Batman (il)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinatlar: 38°04′55″K 41°24′26″D / 38.08194°K 41.40722°D / 38.08194; 41.40722

Batman
—  İl  —
Ülke Türkiye
Coğrafi bölge Güneydoğu Anadolu
Yönetim
 - Vali Ahmet Deniz[1]
Yüzölçümü
 - Toplam 4,654 km2 (1,8 mi2)
Nüfus (2015)
 - Toplam 557.593
 - Yoğunluk 108,70/km² (281,5/sq mi)
 - Kır 124.173
 - Şehir 433.420
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 488
İl plaka kodu 72
İnternet sitesi: www.batman.gov.tr

http://www.batman.bel.tr/

Batman (Kürtçe: Êlih), Türkiye Cumhuriyeti'nin Güneydoğu Anadolu bölgesinde yer alan bir ildir.

Dicle'nin aktığı topraklarda zengin tarihi geçmişi koruyan Batman ve antik kenti Hasankeyf; üç bini aşkın mağarası, orta çağdan kalma tarihi köprüsü, eski çarşısı, camii minareleri ve tarihsel anıtlarıyla bir doğa harikasıdır. 1990 yılına kadar çok hızlı bir gelişme yaşayan Batman, 16 Mayıs 1990 tarih ve 3647 sayılı kanunla Beşiri Kozluk ve Sason ilçeleri Siirt'ten, Hasankeyf ve Gerçüş ilçeleri Mardin'den alınıp Merkeze bağlanarak Türkiye'nin 72. ili olma unvanına kavuşmuştur.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Batman tarihi itibarıyla yeni bir şehir olmasına karşın yerleşim alanında kurulan şehirlerin tarihi Sümerlere kadar uzanır. İluh Tepesi'nin bulunduğu alanda bir Sümer şehir yerleşiminin bulunduğu, ancak bataklık bir arazi üzerine kurulu olduğundan şehrin zaman içerisinde yeraltına göçtüğü düşünülmektedir.Ayrıca İluh Tepesi olarak adlandırılan Arazi, araştırmalar sonucunda doğal olmadığı ve yapay bir tepe olduğu kanıtlanmıştır. Batman'ın adını "batmak" teriminden bu nedenle almış olabileceği düşünülmektedir. 1940 yılında Batman civarında petrol bulunmuştur.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Batman'ın iklim özellikleri Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde oluşundan dolayı genel anlamda Uzak Akdeniz İklimi kapsamındadır. Yıllık ortalama yağış miktarı 750–1000 mm civarındadır. Kışlar bazen sert ve soğuk geçmektedir. 1 Ocak 2007 tarihinde termometreler -24 dereceyi göstermiştir. İlkbahar aylarında Beşiri ve Batman ovalarında bol otluk olup İç Anadolu ve Doğu Anadolu'dan mevsimlik Küçükbaş ve Büyükbaş Hayvan besiciliği göçü almaktadır. Ölçülen en yüksek sıcaklık 48.8 derece ile 10 Temmuz 1962'de kayda geçmiştir.

Yazlar sıcak geçmektedir. Yaz aylarında bazen şiddetli yağışlarda görülmektedir.

Dağlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Sason Dağları (Aydınlık Dağları) — 2500 m
  • Mereto — 2967 m
  • Kuşaklı Dağı — 1947 m
  • Avcı Dağı — 2121 m
  • Meydanok Tepesi — 2042 m
  • Kortepe — 2082 m
  • Raman Dağı — 1288 m

Akarasular ve göller[değiştir | kaynağı değiştir]

Göletler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Gercüş - Kırkat Göleti (sulama)
  • Kozluk Ceffan Göleti (elektrik)
  • Batman-Güvercin Göleti (sulama)
  • Batman Baraj Gölü (sulama, elektrik)

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Son yıllardaki şehre yapılan yatırımlar ve sanayinin gelişmesiyle şehir, hızlı bir değişimle gelişmiştir. Özellikle inşaat sektörünün gelişmesi Batman ilini büyük ölçekte geliştirmiştir. Sanayi hızı ise Türkiye il sıralamasında 15. olup, kısa süre içinde Organize Sanayi Bölgesi(OSB) sayısı 3'e yükselmiştir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Nüfusun, yaklaşık %63'ü Batman Merkezde yaşamaktadır. Kent nüfusunun önemli bölümünü Kürt nüfus oluşturmaktadır. Ayrıca ilde az oranda Arap, Türk ve diğer etnik gruplardan insanlar yaşamaktadır.

Batman il nüfus bilgileri
Yıl Toplam Sıra Fark Şehir - Kır
1990 344.669 52
  %56     193.621
151.048     %44  
2000[4] 456.734 45  %33Dark Green Arrow Up.svg
  %67     304.166
152.568     %33  
2007[5] 472.487 42  %3Dark Green Arrow Up.svg
  %72     342.452
130.035     %28  
2008[6] 485.616 40  %3Dark Green Arrow Up.svg
  %72     349.045
136.571     %28  
2009[7] 497.998 40  %3Dark Green Arrow Up.svg
  %73     362.154
135.844     %27  
2010[8] 510.200 40  %2Dark Green Arrow Up.svg
  %73     373.388
136.812     %27  
2011[9] 524.499 40  %3Dark Green Arrow Up.svg
  %74     388.523
135.976     %26  
2012[10] 534.205 39  %2Dark Green Arrow Up.svg
  %75     399.042
135.163     %25  
2013[11] 547.581 39  %3Dark Green Arrow Up.svg
  %77     420.833
126.748     %23  
2014[12] 557.593 38  %2Dark Green Arrow Up.svg
  %78     433.420
124.173     %22  
2015[13] 566.633 38  %2Dark Green Arrow Up.svg
  %78     444.209
122.424     %22  

Yemek kültürü[değiştir | kaynağı değiştir]

Büryan, Saç ekmeği(Nanê Sêlê), İçli Köfte(Kutlik), Şam böreği(Şamborek) Bumbar, Kavurma(Qelî), Saç Tava, Türlü, Patates Dolma,Tırşıke hışk, Babaganuç(Buxenûç), Mehîr ve daha sayamadığımız.

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Batman'a ulaşım havayolları, demiryolları ve karayolu olmak üzere 3 şekilde sağlanır. Batman'a birçok havayolu şirketleri İstanbul ve Ankara direkt olmak üzere Antalya, İzmir, Adana ve yurtdışına aktarmalı olarak seferler düzenlenmektedir. Batman'da bulunan sekiz yerel otobüs firmaları bölge Karayolu ulaşımını elinde tutmaktadır. Demiryolu ile Türkiye'nin her tarafında ulaşım sağlanması mümkündür.

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Ntv.com.tr, Valiler Kararnamesi Yayımlandı, Erişim:01 Haziran 2016
  2. ^ http://www.batman.gov.tr/genel-bilgiler
  3. ^ a b Batman İli Resmi İnternet Sitesi http://www.batman.gov.tr/genel-bilgiler
  4. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyzzYoZ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3GyNcf. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCSb4dm. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuETjSL0. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuG7oS71. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuHLCu78. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZyYouky. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  11. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVYesnS. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  12. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFDltuna. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  13. ^ "2015 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]