Kilis (il)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinatlar: 36°48′03″K 37°07′26″D / 36.80083°K 37.12389°D / 36.80083; 37.12389

Kilis
—  İl  —
Ülke Türkiye
Coğrafi bölge Güneydoğu Anadolu Bölgesi[1][2]
İlçe sayısı Elbeyli, Polateli, Musabeyli
Yönetim
 - Vali İsmail Çataklı[3]
Yüzölçümü
 - Toplam 1.642 km2 (634 mi2)
Nüfus (2015)[4]
 - Toplam 128.781
 - Yoğunluk 73,75/km² (191/sq mi)
 - Kır 34.367
 - Şehir 94.414
Zaman dilimi UDAZD (+3)
İl alan kodu 348
İl plaka kodu 79
İnternet sitesi: www.kilis.gov.tr
Kilis İli'nin Konumu

Kilis; Türkiye'nin güneydoğusunda yer alan, Suriye ile komşu bir sınır ilidir.

İllin doğu, batı ve kuzeyinde Gaziantep, güneyinde ise Suriye yer almaktadır. Gaziantep'e 58 km uzaklıkta olan Kilis, Suriye sınırına ise 10 km uzaklıktadır. Kilis'ten geçen yol Türkiye sınırlarının ötesinde Azez'den geçtikten sonra Suriye'nin Halep şehrine ulaşır. İl merkezi doğudan batıya doğru uzanan Resul Osman dağı eteklerinde kurulu olup güneye doğru inildikçe düz arazilere inen fazla engebeli olmayan bir sahada yer almaktadır. İlin kuzeyinde yer alan ve doğudan batıya uzanan dağlar arasında kuru dereler ve birkaç küçük akarsu bulunmaktadır. Genellikle kıraç arazilerin yer aldığı bu dağların etekleri ve üst kısımlarında tarıma elverişli araziler bulunmaktadır.

İlin güneydoğu ve sınır şeridi boylarında özellikle bağcılık ve zeytincilik çok gelişmiş ve tarıma elverişli araziler bulunmaktadır. Kırsal kesiminde yaşayan insanlar geçimini tarıma dayalı olarak sağlamaktadır.

İl sınırları 38 derece 27' ve 38 derece 01' boylamları ile 36 derece 38' ve 37 derece 32' arasında bulunan Kilis ilinin yüzölçümü 1.428 km² dir.

İldeki başlıca çaylar; Afrin Çayı, Sunnep Çayı, Sabun Suyu Çayı ve Balık Suyu Çayları olup bu çayların geçtiği arazilerde sulu tarım yapılabilmektedir. Kilis ilinin %12,2 si orman ve fundalık arazi %69,3 ü tarım alanı %7,7 si çayır ve mera arazisi %10,6 sı tarım dışı araziden oluşmaktadır.

Kilis 10 Haziran 1995 yılında Yalova ve Karabük'le beraber il olmuştur. Plaka 79 rakımı ise 643'tür. İlçeleri Elbeyli, Polateli ve Musabeyli olmak üzere üç tanedir.

2016 yılında TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 4 İlçe, 4 belediye, bu belediyelerde 88 mahalle ve ayrıca 137 köy vardır.[5]

Kilis ilinin, Gaziantep ve Halep ile benzerliği çok fazladır. Ev yapıları, yemek kültürleri vb. özellikleri birbirlerine çok benzemektedir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Kilis doğal olarak nüfusu azalmış illerindendir. Üstelik son zamanlarda nüfus kaybetmektedir. Bunun en büyük nedeni özellikle İstanbul'a olan göçlerdir. 2010 yılı Genel Nüfus Sayımı'na göre yıllık nüfus artış oranı binde eksi 12.65'dir. 2014 yılı sayımına göre toplam nüfusun yüzde %49,3' ü (63.500) 25 yaş altı nüfustan oluşmaktadır. Nüfusun %73.3'ü (94.414) kent ve ilçe merkezlerinde, yüzde 26.7'si köylerde yaşamaktadır. Kentsel nüfusun yaklaşık yüzde 95,7'si (90.327) merkez ilçe Kilis'te toplanmıştır. İlçeleri az nüfuslanmış birer küçük kasaba görünümündedir. Kilis kentinin nüfus hareketliliği Suriye ile yapılan sınır ticaretiyle yakından ilgilidir.

Kilis il nüfus bilgileri
Yıl Toplam Sıra Fark Şehir - Köy
2007 118.457 78  %0Dark Green Arrow Up.svg
  %70     82.419
36.038     %30  
2008 120.991 78  %2Dark Green Arrow Up.svg
  %68     82.747
38.244     %32  
2009 122.104 78  %1Dark Green Arrow Up.svg
  %69     84.299
37.805     %31  
2010 123.135 78  %1Dark Green Arrow Up.svg
  %70     85.923
37.212     %30  
2011 124.452 78  %1Dark Green Arrow Up.svg
  %71     87.939
36.513     %29  
2012 124.320 78 -%0Red Arrow Down.svg
  %72     88.934
35.386     %28  
2013 128.586 78  %3Dark Green Arrow Up.svg
  %73     93.640
34.946     %27  
2014[6] 128.781 78  %0Dark Green Arrow Up.svg
  %73     94.414
34.367     %27  
2015 130.655 78  %2Dark Green Arrow Up.svg
  %75     97.411
33.244     %25  

Kilis İli Nüfusu: 130.825'dür. Bu nüfusun %74,6'sı şehirlerde yaşamaktadır (2016).[5] İlin yüzölçümü 1.412 km²'dir.[7] İlde km²'ye 93 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkez ilçede 175'dır.) İlde yıllık nüfus artış oranı %0,13 olmuştur.[5]

Kilis'in Güncel Nüfus Değerleri Tablosu (2016):[5][değiştir | kaynağı değiştir]
İlçelerin Nüfusu ve Artış Oranları-Belediye, Mahalle, Köy Sayıları-Şehir ve Köy Nüfusları ve Oranları-Km2 ye Düşen Kişi Sayısı
İlçe Nüfus '16 Nüfus Artışı % Belediye S. Mah.Say. Şehir nüfus Köy Say. Köy Nüfus Şehirli % Alanı km²[7] Yoğunluk
Elbeyli 5.722 -2,22 1 4 1.884 23 3.838 32,93 238 24
Kilis Merkez 106.582 0,27 1 75 93.222 52 13.360 87,47 610 175
Musabeyli 13.308 -0,38 1 3 1.367 46 11.941 10,27 346 38
Polateli 5.213 1,20 1 6 1.088 16 4.125 20,87 218 24
Kilis 130.825 0,13 4 88 97.561 137 33.264 74,57 1.412 93

Konum[değiştir | kaynağı değiştir]

Konum Bilgileri Tablosu[değiştir | kaynağı değiştir]

Konum Bilgileri
İlçe Kuruluş Yılı[8] Alanı km²[7] Rakım mt. Merkeze km[9] Ulaşan Yollar[9]
Elbeyli 1995 238 519 33 -15=>79-25, 79-26
Kilis Merkez   610 660   -15, -03
Musabeyli 1995 346 745 33 -03=>79-76
Polateli 1995 218 840 21 -03=>79-75
Kilis 1995 1.412      

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

Kilis ilindeki tek yükseköğretim kurumu, 2007 yılında kurulan Kilis 7 Aralık Üniversitesi'dir. Günümüzde üniversiteye kayıtlı yaklaşık 8000 öğrenci vardır.

Kilis 7 Aralık Universitesi Giriş Kapısı

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

Kilis'in Türkiye Liglerindeki Kulüpleri:[10][değiştir | kaynağı değiştir]

Kilis  İli'nin Liglerindeki (Takım Sporları) Kulüpleri (2016-2017)
İlçe Kulübün Adı Branş Ligi Sezon Sonu
Merkez Kilis Bld.Spor Futbol Bölgesel Amatör Lig BAL'da kaldı

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Harita Genel Komutanlığı Türkiye Coğrafi Bölgeler Haritası
  2. ^ ÖZÇAĞLAR , Ali (2003). "TÜRKİYE’DE YAPILAN BÖLGE AYRIMLARI VE BÖLGE PLANLAMA ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ". Coğrafi Bilimler Dergisi. ankara.edu.tr. http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/33/822/10444.pdf. Erişim tarihi: 15 Kasım 2016. 
  3. ^ Ntv.com.tr, Valiler Kararnamesi Yayımlandı, Erişim:01 Haziran 2016
  4. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFDtVnaE. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  5. ^ a b c d TÜİK 31 Ocak 2017 Verileri
  6. ^ "Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) Veri Tabanı (Tüm iller)". TÜİK. 11 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFv9aR4d. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  7. ^ a b c Milli Savunma Bakanlığı-Harita Genel Komutanlığı
  8. ^  İçişleri Bakanlığı- İller İdaresi Genel Müdürlüğü
  9. ^ a b Karayolları Genel Müdürlüğü
  10. ^ TFF, TBF, TVF, THF

Kilis 7 Aralık Üniversitesi

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]