Bitlis (il)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinatlar: 38°31′33″K 42°23′16″D / 38.52583°K 42.38778°D / 38.52583; 42.38778

Bitlis
—  İl  —
Ülke Türkiye
Coğrafi bölge Doğu Anadolu
Yönetim
 - Vali Ahmet Çınar
Yüzölçümü
 - Toplam 10,582 km2 (4,1 mi2)
Nüfus (2015)
 - Toplam 338.023
 - Yoğunluk 40,49/km² (104,9/sq mi)
 - Kır 148.648
 - Şehir 189.375
Zaman dilimi UDAZD (+3)
İl alan kodu 434
İl plaka kodu 13
İnternet sitesi: bitlis.gov.tr

Bitlis İli, Türkiye Cumhuriyeti'nin 81 ilinden birisidir.

İsmi Makedonya Kralı Büyük İskender’in şehirdeki kaleyi yaptırttığı komutanlarından Bedlis’ten gelmektedir. Tarihsel yapıların ağırlıkta olduğu bir vadi içinde kurulduğundan “Vadideki Güzel Şehir” diye anılır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Bitlis M.Ö. 1400 yıllarından itibaren Urartular’ın yerleşim alanıydı. MÖ11. yüzyıla kadar Urartular’ın yurdu olmaya devam eden ve 7. Yüzyıla kadar Asurlalar, 6. Yüzyıla kadar ise Medler’in yönetimi altında kalan Bitlis, daha sonra Pers Krallığı'nın kurulması ile 2. Darius tarafından ele geçirilmiştir. MÖ 4. yüzyılda Makedonya Kralı Büyük İskender’in yönetimi altına giren ve MS 2. yüzyılda Roma İmparatoru Trajan tarafından ele geçirilen Bitlis, 7. yüzyıla kadar Doğu Roma yönetiminde kaldı.

Türkler’in 10. yüzyılla birlikte başlayan Anadolu akınları sırasında önemli bir uğrak yeri haline gelen ve bu tarihlerde Alp Arslan ve ordularını Ahlat’ta konuk eden Bitlis'in Türklerin Anadolu’ya açılmasında çok önemli bir rolü de üstlenmiş oldu. 13. Yüzyılda Eyyübiler ve daha sonra Harzemşahlar ve Moğollar'ın saldırısına uğrayan ve 1514 yılındaki Çaldıran Savaşı'yla Osmanlı egemenliğine giren Bitlis, Osmanlı İmparatorluğu’nun idaresi altında ilim, sanat ve kültür merkezi haline geldi. I. Dünya Savaşı esnasında bir süre Çarlık Rusya’nın işgali altında kalan Bitlis, Cumhuriyet'in ilanından sonra il yapıldı. Bitlis adını Bedlis'ten almıştır. Bitlis'in en büyük ve en gelişmiş ilçesi Tatvan'dır.

İlçeler[değiştir | kaynağı değiştir]

2010 TUIK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 7 ilçe, 8 belde ve 340 köy vardir. İlçeler;

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Bitlis il nüfus bilgileri
Yıl Toplam Sıra Fark Şehir - Kır
1965[1] 154.069 64
  %28     43.813
110.256     %72  
1970[2] 185.473 63  %20Dark Green Arrow Up.svg
  %32     59.939
125.534     %68  
1975[3] 218.305 67  %18Dark Green Arrow Up.svg
  %35     76.702
141.603     %65  
1980[4] 257.908 62  %18Dark Green Arrow Up.svg
  %36     93.757
164.151     %64  
1985[5] 300.843 56  %17Dark Green Arrow Up.svg
  %40     119.626
181.217     %60  
1990[6] 330.115 53  %10Dark Green Arrow Up.svg
  %43     142.947
187.168     %57  
2000[7] 388.678 49  %18Dark Green Arrow Up.svg
  %56     219.511
169.167     %44  
2007[8] 327.886 55 -%16Red Arrow Down.svg
  %55     179.260
148.626     %45  
2008[9] 326.897 55 -%0Red Arrow Down.svg
  %52     168.824
158.073     %48  
2009[10] 328.489 55  %0Dark Green Arrow Up.svg
  %51     168.988
159.501     %49  
2010[11] 328.767 56  %0Dark Green Arrow Up.svg
  %51     168.787
159.980     %49  
2011[12] 336.624 55  %2Dark Green Arrow Up.svg
  %53     178.788
157.836     %47  
2012[13] 337.253 55  %0Dark Green Arrow Up.svg
  %54     182.939
154.314     %46  
2013[14] 337.156 55 -%0Red Arrow Down.svg
  %55     184.454
152.702     %45  
2014[15] 338.023 55  %0Dark Green Arrow Up.svg
  %56     189.375
148.648     %44  
2015[16] 340.449 55  %1Dark Green Arrow Up.svg
  %57     194.928
145.521     %43  

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BspXtC6w. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  2. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtmuN3gh. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  3. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtoYLWIH. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtuN8ZgM. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtwJoOOI. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtxzCYx2. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtzyWWe0. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1jfwDJ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3Wfh7q. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCjOuaw. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEn1iqr. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGOJzsQ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZxQxiNv. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  14. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPUdhXJG. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  15. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFCZXs1q. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  16. ^ "2015 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]