Öncesi statüsü:
-Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti 1922-1936

Bağımsız Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti 1922'de Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti adı altında 1922 yılında Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti üyesi oldu.

Flag of Kazakh SSR.svg Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1936-1991 Önceki statüsü:
-Türkistan Genel Valiliği 1729-1920
-Kırgızistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1920-1925
-Kazakistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1925-1936
Flag of Kyrgyz SSR.svg Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1936-1991 Önceki statüsü:
-Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1918-1924
-Kara-Kırgız Özerk Oblastı 1924-1926

-Kırgızistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1926-1936

Flag of Uzbek SSR.svg Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1924-1991 Önceki statüsü:
-Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1918-1924
Flag of Turkmen SSR.svg Türkmenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1925-1991 Önceki statüsü:
-Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1918-1924
Flag of Tatar ASSR (1954).svg Tataristan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1990 Önceki statüsü:
-Tatar-Başkurt Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1919-1921
-Tataristan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1921-1990

Özerk Sovyet Cumhuriyetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Devlet Tarih Notlar
Flag of Chuvash ASSR.svg Çuvaşistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1925-1991 Önceki statüsü:
-Çuvaş Özerk Oblastı 1919-1925
Yakut ASSR flag 1982.PNG Yakutistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1921-1990
Flag of Dagestan ASSR.svg Dağıstan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1921-1991 Halkın bir kısmı Türki idi. Dağıstan Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti'nin Rusya'ya katılmasıyla özerk sovyet cumhuriyete dönüştürüldü.
Flag of the Nakhichevan ASSR (1937-1940).svg Nahçıvan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1924-1991
Flag of the Crimean ASSR, 1938.png Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1920-1945 1945'te oblast oldu daha sonra Ukrayna'ya bağlanarak tekrar, ÖSSC statüsü aldı.
Vlag van Karakalpakië 1952.gif Karakalpak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1932-1992 Önceki statüsü
-Karakalpak Özerk Oblastı 1919-1932.
Flag of Kabarda-Balkaria ASSR 1978.svg Kabardin-Balkar Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1936-1944 Önceki Statüsü:
-Kafkasya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1920-1924
-Kabardino-Balkar Özerk Oblastı 1924-1936
1944 ile 1957 arası Kabardin ÖSSC olarak adı değiştirildi, 1957'de tekrar Kabardino-Balkar ÖSSC adını aldı.
Tuva ASSR flag 1978-1992.PNG Tuva Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1961-1991 Önceki statüsü:
-Tuva Özerk Oblastı 1944-1961
SSCB'ye katılan Tuva Halk Cumhuriyeti özerk oblast statüsü almıştı.
Karaçay-Çerkez Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1990-1991 Önceki statüsü:
-Kafkasya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1920-1924
-Karaçay-Çerkez Özerk Oblastı 1924-1926
Özerk Oblastın Tekrar kuruluşu: 1957-1991.
Dağlık-Altay Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1990-1991 Önceki statüsü:
-Dağlık-Altay Özerk Oblastı 1922-1991
Oyrot Özerk Oblastı adıyla kuruldu ve 1948'de Dağlık-Altay olarak değiştirildi.
Hakas Özerk Oblastı 1990-1991 Hakas vilayeti, özerk oblast statüsünü 1990'da aldı.

Çağdaş Cumhuriyetler[değiştir | kaynağı değiştir]

Devlet Tarih Notlar
Flag of Turkey.svg Türkiye Cumhuriyeti 1923-....
Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti De facto 1983-....
Flag of Azerbaijan.svg Azerbaycan 1991-....
Flag of Kazakhstan.svg Kazakistan 1991-....
Flag of Kyrgyzstan.svg Kırgızistan 1991-....
Flag of Uzbekistan.svg Özbekistan 1991-....
  • Flag of Meskhetian Turks.PNG Başta Özbekistan olmak üzere Orta Asya'ya yayılmış olan Ahıskalıların kullandıkları gayriresmi bayrağı
Flag of Turkmenistan.svg Türkmenistan 1991-....

Çağdaş Özerk Cumhuriyetler[değiştir | kaynağı değiştir]

Devlet Tarih Notlar
Flag of the People's Republic of China.svg Sincan Uygur Özerk Bölgesi 1955-....
Flag of Altai Republic.svg Altay 1991-....
Balkarya.gif Balkar 1991-....
Flag of Chuvashia.svg Çuvaşistan 1991-....
Flag of Dagestan.svg Dağıstan 1991-.... Halkın yaklaşık %25'ini Türki halklar olan Kumuklar, Azeriler ve Nogaylar teşkil eder. Kafkasya Avarları'nın kökeni tartışmalıdır.
  • Dağıstanda Nogayların kullandıkları asıl bayrak.
  • Flag of the Kumukh people.png Dağıstan'da Kumıkların kullandıkları gayriresmi bayrak.
Flag of Gagauzia.svg Gagavuzya 1991-....
Flag of Crimea.svg Kırım Özerk Cumhuriyeti 1991-.... *Kok Bayraq.PNG Kırım Tatarları'nın gayri resmi bayrağı
Flag of Khakassia.svg Hakasya 1991-....
Flag of Karachay-Cherkessia.svg Karaçay 1991-....
Flag of Karakalpakstan.svg Karakalpakistan 1991-....
Flag of Azerbaijan.svg Nahçıvan 1991-....
Flag of Tatarstan.svg Tataristan 1991-....
Flag of Tuva.svg Tuva 1991-....
Flag of Sakha.svg Yakutistan 1991-....

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]