Isparta (il)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinatlar: 37°57′24″K 30°57′39″D / 37.95667°K 30.96083°D / 37.95667; 30.96083

Isparta
—  İl  —
İlin Türkiye'deki konumu
İlin Türkiye'deki konumu
Isparta haritası
Isparta haritası
Ülke Türkiye
İlçe sayısı
Belde sayısı 38[1]
Köy sayısı 174[1]
İl merkezi Isparta
Yönetim
 - Vali Vahdettin Özkan
Yüzölçümü (yerelnet)
 - Toplam 8.993 km2 (3.472,2 mi2)
Nüfus (2014)[2]
 - Toplam 418.780
 - Yoğunluk 45/km² (116,5/sq mi)
 - Kır 124.750
 - Şehir 294.030
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 246
İl plaka kodu 32
İnternet sitesi: isparta.gov.tr

Isparta, Türkiye'nin güneybatısında yer alan il. Akdeniz Bölgesi'nin kuzeyindeki Göller Bölgesi'nde bulunan Isparta; batıda Burdur, kuzeyde Afyonkarahisar, doğuda Konya, güneyde ise Antalya ile çevrilidir. 30°01' ve 31°33' doğu boylamları ile 37°18' ve 38°30' kuzey enlemleri arasında kalır.

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Büyük İskender kral olduktan sonra (MÖ 356 - MÖ 323), Anadolu'nun batısı Yunan egemenliği altına geçti. İskender öldükten sonraki 36 yıl dahi bölge Atina'ya bağımlı kaldı. Bu yıllarda Mora yarımadasında yaşamakta olan Ispartalılarla Atina Yunanları, Anadolu'nun batısına göç etmeye başladılar. Mora Yarımadası Ispartalılarından büyükçe bir topluluk geldi, bugün Isparta ilinin yer aldığı bölgeye yerleşti. Kente de kendi ülkelerinin adını yani Isparta adını verdiler.[kaynak belirtilmeli]

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Bitki örtüsü[değiştir | kaynağı değiştir]

Isparta ili topraklarının yaklaşık %40'ı orman ve fundalıklarla kaplıdır. %20'si çayır ve mera, %16'sı ekili ve dikili araziler, %24'ü ise tarıma elverişli olmayan çıplak kaya, molozluklar ve göller bölgesi olması sebebiyle su yüzeylerinden oluşur.[3] Ekime elverişli toprakların büyük kısmında gül yetiştiriciliği yapılmaktadır.

Millî parklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Göller[değiştir | kaynağı değiştir]

Barajlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Isparta il nüfus bilgileri
Yıl Toplam Değişim Sıra Oran Kır - Şehir Erkek - Kadın
1965[4] 266.240 49  %0.85 169.689  
  %64
%36  
 96.551 136.333  %51.2  %48.8 129.907
1970[5] 300.029 %13 Dark Green Arrow Up.svg 50  %0.84 185.733  
  %62
%38  
 114.296 151.283  %50.4  %49.6 148.746
1975[6] 322.685 %8 Dark Green Arrow Up.svg 53  %0.8 190.445  
  %59
%41  
 132.240 167.062  %51.8  %48.2 155.623
1980[7] 350.116 %9 Dark Green Arrow Up.svg 50  %0.78 191.865  
  %55
%45  
 158.251 182.383  %52.1  %47.9 167.733
1985[8] 382.844 %9 Dark Green Arrow Up.svg 49  %0.76 199.546  
  %52
%48  
 183.298 198.171  %51.8  %48.2 184.673
1990[9] 434.771 %14 Dark Green Arrow Up.svg 44  %0.77 205.197  
  %47
%53  
 229.574 224.403  %51.6  %48.4 210.368
2000[10] 513.681 %18 Dark Green Arrow Up.svg 42  %0.76 212.120  
  %41
%59  
 301.561 270.782  %52.7  %47.3 242.899
2007[11] 419.845 -%18 Red Arrow Down.svg 44  %0.59 145.641  
  %35
%65  
 274.204 218.146  %52  %48 201.699
2008[12] 407.463 -%3 Red Arrow Down.svg 46  %0.57 142.608  
  %35
%65  
 264.855 204.080  %50.1  %49.9 203.383
2009[13] 420.796 %3 Dark Green Arrow Up.svg 46  %0.58 140.642  
  %33
%67  
 280.154 214.788  %51  %49 206.008
2010[14] 448.298 %7 Dark Green Arrow Up.svg 44  %0.61 137.234  
  %31
%69  
 311.064 242.472  %54.1  %45.9 205.826
2011[15] 411.245 -%8 Red Arrow Down.svg 47  %0.55 133.918  
  %33
%67  
 277.327 205.423  %50  %50.1 205.822
2012[16] 416.663 %1 Dark Green Arrow Up.svg 46  %0.55 133.204  
  %32
%68  
 283.459 207.658  %49.8  %50.2 209.005
2013[17] 417.774 %0 Dark Green Arrow Up.svg 46  %0.55 128.571  
  %31
%69  
 289.203 208.146  %49.8  %50.2 209.628

Değişim, bir önceki nüfus sayımına göre artış veya azalış yüzdesidir. Sıra, Isparta il nüfusunun Türkiye illeri arasındaki sıralamasıdır. Oran, Isparta il nüfusunun, Türkiye nüfusuna oranıdır.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ekonomi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. 2001 yılı itibarıyla ildeki iktisadi faaliyetlerin %25'i tarım, %24'ü çiftçilik ve hayvancılık, %17'si devlet hizmetleri, %16'sı ulaştırma-haberleşme, %14'ü ticaret, %13'ü sanayi, %12'si imalat sanayinden oluşmaktadır.[18]

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

Isparta'da ilk ve orta düzeyde özel ve devlete bağlı birçok eğitim kurumu hizmet vermektedir. Bunun yanı sıra Süleyman Demirel Üniversitesi de 1992 yılından bu yana hizmet vermektedir. Üniversite bünyesinde Hukuk Fakültesi, Tıp Fakültesi, Mimarlık-Mühendislik Fakültesi, Fen-Edebiyat Fakültesi gibi birçok bölüm bulunmaktadır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c "İçişleri bakanlığı, e-bakanlık projesi". https://www.e-icisleri.gov.tr/GeneleAcikSayfalar/IlBilgileri/Il_Bilgileri_Haritasi.aspx?IlKey=32. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2012. 
  2. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFCyufdp. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  3. ^ "Isparta İlinin Atmosferik Polenleri". Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi. http://med.sdu.edu.tr/tipdergisi/1996/3_4_96/3_4_96bicakci.pdf. Erişim tarihi: 22 Nisan 2010. 
  4. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BspmDF1W. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtnL65Og. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btpvhd30. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtubsZfJ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtwfVGNJ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyIcY77. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0Q6KKJ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1wZFeb. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3la5bx. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCz6fuh. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuFZKMFD. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGsyecc. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  16. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZxikaza. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  17. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPUtzAMs. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  18. ^ "İller itibari ile iktisadi faaliyet kollarına göre Gayri Safi Yurtiçi Hasıla". Türkiye İstatistik Kurumu. 2001. http://tuikrapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?ulusalhesaplardb2=&report=i_tablo3_il.RDF&p_tur=2&p_yil1=2001&p_il1=32&desformat=html&p_kod=9&ENVID=ulusalhesaplardb2Env. Erişim tarihi: 25 Nisan 2010. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]