Muş (il)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Muş
—  İl  —
Ülke Türkiye
Coğrafi bölge Doğu Anadolu
Yönetim
 - Vali Seddar Yavuz
Yüzölçümü
 - Toplam 8,196 km2 (3,2 mi2)
Nüfus (2015)[1]
 - Toplam 411.216
 - Kır 250.328
 - Şehir 160.888
Zaman dilimi UDAZD (+3)
İl alan kodu 436
İl plaka kodu 49
İnternet sitesi: muş.gov.tr

Muş, Türkiye Cumhuriyeti'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan bir ildir.

Merkez, Bulanık, Malazgirt, Varto, Hasköy ve Korkut ilçeleri ile birlikte, Muş İli Nüfusu: 406.501'dir. (2016 sonu).[2] Geçimini genellikle tarım ve hayvancılık ile sağlayan halkın büyük bir bölümü köylerde ikamet etmektedir. İl merkezinin denizden yüksekliği: 1334 m.'dir.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Bölgenin denize uzak ve yüksek olması nedeniyle karasal iklimin etkisi görülür. Çok geniş bir bölge olması ve yükseklik farklarına bağlı olarak iklim özellikleri farklılaşır

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Başlıca geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. İrili ufaklı fabrikalar da mevcuttur.

Yerel yönetim[değiştir | kaynağı değiştir]

2016 yılında TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 6 İlçe, 23 belediye, bu belediyelerde 107 mahalle ve ayrıca 366 köy vardır.[2]

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Muş İli Nüfusu: 406.501'dir. Bu nüfusun %51,98'i şehirlerde yaşamaktadır (2016).[2] İlin yüzölçümü 8.650 km²'dir.[3] İlde km²'ye 47 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkez ilçede 69, Hasköy İlçesinde 99’dur.) İlde yıllık nüfus artış oranı %-0,54 olmuştur.[2]

Muş il nüfus bilgileri
Yıl Toplam Sıra Fark Şehir - Kır
1965[4] 198.716 59
  %16     32.503
166.213     %84  
1970[5] 234.250 57 %18Dark Green Arrow Up.svg
  %19     44.889
189.361     %81  
1975[6] 267.203 59 %14Dark Green Arrow Up.svg
  %20     54.723
212.480     %80  
1980[7] 302.406 55 %13Dark Green Arrow Up.svg
  %24     71.077
231.329     %77  
1985[8] 339.492 54 %12Dark Green Arrow Up.svg
  %23     78.477
261.015     %77  
1990[9] 376.543 48 %11Dark Green Arrow Up.svg
  %27     101.154
275.389     %73  
2000[10] 453.654 46 %20Dark Green Arrow Up.svg
  %35     159.503
294.151     %65  
2007[11] 405.509 47 -%11Red Arrow Down.svg
  %35     142.913
262.596     %65  
2008[12] 404.309 47 -%0Red Arrow Down.svg
  %34     138.089
266.220     %66  
2009[13] 404.484 47 %0Dark Green Arrow Up.svg
  %34     139.332
265.152     %66  
2010[14] 406.886 47 %1Dark Green Arrow Up.svg
  %35     143.624
263.262     %65  
2011[15] 414.706 46 %2Dark Green Arrow Up.svg
  %37     152.064
262.642     %63  
2012[16] 413.260 47 -%0Red Arrow Down.svg
  %37     154.472
258.788     %63  
2013[17] 412.553 47 -%0Red Arrow Down.svg
  %38     156.411
256.142     %62  
2014[18] 411.216 47 -%0Red Arrow Down.svg
  %39     160.888
250.328     %61  
2015[19] 408.728 47 -%1Red Arrow Down.svg
  %40     163.040
245.688     %60  
Güncel Nüfus Değerleri Tablosu (2017):[20][değiştir | kaynağı değiştir]

Muş ili nüfusu: 404.544'dür. Bu nüfusun % 52,89'u şehirlerde yaşamaktadır (2017 sonu). İlin yüzölçümü 8.650 km²'dir. İlde km²'ye 47 kişi düşmektedir. (Bu sayı Hasköy'de 99’dur.) İlde yıllık nüfus  % 0,48 azalmıştır.

2018 yılında TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 6 İlçe, 23 belediye, bu belediyelerde 110 mahalle ve ayrıca 366 köy vardır.

Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Merkez (% 0,64)- Korkut (-% 2,37).

İlçelerin Nüfusu ve Artış Oranları-Belediye, Mahalle, Köy Sayıları-Şehir ve Köy Nüfusları ve Oranları-Km2 ye Düşen Kişi Sayısı
İlçe Nüfus 2017 Nüfus Artışı % Belediye S. Mah.Say. Şehir nüfus Köy Say. Köy Nüfus Şehirli % Alanı km² Yoğunluk
Bulanık 80.703 -0,77 7 29 42.153 56 38.550 52,23 1.948 42
Hasköy 25.837 -1,55 2 6 14.584 17 11.253 56,45 264 99
Korkut 25.232 -2,37 2 7 6.090 30 19.142 24,14 775 33
Malazgirt 51.546 -2,01 2 16 21.668 74 29.878 42,04 1.595 33
Muş Merkez 190.814 0,64 9 45 119.795 96 71.019 62,78 2.750 69
Varto 30.412 -1,48 1 7 9.656 93 20.756 31,75 1.318 23
Muş 404.544 -0,48 23 110 213.946 366 190.598 52,89 8.650 47

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

Muş Alparslan Üniversitesi 2007 yılında kurulmuştur. Daha öncesinde ise çevredeki diğer üniversitelere bağlı olarak ilde yükseköğretim kurumları mevcuttu.

Konum[değiştir | kaynağı değiştir]

Konum Bilgileri Tablosu[değiştir | kaynağı değiştir]

Konum Bilgileri
İlçe Kuruluş Yılı[21] Alanı km²[3] Rakım mt. Merkeze km[22] Ulaşan Yollar[22]
Bulanık Cumh.önce 1.948 1.488 101 -01, 49-05
Hasköy 1987 264 1.277 18 -30, 49-28
Korkut 1990 775 1.315 28 -02=>49-25, -30 (Hasköy)=>49-25
Malazgirt Cumh.önce 1.595 1.532 127 -01, 49-06, 49-09
Muş Merkez   2.750 1.334   -09, -30, 49-75
Varto Cumh.önce 1.318 1.519 56 -08, 49-76
Muş Cumh.önce 8.650      

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Muş'ta spor

2017-18 Sezonunda, futbol liglerindeki tek takımı Muşspor FC, futbol Bölgesel Amatör Lig (BAL) dedir. Ayrıca futbol kadın 3.liginde 1 takımı, voleybol 2.liginde erkeklerde 2, kadınlarda 1 takımı bulunmaktadır.

Muşspor FC, Ziraat Türkiye Kupası birinci turunda Dersimspor’u elemiş, 2.turda Kars 36 Spor’a elenmiştir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFDMw3uB. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  2. ^ a b c d Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; :0 isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  3. ^ a b Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; :1 isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  4. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BspxW0dB. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtnpDl4h. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtqcrFrC. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BturyfPb. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtwwUMOe. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btyc3Iah. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0mPKMY. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu29fHVw. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3znnwz. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEBcnOE. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuFnzmIG. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuH4yPrd. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  16. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZxra5mN. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  17. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVBOpL4. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  18. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFDMw3uB. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  19. ^ "2015 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
  20. ^ TÜİK 1 Şubat 2018 verileri
  21. ^  İçişleri Bakanlığı- İller İdaresi Genel Müdürlüğü
  22. ^ a b Karayolları Genel Müdürlüğü

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]