İçeriğe atla

Bitlis (il)

Koordinatlar: 38°31′33″K 42°23′16″D / 38.52583°K 42.38778°D / 38.52583; 42.38778
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Bitlis
İlin Türkiye'deki konumu
İlin Türkiye'deki konumu
Harita
İl sınırları haritası
ÜlkeTürkiye
Coğrafi bölgeDoğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • ValiOktay Çağatay[1]
Yüzölçümü
 • Toplam8294 km²
Nüfus
 • Toplam338.023
 • Yoğunluk42/km²
 • Kır
148.648
 • Şehir
189375
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu434
İl plaka kodu13

Bitlis İli, Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Murat-Van Bölümü'nde yer alan bir ildir.

İlin nüfusu 350.994'tür. Bu nüfusun %65,1'i şehirlerde yaşamaktadır (2020 sonu). İlin yüzölçümü 8.294  km2'dir. İlde  km2'ye 42 kişi düşmektedir. (Bu sayı Güroymak'ta 94'dür.) İlde yıllık nüfus artış oranı %0,83 olmuştur.[3] İl merkezinin denizden yüksekliği 1637 metredir.

04 Şubat 2021 TÜİK verilerine göre 7 ilçe, 13 belediye, bu belediyelerde 123 mahalle, ayrıca 348 köy bulunmaktadır.[3]

İsmi Makedonya Kralı Büyük İskender'in şehirdeki kaleyi yaptırttığı komutanlarından Bedlis'ten gelmektedir. Tarihsel yapıların ağırlıkta olduğu bir vadi içinde kurulduğundan “Vadideki Güzel Şehir” diye anılır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Bitlis M.Ö. 1400 yıllarından itibaren Urartular'ın yerleşim alanıydı. M.Ö. 1280 yılında Asur Krallarından I. Salmanassar devrinden sonra, Van Gölü çevresindeki dağlık alanlara yerleşen Urartular, MÖ11. yüzyıla kadar Urartular'ın yurdu olmaya devam etmiş ve 7. Yüzyıla kadar Asurlular, 6. Yüzyıla kadar ise Medler'in yönetimi altında kalmıştır. Bitlis, daha sonra Pers Krallığı'nın kurulması ile 2. Darius tarafından ele geçirilmiştir. MÖ 4. yüzyılda Makedonya Kralı Büyük İskender'in yönetimi altına giren ve MS 2. yüzyılda Roma İmparatoru Trajan tarafından ele geçirilen Bitlis, 7. yüzyıla kadar Doğu Roma yönetiminde kaldı.

Türkler'in 10. yüzyılla birlikte başlayan Anadolu akınları sırasında önemli bir uğrak yeri haline gelen Bitlis, Türklerin Anadolu'ya açılmasında çok önemli bir rol üstlenmiştir. Onuncu yüzyılda Bitlis,Bizans ile Mervanîler devletleri arasında bir sınır şehri oldu.[4] Bu dönemde Bitlis, Mervaniler'in kontrolü altındaydı.Mervaniler'den sonra Bitlis, 1085 yılında Selçuklular'ın eline geçti. Selçukluların ardından Bitlis,Dilmaçoğulları ve Ahlatşahlar'ın kontrolüne geçti, ardından Eyyübiler tarafından ele geçirildi.[5][6] Mervaniler döneminde bölgede Kürt nüfusu artmıştır. Eyyübiler döneminde ise Harzemşahlar ve Selçuklulara karşı Eyyübiler tarafından Hakkari'den bölgeye Kürt göçü iskan ettirilmiştir. Bu Kürt aşiretleri,Bitlis Prensliği'ni (Şerefhanlar Beyliği) kurmuşlardır. Bitlis, daha sonra Harzemşahlar ve Moğollar'ın saldırısına uğramıştır.[7][8] 15 yüzyılın sonlarında, Akkoyunlu desteğiyle Zîrkan ve Donboli Beylikleri tarafından işgal edilen Bitlis, 1507 yılında Safeviler tarafından da işgal edilmiştir. 1514 yılındaki Çaldıran Muharebesi'nde Şerefhanlar,Osmanlı egemenliğini kabul etmiştir. Şerefhanlar, 1535 ile 1578 arasında Safeviler'in hakimiyetini kabul ettiği için bu dönemde Osmanlı işgali altında kalmıştır.1587 yılında Şerefhanlar'ın Osmanlı'ya katılmasıyla Bitlis, Şerefhanlar Beyliği'nin yönetimi altında Osmanlı egemenliğine girmiş ve bu aile yönetiminde 1847 yılına kadar kalmıştır.[9][10] Osmanlı İmparatorluğu'nun idaresi altında Bitlis, ilim, sanat ve kültür merkezi haline gelmiştir. I. Dünya Savaşı esnasında bir süre Çarlık Rusya'sının işgali altında kalan Bitlis, Cumhuriyet'in ilanından sonra il statüsüne kavuşmuştur. Bitlis, adını Bedlis'ten almıştır.

İlçeler[değiştir | kaynağı değiştir]

04 Şubat 2020 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 7 İlçe, 13 belediye, bu belediyelerde 123 mahalle ve ayrıca 348 köy vardır.

Yönetim[değiştir | kaynağı değiştir]

İllerde protokolde ilk sırada yer alan Vali, merkezi yönetimi temsil eder ve Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Büyükşehir dışındaki illerde yerel yönetim, şehirler düzeyindedir. Belediye Başkanı, belediye sınırları içinde kalan seçmenin oy çokluğu ile seçilir. Ayni seçmen İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanarak ilçelerin belediye meclisleri oluşturur. İldeki bütün seçmenler ayrıca il genel meclisi için de oy kullanarak, İl Genel Meclisinin oluşumunu sağlarlar.

İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt Sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)

İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organıdır, başkanını üyeleri arasından gizli oyla seçer. Ayrıca, İl Genel Meclisi kendi içinden gizli oyla bir yıl görev yapacak 5 kişilik İl Encümeni'ni seçer.

Merkezi yönetim, Vali ve İl Müdürlerinden oluşur. İl Özel İdaresi (İl Genel Meclisi ve İl Encümeni) seçilmişlerden oluşur, ancak Vali başkanlığında görev yapar. Yerel yönetim ise belediye başkanları ve belediye meclislerinden oluşur.

Bitlis Valisi, 1970-Rize doğumlu Erol Karaömeroğlu'dır. Ağustos 2023'de Sinop Valisi iken atanmıştır.[11]

Bitlis Belediye Başkanı, 1975-Bitlis doğumlu Nesrullah Tanğlay (AK PARTİ), 31 Mart 2024 seçimlerinde %38,23 oy oranıyla seçilmiştir.[12]

2019 Türkiye yerel seçimleri sonuçlarına göre Bitlis İl Genel Meclisi üye sayısı, 13 AK PARTİ, 9 HDP, 1 SAADET ve 1 DP olmak üzere 24'dür. Bitlis Belediye meclisi ise 14 AK PARTİ, 8 HDP ve 3 SAADET olmak üzere 25 üyeden oluşur.[13]

2023 Türkiye genel seçimleri sonucuna göre Bitlis'in Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki üye sayısı 3'tür: YSP/HDP (Hüseyin Olan ve Semra Çağlar Gökalp) ve AK PARTİ (Turan Bedirhanoğlu).[14]

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Güncel Nüfus Değerleri(TÜİK 6 Şubat 2024 verileri[15]))

Bitlis ili nüfusu: 359.747'dir. Bu nüfusun %70,26'sı şehirlerde yaşamaktadır (2023 sonu). İlin yüzölçümü 8.294 km2'dir. İlde km2'ye 43 kişi düşmektedir. (Bu sayı Güroymak'ta 95'dir.) İlde yıllık nüfus artış oranı % 1,60 olmuştur. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Ahlat (% 3,82)- Mutki(% -2,39)

06 Şubat 2024 TÜİK verilerine göre 7 İlçe, 13 belediye, bu belediyelerde 123 mahalle, ayrıca 348 köy bulunmaktadır.

2023 yılı sonunda Bitlis ili ve ilçelerinin yerleşim yeri ve nüfusla ilgili sayısal bilgileri
İlçe Nüfus

2022

Nüfus

2023

Fark Nüfus

Artışı %

Belediye

Sayısı

Mahalle

Sayısı

Köy

Sayısı

Köy

Nüfusu

Şehir

nüfusu

Şehirde

oturan %

Alanı

 km2[16]

 km2'ye

düşen kişi

Adilcevaz 29.541 29.697 156 0,53 2 15 28 12.374 17.323 58,33 1586 19
Ahlat 42.810 44.475 1.665 3,82 2 15 26 10.353 34.122 76,72 1153 39
Güroymak 48.576 49.161 585 1,20 3 28 26 9.726 39.435 80,22 515 95
Hizan 31.833 31.911 78 0,25 1 10 75 18.717 13.194 41,35 1021 31
Merkez 72.120 73.264 1.144 1,57 2 22 76 14.645 58.619 80,01 1064 69
Mutki 29.910 29.203 -707 -2,39 2 11 60 24.441 4.762 16,31 1069 27
Tatvan 99.198 102.036 2.838 2,82 1 22 57 16.744 85.292 83,59 1885 54
Bitlis 353.988 359.747 5.759 1,60 13 123 348 107.000 252.747 70,26 8293 43

İlin yıllara göre nüfusları[değiştir | kaynağı değiştir]

Bitlis il nüfus bilgileri
Yıl Toplam Sıra Fark Şehir - Kır
1927[17] 90.631 59
  %19     17.638
72.993     %81  
1935 Muş iline bağlı ilçe statüsünde
1940[18] 68.825 62
  %25     17.114
51.711     %75  
1945[19] 71.950 62 %5
  %23     16.899
55.051     %77  
1950[20] 88.634 62 %23
  %21     18.947
69.687     %79  
1955[21] 111.187 65 %25
  %26     28.465
82.722     %74  
1960[22] 128.966 66 %16
  %27     34.270
94.696     %73  
1965[23] 154.069 64 %19
  %28     43.813
110.256     %72  
1970[24] 185.473 63 %20
  %32     59.939
125.534     %68  
1975[25] 218.305 63 %18
  %35     76.702
141.603     %65  
1980[26] 257.908 58 %18
  %36     93.757
164.151     %64  
1985[27] 300.843 53 %17
  %40     119.626
181.217     %60  
1990[28] 330.115 53 %10
  %43     142.947
187.168     %57  
2000[29] 388.678 49 %18
  %56     219.511
169.167     %44  
2007[30] 327.886 55 %16
  %55     179.260
148.626     %45  
2008[31] 326.897 55 %0
  %52     168.824
158.073     %48  
2009[32] 328.489 55 %0
  %51     168.988
159.501     %49  
2010[33] 328.767 56 %0
  %51     168.787
159.980     %49  
2011[34] 336.624 55 %2
  %53     178.788
157.836     %47  
2012[35] 337.253 55 %0
  %54     182.939
154.314     %46  
2013[36] 337.156 55 %0
  %55     184.454
152.702     %45  
2014[37] 338.023 55 %0
  %56     189.375
148.648     %44  
2015[38] 340.449 55 %1
  %57     194.928
145.521     %43  
2016[38] 341.225 55 %0
  %58     197.747
143.478     %42  
2017[38] 341.474 55 %0
  %58     199.202
142.272     %42  
2018[38] 349.396 55 %2
  %59     205.566
143.830     %41  
2019[38] 348.115 55 %0
  %59     206.402
141.713     %41  
2020[38] 350.994 55 %1
  %60     210.118
140.876     %40  
2021[38] 352.277 55 %0
  %61     215.420
136.857     %39  
2022[38] 353.988 55 %0


Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarihi Yapılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaleler[değiştir | kaynağı değiştir]

Camiler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Ulu Cami-Bitlis
  • Gökmeydan Cami
  • Şerefiye Külliyesi Ve Cami
  • Adilcevaz Tuğrul Bey Cami
  • Ahlat İskender Paşa Cami

Medreseler[değiştir | kaynağı değiştir]

İhlasiye Medresesi (Ocak 2014)
  • İhlasiye Medresesi
  • Yusufiye Medresesi

Tarihi Köprüler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Narlıdere Köprüsü
  • Ahlat Emir Bayındır Köprüsü

Hanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • El Aman Hanı
  • Hazo Han
  • Papşin Hanı

Türbeler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Emir Bayındır Kümbeti
  • Emir Ali Kümbeti
  • Usta Şagirt Kümbeti
  • Çifte Kümbet
  • Abdurrahman Gazi Türbesi
  • Şeyh Babo Kümbeti
  • Küfrevi Türbesi
  • Kalender Baba Kümbeti

Müze ve Ören Yeri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Bitlis Etnografya Müzesi
  • Ahlat Müzesi
  • Ahlat Selçuklu Mezarlığı
  • Ahlat Harabeşehir Kaya Evleri
  • Aghperig Manastırı

Din[değiştir | kaynağı değiştir]

Ortodoks Hristiyan azizi Türk Nikolas bu şehirlidir.[39]

Konum[değiştir | kaynağı değiştir]

Konum Bilgileri
İlçe Kuruluş Yılı[40] Önceden bağlı olduğu ilçe Alanı km² Rakım mt. Merkeze Uzaklık km[41] Ulaşan Yollar[41]
Bitlis Merkez 1.064 1.637 / -13, ,
Adilcevaz 1953 Ahlat 1.586 1.683 85 / -11,
Ahlat Cumh.önce 1.153 1.703 62 / -11, ,
Güroymak 1987 Merkez 515 1.308 33 -31
Hizan 1936 Merkez 1.021 1.472 52 => => =>
Mutki Cumh.önce 1.069 1.486 21 -13=>
Tatvan 1936 Ahlat 1.885 1.656 25 -32, / -12
BİTLİS 1935 MUŞ 8.294

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

2018-19 sezonunda BAL'da Özgüzeldere Spor yer almaktadır.Türkiye Bayanlar Voleybol İkinci Ligi de Bitlis Gençlik Spor (çekildi), erkeklerde TÜRŞAD yer almaktadır. Türkiye Erkekler Voleybol Bölgesel Ligi'nde 2 takım bulunmaktadır.

Futbol Türkiye Kupası'nda Özgüzeldere Spor, 3. turda Kastamonuspor 1966' a elenmiştir.

Bitlis'in önemli spor tesisleri: Bitlis 8 Ağustos Stadyumu (2.550), Tatvan Spor Salonu (500), Merkez Çiftkaya, Rahvan, Dideban, Tatvan Nemrut ve Yumurtatepe, Ahlat Serinbayır olmak üzere 7 adet kayak merkezi bulunmaktadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Yeni Valiler Kararnamesi Resmi Gazete'de yayımlandı: 39 ilin valisi değişti". Haberturk.com. 27 Ekim 2018. 5 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2018. 
  2. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  3. ^ a b Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; Güncel Nüfus Değerleri isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)
  4. ^ İnbaş, Mehmet; Demirtaş, Mehmet (2019). Tarih ve Kültürel Yönleriyle Bitlis 1. Cilt (PDF) (1. bas.). Ankara: Bitlis Eren Üniversitesi Yayınları. s. 82. ISBN 978-605-61507-7-7. 
  5. ^ Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Aylar (2020). "Ortaçağ İslam Coğrafyacılarına Göre Bitlis-Ahlat ve Çevresi" (PDF). Bitlis Eren Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi. s. 82. 8 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 25 Haziran 2024. 
  6. ^ Prof. Dr. Metin Tuncel. "Bitlis Şehri (Tarihî Coğrafya Açısından Yaklaşım)" (PDF). Ankara Üniversitesi. s. 103. 27 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 25 Haziran 2024. 
  7. ^ "Tarih ve Gelecek Dergisi". Tarih ve Gelecek Dergisi. Aralık 2020. s. 1136. ISSN 2458-7672. 7 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2024. 
  8. ^ Metin Tuncel. "Bitlis". İslam Ansiklopedisi. 23 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2024. 
  9. ^ Abdullah Kıran (2020). "Bedlis Mirliği" (PDF). Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. s. 163–177. 
  10. ^ Osman Gazi Özgüdenli. "Şeref Han". İslam Ansiklopedisi. 28 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2024. 
  11. ^ "Arşivlenmiş kopya". 22 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2020. 
  12. ^ "Arşivlenmiş kopya". 26 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2020. 
  13. ^ "Arşivlenmiş kopya". 1 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2020. 
  14. ^ "Arşivlenmiş kopya". 2 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2020. 
  15. ^ "Arşivlenmiş kopya". 21 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2024. 
  16. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 24 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Şubat 2020. 
  17. ^ "Fasikül I: Mufassal Neticeler İcmal Tabloları" (PDF). 28 Teşrinevvel 1927 Umumî Nüfus Tahriri. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 28 Mayıs 2021. 
  18. ^  . "Vilâyetler, kazalar, Nahiyeler ve Köyler İtibarile Nüfus ve Yüzey ölçü" (PDF). 20 İlkteşrin 1940 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 20 Ekim 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2016. 
  19. ^  . "1945 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 21 Ekim 1945 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021. 
  20. ^  . "Vilayet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 22 Ekim 1950 Umumi Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021. 
  21. ^  . "1955 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 23 Ekim 1955 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021. 
  22. ^  . "İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021. 
  23. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  24. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  25. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  26. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  27. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  28. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  29. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  30. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  31. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  32. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  33. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  34. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  35. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  36. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  37. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  38. ^ a b c d e f g h
    • "Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
    • "Bitlis Nüfusu". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021. 
    • "Bitlis Nüfusu". nufusune.com. 
    • "Bitlis Nüfusu". nufusubu.com. 
  39. ^ "Oodegr". 16 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  40. ^ İçişleri Bakanlığı- İller İdaresi Genel Müdürlüğü
  41. ^ a b karayolları Genel Müdürlüğü

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]